Personen- en familierecht:
Rechtssubject:
1. Drager van rechten en plichten
2. Geboorte kind telt juridisch gezien al meteen mee
a. Art. 1:2 BW: ongeboren kind wordt als geboren aangemerkt voor
zover dit in zijn voordeel
3. Gelaagde structuur: het BW begint algemeen, maar wordt steeds
specifieker
Familierechtelijke betrekkingen:
1. Geboorte ontstaan familierechtelijke betrekkingen
a. Art. 1:198 jo. 1:199 voor ouderschap
2. Soorten verwanten:
a. In opgaande lijn – ouders, grootouders, overgrootouders
b. In neergaande lijn – afstammelingen
c. In de zijlijn – broers, zussen, ooms, tantes, neven en nichten
3. Graad berekenen: aantal geboortes tellen tussen jou en je familielid (tante
is 2, neef is 4)
4 manieren waarop familierechtelijke betrekkingen ontstaan:
1. Geboorte (automatisch) (art. 1:198 jo. 1:199 BW):
a. Moeder: automatisch
b. Vader: automatisch, indien:
i. Kind geboren wordt binnen een huwelijk
ii. Kind geboren wordt binnen 306 dagen na het ontbinden van
het huwelijk
1. Juridische vader hoeft dus niet de biologische vader te
zijn!
c. Bij 2 vrouwen: indien de donor onbekend is allebei automatisch
d. Geregistreerd partnerschap is hetzelfde als huwelijk in
familierechtelijke begrippen (heeft dezelfde familierechtelijke
gevolgen)
2. Erkenning (art. 1:203 e.v. BW):
a. Moeder: automatisch
b. Vader: erkent het kind
i. Geen waarheidshandeling de erkenner hoeft niet de
biologische vader te zijn!
c. Bij huwelijk niet nodig
d. Toestemming van de moeder nodig
3. Gerechtelijke vaststelling (art. 1:207 e.v. BW):
a. Kan verzocht worden door moeder / kind
b. Werkt terug tot aan de geboorte
c. Gronden om vaderschap gerechtelijk vast te stellen:
i. Man is verwekker van het kind
ii. Man heeft als levensgezel van de moeder ingestemd met een
daad die verwekking als gevolg kan hebben gehad (bijv. IVF)
4. Adoptie (art. 1:227 e.v. BW)
Soorten draagmoederschap:
, Hoogtechnologisch: bevruchting van de eicel van de wensmoeder door de
zaadcel van de wensvader en terugplaatsing bij de draagmoeder
Laagtechnologisch: bevruchting van de eicel van de draagmoeder door de
zaadcel van de wensvader
Notaris:
Wet op het Notarisambt
Authentieke akte: akte opgesteld door de notaris
o Sterkere bewijskracht dan een onderhandse akte
o Levert executoriale titel op: schuldeiser kan zonder rechterlijke
tussenkomst verkrijgen waar hij recht op heeft
Onderhandse akte: akte niet opgesteld door de notaris
Belehrungspflicht: notaris moet mensen voorlichten over de juridische
consequenties van hun acties en juridische onkunde voorkomen
Gemeenschap van goederen:
Voor 2018 getrouwd zonder huwelijksvoorwaarden: trouwen in algehele
gemeenschap van goederen
Na 2018 getrouwd zonder huwelijksvoorwaarden: trouwen in beperkte
gemeenschap van goederen
Omvang van de gemeenschap vind je in art. 1:94 BW
Geregistreerd partnerschap:
Oorspronkelijk bedoeld voor personen van gelijk geslacht
Geïntroduceerd toen er nog niet voldoende draagkracht was voor een
huwelijk tussen personen van gelijk geslacht
Uiteindelijk gehouden omdat het minder traditioneel is dan het huwelijk
Aansprakelijkheid, draagplicht en verhaalbaarheid:
Aansprakelijkheid: wie is aan te spreken voor de schuld?
Draagplicht: wie moet uiteindelijk de schuld betalen?
Verhaalbaarheid: uit welk vermogen wordt de schuld betaald?
Reprise: een gemeenschapsschuld voldoen met het privévermogen
Récompense: een privéschuld voldoen met het gemeenschapsvermogen
Soorten huwelijksvoorwaarden (niet limitatief!):
1. Koude uitsluiting: elke vorm van gemeenschap uitgesloten
2. Amsterdams / periodiek verrekenbeding: jaarlijks overgespaarde
inkomsten verrekend (bijv. aan het eind van het jaar €10.000
overgespaard beide partners krijgen €5.000)
3. Finaal verrekenbeding: het bij het einde van de gemeenschap
overgespaarde vermogen wordt verdeeld (bijv. bij ontbinding van de
gemeenschap €10.000 overgespaard beide partners krijgen €5.000)
Erfrecht:
Erfrecht:
Regels met betrekking tot de vermogensrechtelijke gevolgen van de dood
Uitgangspunt: erfgenamen volgen erflater op in zijn rechten en plichten
, Saisine-beginsel: le mort saisit le vif (vertaling: de dode grijpt de
levenden)
o De dode bepaalt de vermogensrechtelijke positie van de levenden,
want de erfgenamen volgen hem op in zijn rechten en plichten
o Had de dode veel schulden, hebben de levenden nu veel schulden;
had de dode een fortuin, hebben de levenden nu een fortuin
3 belangrijke beginselen binnen het erfrecht:
o Familierechtelijke betrekkingen
o Verzorgingsgedachte: nabestaanden blijven tot op zekere hoogte
verzorgd achter
o Testaire vrijheid
Soorten erfrecht:
1. Ab intestaat: indien er niks anders geregeld is (wettelijke verdeling, boek 4
BW)
2. Testamentair: indien er een testament gemaakt is
Terminologie:
Parentelen: groepen erfgenamen (in bijv. art: 4:11 lid 1 BW)
o Als je in de eerste parentele een familielid vindt, zoek je niet verder.
