2HV uitwerkingen
3 De bloedsomloop
BASISSTOF
1 Bloed 77
2 De bloedsomloop 82
3 Het hart 88
4 Uitscheiding 94
5 Het immuunsysteem 97
6 Gezond leven 101
Samenhang 105
Degenkrab aan het appelsap
EXTRA STOF
7 Weefselvloeistof en lymfe 107
8 Bloedgroepen 108
ONDERZOEK
Leren onderzoeken 110
Thema 3 De bloedsomloop 76 © Uitgeverij Malmberg
, 2HV uitwerkingen
1 Bloed
KENNIS
1
a Waaruit bestaat bloed?
uit bloedplasma, rode en witte bloedcellen en bloedplaatjes
b In afbeelding 9 is een reageerbuis met bloed getekend. Het bloed is gescheiden in twee
delen die zijn aangegeven met 1 en 2.
Waaruit bestaat deel 1? bloedplasma
c Welke bestanddelen bevat deel 2? rode en witte bloedcellen en bloedplaatjes
d Zet achter deel 1 en deel 2 de percentages.
2
In afbeelding 10 zie je een schematische tekening van een bloedvat.
a Zet de namen bij de genummerde delen.
b Zet de vaste bestanddelen van bloed in de juiste volgorde, van veel naar weinig.
rode bloedcellen – bloedplaatjes – witte bloedcellen
Thema 3 De bloedsomloop 77 © Uitgeverij Malmberg
, 2HV uitwerkingen
3
a Welk deel van het bloed maakt ziekteverwekkers onschadelijk?
()A bloedplaatjes
()B bloedplasma
()C rode bloedcellen
()D witte bloedcellen
b Tabaksrook bevat onder andere koolstofmonoxide. In het bloed neemt koolstofmonoxide de
plaats in waar normaal zuurstof wordt vastgehouden.
Aan welk deel van het bloed bindt koolstofmonoxide?
()A bloedplaatjes
()B bloedplasma
()C rode bloedcellen
()D witte bloedcellen
c In een ontstoken wond kan etter (pus) ontstaan.
In etter zitten naast gedode bacteriën ook dode rode / witte bloedcellen.
d Welke drie uitspraken over witte bloedcellen zijn juist?
[]A Ze kunnen de kleinste bloedvaten verlaten.
[]B Ze kunnen kleinere cellen insluiten en deze opnemen.
[]C Ze kunnen tussen de weefselcellen doorkruipen.
[]D Ze kunnen zich gemakkelijk in tweeën splitsen.
[]E Ze kunnen zuurstof vervoeren.
[]F Ze zijn kleiner dan rode bloedcellen.
[]G Ze zijn nodig voor het stollen van bloed.
e Bij iemand met bloedarmoede kan het bloed niet voldoende zuurstof vervoeren.
Welk bestanddeel of welke bestanddelen van bloed heeft iemand met bloedarmoede te
weinig? Leg je antwoord uit.
Rode bloedcellen en/of hemoglobine. De rode bloedcellen vervoeren zuurstof. De zuurstof
wordt vooral gebonden aan de hemoglobine die zich in rode bloedcellen bevindt.
4
Bij een blauwe plek zijn bloedvaatjes beschadigd. Het bloed stolt dan in de huid, waardoor verder
inwendig bloedverlies wordt voorkomen.
a Welk eiwit in bloedplasma is nodig voor bloedstolling? fibrinogeen
b Welk bestanddeel van bloed is nodig voor bloedstolling?
bloedplaatjes / rode bloedcellen / witte bloedcellen
c Een blauwe plek verandert van kleur doordat een kleurstof wordt afgebroken.
Hoe heet deze kleurstof? hemoglobine
Thema 3 De bloedsomloop 78 © Uitgeverij Malmberg
, 2HV uitwerkingen
5
Samenvatting
Vul de tabel en het schema in afbeelding 11 in.
Rode bloedcellen Witte bloedcellen Bloedplaatjes
1 Hebben ze een celkern? nee ja nee
2 Wat is hun functie? zuurstoftransport ziekteverwekkers (bacteriën) bestrijden bloedstolling
INZICHT
6
Sikkelcelanemie is een erfelijke ziekte, waarbij bepaalde bloeddeeltjes hun taak niet goed kunnen
uitvoeren. Bovendien kunnen ze een afwijkende vorm krijgen. Deze ziekte komt veel voor in Zuid-
Amerika en Afrika (zie afbeelding 12).
a Welke bloeddeeltjes hebben een afwijkende vorm bij sikkelcelanemie?
bloedplaatjes / rode bloedcellen / witte bloedcellen
b Welke taak kunnen de afwijkende bloedcellen bij sikkelcelanemie niet goed vervullen?
zuurstof vervoeren
c Wat zullen de gevolgen (symptomen) van sikkelcelanemie zijn voor een patiënt? Leg je
antwoord uit.
Gevolgen (symptomen) zijn onder andere: snel vermoeid, kortademig, minder
uithoudingsvermogen. Het lichaam krijgt onvoldoende zuurstof, waardoor minder energie kan
worden vrijgemaakt bij de verbranding.
