Orthopedagogiek – Jaar 2 – Periode 1
Hoorcollege 1 7-9-16
Doelen:
1. De student heeft zicht op de rol van de HBO-Pedagoog binnen het orthopedagogische
werkveld.
2. De student heeft zicht op de variatie aan problemen binnen de ontwikkeling van
kinderen/jeugdigen in het orthopedagogische werkveld.
Normaal is..
Alle ontwikkelingen in het leven die mogelijk zijn en zodanig voorkomen zonder dat deze tot grote
opvoedproblemen leiden.
Bekijken vanuit:
1. Cultuur ( in een moslim cultuur is weer iets anders normaal dan in een Nederlandse cultuur)
2. Tijd ( hoe ga je nu met kinderen om en hoe was dit 100 jaar geleden?)
Criteria van Rutter:
1. Leeftijdsadequaat -> past het gedrag bij het leeftijd van het kind
2. Duur van het probleemgedrag -> sinds wanneer bestaan de problemen?
3. Omstandigheden -> bijv vluchtelingen, thuissituatie, is het gedrag begrijpelijk?
4. Socio-culturele setting -> pedagogisch klimaat in een klas, groep. Bijv. al is het
pedagogisch klimaat goed, verwacht je minder gepeste kinderen
5. Frequentie van de problemen -> hoe vaak komt het voor
6. Type problemen en mate van voorkomen van die problemen in de populatie -> komt
het gedrag voor onder de normale populatie?
7. De intensiteit van de problemen -> de heftigheid, hoe heftiger hoe ernstiger
8. Verandering van het gedrag -> was de verandering te begrijpen of niet?
9. Situatiegebondenheid -> komt het gedrag in 1 of meer situaties voor?
Probleem VS stoornis
Binnen de orthopedagogiek: stoornis wanneer deze beschreven staat in de DSM-5;
kenmerken van stoornissen
Classificatie op basis van DSM
Probleem:
staat niet in de DSM-5, maar gaat wel gepaard met problemen en/of lijden bij het kind, en eventueel
met opvoedingsverlegenheid of opvoedingsproblemen bij de ouders (Rigter, 2013)
DSM5:
Categorisatie van belangrijke gedragskenmerken
Vaststellen of er sprake is van een stoornis.
Risico: overclassificering
Is een classificatie, geen diagnose!
Internaliserende gedragsproblemen
bv. verlegenheid, angstig, geremd zijn en depressiviteit (van binnen, word sneller over het
hoofd gezien)
Externaliserende gedragsproblemen
bv. agressie, liegen, delinquentie en hyperactiviteit (merken buitenstaanders, word sneller
opgemerkt)
Hoorcollege 1 7-9-16
Doelen:
1. De student heeft zicht op de rol van de HBO-Pedagoog binnen het orthopedagogische
werkveld.
2. De student heeft zicht op de variatie aan problemen binnen de ontwikkeling van
kinderen/jeugdigen in het orthopedagogische werkveld.
Normaal is..
Alle ontwikkelingen in het leven die mogelijk zijn en zodanig voorkomen zonder dat deze tot grote
opvoedproblemen leiden.
Bekijken vanuit:
1. Cultuur ( in een moslim cultuur is weer iets anders normaal dan in een Nederlandse cultuur)
2. Tijd ( hoe ga je nu met kinderen om en hoe was dit 100 jaar geleden?)
Criteria van Rutter:
1. Leeftijdsadequaat -> past het gedrag bij het leeftijd van het kind
2. Duur van het probleemgedrag -> sinds wanneer bestaan de problemen?
3. Omstandigheden -> bijv vluchtelingen, thuissituatie, is het gedrag begrijpelijk?
4. Socio-culturele setting -> pedagogisch klimaat in een klas, groep. Bijv. al is het
pedagogisch klimaat goed, verwacht je minder gepeste kinderen
5. Frequentie van de problemen -> hoe vaak komt het voor
6. Type problemen en mate van voorkomen van die problemen in de populatie -> komt
het gedrag voor onder de normale populatie?
7. De intensiteit van de problemen -> de heftigheid, hoe heftiger hoe ernstiger
8. Verandering van het gedrag -> was de verandering te begrijpen of niet?
9. Situatiegebondenheid -> komt het gedrag in 1 of meer situaties voor?
Probleem VS stoornis
Binnen de orthopedagogiek: stoornis wanneer deze beschreven staat in de DSM-5;
kenmerken van stoornissen
Classificatie op basis van DSM
Probleem:
staat niet in de DSM-5, maar gaat wel gepaard met problemen en/of lijden bij het kind, en eventueel
met opvoedingsverlegenheid of opvoedingsproblemen bij de ouders (Rigter, 2013)
DSM5:
Categorisatie van belangrijke gedragskenmerken
Vaststellen of er sprake is van een stoornis.
Risico: overclassificering
Is een classificatie, geen diagnose!
Internaliserende gedragsproblemen
bv. verlegenheid, angstig, geremd zijn en depressiviteit (van binnen, word sneller over het
hoofd gezien)
Externaliserende gedragsproblemen
bv. agressie, liegen, delinquentie en hyperactiviteit (merken buitenstaanders, word sneller
opgemerkt)