Dan werk je door met de eerste parentele! (dus nooit erfgenamen
uit de eerste én tweede parentele)
Plaatsvervulling: indien een erfgenaam wegvalt, wordt zijn plaats
opgevuld door zijn eigen erfgenamen
Wettelijke verdeling, hoofdregels:
Art. 4:11 lid 1 BW: erfgenamen uit eigen hoofde geroepen (dat wil zeggen:
niet bij plaatsvervulling) erven voor gelijke delen (bijv. bij 3 erfgenamen
allemaal 1/3e)
Art. 4:12 lid 1 BW: erfgenamen bij plaatsvervulling erven staaksgewijze
(dat wil zeggen: als 1 erfgenaam wegvalt en er zijn 3 vervangers, erven zij
1/3e van het deel van de weggevallen erfgenaam)
Wettelijke verdeling, verzorgingsgedachte:
De langstlevende echtgenoot verkrijgt alle goederen, de kinderen
verkrijgen een vordering op de langstlevende erfgenaam
De vordering is opeisbaar als de langstlevende echtgenoot:
o Failliet gaat
o Overlijdt
Zo blijft de langstlevende echtgenoot verzorgd achter (dat wil zeggen:
hij/zij hoeft niet het huis uit, goederen af te staan, etc.)
Karaktereigenschappen van de uiterste wil / het testament:
1. Eenzijdige rechtshandeling (dat wil zeggen: er is maar één persoon voor
nodig)
2. Ongericht (dat wil zeggen: heeft geen betrekking op een andere persoon)
3. Herroepelijk (dat wil zeggen: degene die het testament heeft gemaakt kan
er ten alle tijden op terugkomen)
Rechtssubject:
1. Drager van rechten en plichten
2. Geboorte kind telt juridisch gezien al meteen mee
a. Art. 1:2 BW: ongeboren kind wordt als geboren aangemerkt voor
zover dit in zijn voordeel
3. Gelaagde structuur: het BW begint algemeen, maar wordt steeds
specifieker
Familierechtelijke betrekkingen:
1. Geboorte ontstaan familierechtelijke betrekkingen
a. Art. 1:198 jo. 1:199 voor ouderschap
2. Soorten verwanten:
a. In opgaande lijn – ouders, grootouders, overgrootouders
b. In neergaande lijn – afstammelingen
c. In de zijlijn – broers, zussen, ooms, tantes, neven en nichten
3. Graad berekenen: aantal geboortes tellen tussen jou en je familielid (tante
is 2, neef is 4)
4 manieren waarop familierechtelijke betrekkingen ontstaan:
1. Geboorte (automatisch) (art. 1:198 jo. 1:199 BW):
a. Moeder: automatisch
b. Vader: automatisch, indien:
i. Kind geboren wordt binnen een huwelijk
ii. Kind geboren wordt binnen 306 dagen na het ontbinden van
het huwelijk
1. Juridische vader hoeft dus niet de biologische vader te
zijn!
c. Bij 2 vrouwen: indien de donor onbekend is allebei automatisch
d. Geregistreerd partnerschap is hetzelfde als huwelijk in
familierechtelijke begrippen (heeft dezelfde familierechtelijke
gevolgen)
2. Erkenning (art. 1:203 e.v. BW):
a. Moeder: automatisch
b. Vader: erkent het kind
i. Geen waarheidshandeling de erkenner hoeft niet de
biologische vader te zijn!