Thema 3 De bloedsomloop 79 © Uitgeverij Malmberg
3 De bloedsomloop
BASISSTOF
1 Bloed 77
2 De bloedsomloop 82
3 Het hart 88
4 Uitscheiding 94
5 Het immuunsysteem 97
6 Gezond leven 101
Samenhang 105
Degenkrab aan het appelsap
EXTRA STOF
7 Weefselvloeistof en lymfe 107
8 Bloedgroepen 108
ONDERZOEK
Leren onderzoeken 110
Thema 3 De bloedsomloop 76 © Uitgeverij Malmberg
, 2HV uitwerkingen
1 Bloed
KENNIS
1
a Waaruit bestaat bloed?
uit bloedplasma, rode en witte bloedcellen en bloedplaatjes
b In afbeelding 9 is een reageerbuis met bloed getekend. Het bloed is gescheiden in twee
delen die zijn aangegeven met 1 en 2.
Waaruit bestaat deel 1? bloedplasma
c Welke bestanddelen bevat deel 2? rode en witte bloedcellen en bloedplaatjes
d Zet achter deel 1 en deel 2 de percentages.
2
In afbeelding 10 zie je een schematische tekening van een bloedvat.
a Zet de namen bij de genummerde delen.
b Zet de vaste bestanddelen van bloed in de juiste volgorde, van veel naar weinig.
rode bloedcellen – bloedplaatjes – witte bloedcellen
Thema 3 De bloedsomloop 77 © Uitgeverij Malmberg
, 2HV uitwerkingen
3
a Welk deel van het bloed maakt ziekteverwekkers onschadelijk?
()A bloedplaatjes
()B bloedplasma
()C rode bloedcellen
()D witte bloedcellen
b Tabaksrook bevat onder andere koolstofmonoxide. In het bloed neemt koolstofmonoxide de
plaats in waar normaal zuurstof wordt vastgehouden.
Aan welk deel van het bloed bindt koolstofmonoxide?
()A bloedplaatjes
()B bloedplasma
()C rode bloedcellen
()D witte bloedcellen
c In een ontstoken wond kan etter (pus) ontstaan.
In etter zitten naast gedode bacteriën ook dode rode / witte bloedcellen.
d Welke drie uitspraken over witte bloedcellen zijn juist?
[]A Ze kunnen de kleinste bloedvaten verlaten.
[]B Ze kunnen kleinere cellen insluiten en deze opnemen.
[]C Ze kunnen tussen de weefselcellen doorkruipen.
[]D Ze kunnen zich gemakkelijk in tweeën splitsen.
[]E Ze kunnen zuurstof vervoeren.
[]F Ze zijn kleiner dan rode bloedcellen.
[]G Ze zijn nodig voor het stollen van bloed.
e Bij iemand met bloedarmoede kan het bloed niet voldoende zuurstof vervoeren.
Welk bestanddeel of welke bestanddelen van bloed heeft iemand met bloedarmoede te
weinig? Leg je antwoord uit.
Rode bloedcellen en/of hemoglobine. De rode bloedcellen vervoeren zuurstof. De zuurstof
wordt vooral gebonden aan de hemoglobine die zich in rode bloedcellen bevindt.
4
Bij een blauwe plek zijn bloedvaatjes beschadigd. Het bloed stolt dan in de huid, waardoor verder
inwendig bloedverlies wordt voorkomen.
a Welk eiwit in bloedplasma is nodig voor bloedstolling? fibrinogeen
b Welk bestanddeel van bloed is nodig voor bloedstolling?
bloedplaatjes / rode bloedcellen / witte bloedcellen
c Een blauwe plek verandert van kleur doordat een kleurstof wordt afgebroken.
Hoe heet deze kleurstof? hemoglobine
Thema 3 De bloedsomloop 78 © Uitgeverij Malmberg
, 2HV uitwerkingen
5
Samenvatting
Vul de tabel en het schema in afbeelding 11 in.
Rode bloedcellen Witte bloedcellen Bloedplaatjes
1 Hebben ze een celkern? nee ja nee
2 Wat is hun functie? zuurstoftransport ziekteverwekkers (bacteriën) bestrijden bloedstolling
INZICHT
6
Sikkelcelanemie is een erfelijke ziekte, waarbij bepaalde bloeddeeltjes hun taak niet goed kunnen
uitvoeren. Bovendien kunnen ze een afwijkende vorm krijgen. Deze ziekte komt veel voor in Zuid-
Amerika en Afrika (zie afbeelding 12).
a Welke bloeddeeltjes hebben een afwijkende vorm bij sikkelcelanemie?
bloedplaatjes / rode bloedcellen / witte bloedcellen
b Welke taak kunnen de afwijkende bloedcellen bij sikkelcelanemie niet goed vervullen?
zuurstof vervoeren
c Wat zullen de gevolgen (symptomen) van sikkelcelanemie zijn voor een patiënt? Leg je
antwoord uit.
Gevolgen (symptomen) zijn onder andere: snel vermoeid, kortademig, minder
uithoudingsvermogen. Het lichaam krijgt onvoldoende zuurstof, waardoor minder energie kan
worden vrijgemaakt bij de verbranding.
Thema 3 De bloedsomloop 79 © Uitgeverij Malmberg
