lonenland.
Hoofdstuk 1 Europese Unie - De interne markt leidt tot specialisatie
1.1 Internationaal recht
De overheid heeft staatssoevereiniteit (kan als 1.4 Beginselen
enige wetten en regels opstellen). Deze kan op 2 Tabel 1.2: basisbeginselen EU:
manieren beperkt worden: - Loyale samenwerking: lidstaten doen niets wat
1. De staat kan beslissen om (een gedeelte van) de strijdig is met het verdrag en voeren trouw alle
beslissingsbevoegdheid over te dragen aan bijv. verplichtingen uit die uit Europees recht voort-
een internationale organisatie vloeien (Art. 4 lid 3 VEU)
2. Als een land onvrijwillig de beslissingsbevoegd- - Attributiebeginsel: de EU is alleen bevoegd als
heid uit handen wordt genomen (bijv. door militair daarvoor een grondslag bestaat in het verdrag (Art.
ingrijpen) 5 lid 2 VEU)
Er zijn twee soorten organisaties: (figuur 1.2) - Subsidiariteitsbeginsel: de lidstaten bepalen zo
- Gouvernementele organisaties (oprichting veel mogelijk zelf. Pas als het beter gezamenlijk
hiervan gebeurt d.m.v. een verdrag) geregeld kan worden, is de EU bevoegd (Art. 5 lid 3
- Non-gouvernementele organisaties (is afhankelijk VEU)
van staten en heeft vaak een ideële doelstelling) - Evenredigheidsbeginsel: voor het bereiken van
Intergouvernementeel: als lidstaten geen soeve- een doel moet altijd het minst ingrijpende middel
reiniteit afstaan aan de organisatie. worden gekozen (Art. 5 lid 4 VEU)
Supernationaal: als lidstaten wel beslissingsbe- - Gelijkheidsbeginsel: discriminatie op grond van
voegdheid afstaan aan de organisatie. nationaliteit is verboden (Art. 18 VwEU)
1.2 De EU en haar doelstellingen Hoofdstuk 2 Instellingen van de EU (figuur 2.1)
Op dit moment bestaan er 2 verdragen: 2.1 Europese Raad (ER) (figuur 2.2)
- Verdrag van de Europese Unie (VEU) Dit is de hoogste instelling binnen de EU, ze sluit
- Verdrag van de Werking van de EU (VwEU) verdragen.
Geschiedenis v/d EU en verdragen EU: tabel 1.1 Regeringsleiders zitten in de ER, samen met de
Door de samenwerking van de EU is de welvaart voorzitter van de EC, die een vaste voorzitter is.
gestegen, maar de lidstaten zijn economisch ook Hoge vertegenwoordiger: een minister die ook
afhankelijk van elkaar. Door de interne markt deel neemt aan de ER.
wordt er steeds meer gehandeld tussen bedrijven Taken van de ER:
in de lidstaten van de EU. De euro brengt de lid- - Als enige bevoegd om verdragen op te stellen
staten nog dichter bij elkaar. - Beleidsdoelstellingen toekomst vastleggen
Art. 2 VEU: bescherming van mensenrechten - Verdrag wijzigen of aanpassen
- Een beslissing wordt meestal genomen op basis
1.3 Interne markt van unanimiteit
De overheid is niet vrij om zomaar een maatregel - Maken samen met het EP de wetten en regels
te nemen, want deze moet wel passen bij de
regelgeving en richting van de EU. 2.2 Europese Commissie (EC)
De monetaire unie is optioneel, maar de interne De EC bestaat uit een voorzitter en commissarissen
markt is een onlosmakelijk onderdeel van de EU. (28, elke lidstaat 1) die ieder een eigen Directoraat-
Onderdelen van de interne markt: Generaal hebben.
- Vrij verkeer (de handel tussen lidstaten mag niet Directoraat Generaal: is te vergelijken met een
belemmerd worden) ministerie. De commissarissen zijn te vergelijken
- Staatssteun (bijv. subsidies) met ministers.
- Mededinging (bijv. verbod op kartels) Taken van de EC:
Voordelen interne markt: - Controleert handhaving. Mag geen wetten zelf
- Het welvaartsniveau zal stijgen, waardoor de maken, maar wel een initiatief indienen bij de ER.
afzetmarkt van bedrijven groter worden Ze zorgen voor het dagelijks bestuur van de EU.
- Er is een uitbreiding van keuzemogelijkheden Wetgevende taak: de EC kan een wetsvoorstel
voor de consument. indienen.
- De interne markt zorgt voor prijsdalingen Primair Europees recht: verdragenrecht (VEU,
Nadelen interne markt: VwEU)
- Meer concurrentie (door bijv. een lager loon en Secundair Europees recht: EU instellingen mogen
dus goedkopere producten) regels maken:
- Beschikkingen: rechtstreeks aan de adressant