c. Bij huwelijk niet nodig
d. Toestemming van de moeder nodig
3. Gerechtelijke vaststelling (art. 1:207 e.v. BW):
a. Kan verzocht worden door moeder / kind
b. Werkt terug tot aan de geboorte
c. Gronden om vaderschap gerechtelijk vast te stellen:
i. Man is verwekker van het kind
ii. Man heeft als levensgezel van de moeder ingestemd met een
daad die verwekking als gevolg kan hebben gehad (bijv. IVF)
4. Adoptie (art. 1:227 e.v. BW)
Soorten draagmoederschap:
, Hoogtechnologisch: bevruchting van de eicel van de wensmoeder door de
zaadcel van de wensvader en terugplaatsing bij de draagmoeder
Laagtechnologisch: bevruchting van de eicel van de draagmoeder door de
zaadcel van de wensvader
Notaris:
Wet op het Notarisambt
Authentieke akte: akte opgesteld door de notaris
o Sterkere bewijskracht dan een onderhandse akte
o Levert executoriale titel op: schuldeiser kan zonder rechterlijke
tussenkomst verkrijgen waar hij recht op heeft
Onderhandse akte: akte niet opgesteld door de notaris
Belehrungspflicht: notaris moet mensen voorlichten over de juridische
consequenties van hun acties en juridische onkunde voorkomen
Gemeenschap van goederen:
Voor 2018 getrouwd zonder huwelijksvoorwaarden: trouwen in algehele
gemeenschap van goederen
Na 2018 getrouwd zonder huwelijksvoorwaarden: trouwen in beperkte
gemeenschap van goederen
Omvang van de gemeenschap vind je in art. 1:94 BW
Geregistreerd partnerschap:
Oorspronkelijk bedoeld voor personen van gelijk geslacht
Geïntroduceerd toen er nog niet voldoende draagkracht was voor een
huwelijk tussen personen van gelijk geslacht
Uiteindelijk gehouden omdat het minder traditioneel is dan het huwelijk
Aansprakelijkheid, draagplicht en verhaalbaarheid:
Aansprakelijkheid: wie is aan te spreken voor de schuld?
Draagplicht: wie moet uiteindelijk de schuld betalen?
Verhaalbaarheid: uit welk vermogen wordt de schuld betaald?
Reprise: een gemeenschapsschuld voldoen met het privévermogen
Récompense: een privéschuld voldoen met het gemeenschapsvermogen
Soorten huwelijksvoorwaarden (niet limitatief!):
1. Koude uitsluiting: elke vorm van gemeenschap uitgesloten
2. Amsterdams / periodiek verrekenbeding: jaarlijks overgespaarde
inkomsten verrekend (bijv. aan het eind van het jaar €10.000
overgespaard beide partners krijgen €5.000)
3. Finaal verrekenbeding: het bij het einde van de gemeenschap
overgespaarde vermogen wordt verdeeld (bijv. bij ontbinding van de
gemeenschap €10.000 overgespaard beide partners krijgen €5.000)
Erfrecht:
Erfrecht:
Regels met betrekking tot de vermogensrechtelijke gevolgen van de dood
Uitgangspunt: erfgenamen volgen erflater op in zijn rechten en plichten
, Saisine-beginsel: le mort saisit le vif (vertaling: de dode grijpt de
levenden)
o De dode bepaalt de vermogensrechtelijke positie van de levenden,
want de erfgenamen volgen hem op in zijn rechten en plichten
o Had de dode veel schulden, hebben de levenden nu veel schulden;
had de dode een fortuin, hebben de levenden nu een fortuin
3 belangrijke beginselen binnen het erfrecht:
o Familierechtelijke betrekkingen
o Verzorgingsgedachte: nabestaanden blijven tot op zekere hoogte
verzorgd achter
o Testaire vrijheid
Soorten erfrecht:
1. Ab intestaat: indien er niks anders geregeld is (wettelijke verdeling, boek 4
BW)
2. Testamentair: indien er een testament gemaakt is
Terminologie:
Parentelen: groepen erfgenamen (in bijv. art: 4:11 lid 1 BW)
o Als je in de eerste parentele een familielid vindt, zoek je niet verder.
Dan werk je door met de eerste parentele! (dus nooit erfgenamen
uit de eerste én tweede parentele)
Plaatsvervulling: indien een erfgenaam wegvalt, wordt zijn plaats
opgevuld door zijn eigen erfgenamen
Wettelijke verdeling, hoofdregels:
Art. 4:11 lid 1 BW: erfgenamen uit eigen hoofde geroepen (dat wil zeggen:
niet bij plaatsvervulling) erven voor gelijke delen (bijv. bij 3 erfgenamen
allemaal 1/3e)
Art. 4:12 lid 1 BW: erfgenamen bij plaatsvervulling erven staaksgewijze
(dat wil zeggen: als 1 erfgenaam wegvalt en er zijn 3 vervangers, erven zij
1/3e van het deel van de weggevallen erfgenaam)
Wettelijke verdeling, verzorgingsgedachte:
De langstlevende echtgenoot verkrijgt alle goederen, de kinderen
verkrijgen een vordering op de langstlevende erfgenaam
De vordering is opeisbaar als de langstlevende echtgenoot:
o Failliet gaat
o Overlijdt
Zo blijft de langstlevende echtgenoot verzorgd achter (dat wil zeggen:
hij/zij hoeft niet het huis uit, goederen af te staan, etc.)
Karaktereigenschappen van de uiterste wil / het testament:
1. Eenzijdige rechtshandeling (dat wil zeggen: er is maar één persoon voor
nodig)
2. Ongericht (dat wil zeggen: heeft geen betrekking op een andere persoon)
3. Herroepelijk (dat wil zeggen: degene die het testament heeft gemaakt kan
er ten alle tijden op terugkomen)
