Hoorcollege Recht voor Sociaal Work les 1
Boek: Mens en Recht
Hoofdstuk 1 t/m 3, 6 t/m 10, 14 en 16. Onderdelen uit H12 en H13.
Thema bijeenkomst 1
Inleiding Recht, hoofdstuk 1
- Wat is recht? En waarom is er recht?
- Rechtsbronnen
- Aard van de rechtsregels
Wat is recht?
Symbolen recht: weegschaal en vrouw Justitia
Recht is kunstmatig, het is alleen als mensen er zijn.
Thomas Hobbes
- Wetteloze natuurtoestand (natuurrecht: recht van de sterkste, survival of the fittest)
- Sociaal contract met Leviathan
Kernelementen: geen eigenrichting, overheid heeft het geweldmonopolie
Het recht is een soort vervanging van de natuurlijke regels. Noodzakelijk in moderne samenlevingen:
met specialisatie en onderlinge afhankelijkheid.
Kenmerken van recht
• Mensenwerk
• taakverdeling/ specialisatie
• onderlinge afhankelijkheid
• algemene regels
• acceptatie: legitimiteit: Hoe ‘t hoort/normen
• Vertrouwen
• afdwingbaar
hoef je niet uit je hoofd te kennen!
• Hoe doet het recht dat?
(Normen en waarden in een samenleving)
Werkelijkheid vertalen naar de ‘juridische werkelijkheid’:
– Rechten en verplichtingen
– Kenmerk: die via de rechter afdwingbaar zijn
– Recht: rechtsregels en de handhaving
• Waarom?
– Doelmatige ordening
– Spelregels tussen
• (rechts)personen en onderling
• (rechts)personen en de overheid
– Sturing van gedrag
– rechtvaardigheid
Waar vind ik het recht?
Rechtsbronnen:
• Wet- en regelgeving
• Jurisprudentie
uitspraken van rechters:
- vonnis, uitspraak, arrest