Leerdoelen Safety & Security
De student kan uitleggen wat met industriële veiligheid wordt bedoeld.
Veiligheid binnen de context van een industriële omgeving;
Een industriële omgeving is een omgeving die zich kenmerkt door onder meer: schaalgrootte, machinaal
werk en een hoge mate van automatisering;
Meer dan alleen Chemie en bijvoorbeeld ook Bouw, Energie en Food & Feed;
Een deelverzameling van arbeidsveiligheid, procesveiligheid en omgevingsveiligheid.
De student kan de meest relevante nationale en internationale wet- en regelgeving voor industriële
veiligheid benoemen en de essentie ervan kort samenvatten.
Arbowet
Brzo 2015 (Seveso III)
Wabo/ Bevi
Warenwet
Wet veiligheidsregio’s
ATEX (explosieve atmosferen)
REACH/ CLP
Warenwetbesluit drukapparatuur
Warenwetbesluit machines
Warenwetbesluit explosieveilig materieel
SEVESO III RICHTLIJN
De derde revisie van de Seveso-richtlijn is in Nederland ondergebracht in het Besluit risico’s zware
ongevallen 2015 (kort: Brzo 2015). Het Brzo 2015 is van toepassing op inrichting waar gevaarlijke
stoffen in hoeveelheden gelijk aan of groter dan de hoge of lage drempelwaarde aanwezig zijn of mogen
zijn.
BRZO 2015
Het Brzo 2015 regelt op hoofdlijnen:
Aanwijzing op basis van drempelwaarden (hoog, laag)
Veiligheidsrapportage (deel 1 t, m 3 conform PGS 6)
Preventiebeleid zware ongevallen (PBZO)
Veiligheidsbeheerssysteem (VBS, NTA 8620)
Deel 1: Inrichting
Deel 2: Processen en installaties
Deel 3: Risicoanalyse
WABO/ BEVI
,De Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) is de basis voor een groot deel van de
vergunningen in het domein van de fysieke leefomgeving. De Wabo maakt het mogelijk om, binnen een
project, met één omgevingsvergunning verschillende activiteiten (bouw, aanleg, oprichten, gebruik) uit
te voeren.
Het doel van het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) is om mensen in de buurt van een bedrijf
met gevaarlijke stoffen te beschermen. Bij een omgevingsvergunning milieu of een ruimtelijk besluit
rond zo'n bedrijf moet het bevoegd gezag rekening houden met veiligheidsafstanden ter bescherming
van individuen (plaatsgebonden risico) en groepen personen (groepsrisico).
De student kan de betekenis van de ADR-pictogrammen en de gevaar identificatienummers op
gevaarsetiketten interpreteren.
ADR is een Europese overeenkomst voor het internationale vervoer van gevaarlijke goederen over de
weg (ADR) versie 2021.
,H (1 t/m 3): gezondheidsgevaren
P (1 t/m 8): fysische gevaren
E (1 t/m 2): milieugevaren
O (1 t/m 3): overige gevaren
De student kan met voorbeelden uitleggen op welke wijze gevaarlijke stoffen gevaarlijk kunnen zijn.
Gewone gevaarlijke stoffen
ZZS: stoffen die gevaarlijk zijn voor mens en milieu omdat ze bijvoorbeeld de voortplanting belemmeren,
kankerverwekkend zijn of zich in de voedselketen ophopen.
CMR: carcinogeen, mutageen, reprotoxisch
VOS: vluchtige organische stoffen
PAKS: polycyclische aromatische koolwaterstoffen
Gezondheidsschade door gevaarlijke stoffen
Afhankelijk van onder meer:
Concentratie
Blootstellingsroute
Doelorgaan
Blootstellingsduur/ -frequentie (dosis)
De student kan de betekenis van de grenswaarden TGG en LD50/LC50 benoemen.
, Grenswaarde: De blootstelling aan een gevaarlijke stof moet lager zijn dan de wettelijke of publieke
grenswaarde. Als die er niet is stelt de werkgever de grenswaarde vast.
LC50: concentratie in de lucht waarbij 50% van de proefdieren sterven.
LD50: dosis in mg per kg lichaamsgewicht waarbij 50% van de proefdieren sterven
De student kan schetsen hoe een explosie tot stand komt, welke factoren hierbij een rol spelen en wat
de effecten en kenmerken ervan zijn.
Exploderen
Latijn: explōsiōnis, opgebouwd uit ex- (van/uit/weg) en plōdo (klappen of slaan). Betekent zo veel als:
onder luid geklap wegjagen (slechte acteurs van het podium bijvoorbeeld).
Explosief
Explosieve toename is vaak een niet-proportionele (niet-lineaire), zichzelf versnellende, toename.
Wat neemt er dan toe?
Bij een explosie neemt of het aantal gasdeeltjes niet-proportioneel toe (gaan ‘viraal’ zou je kunnen
zeggen) en/of neemt de temperatuur van gasdeeltjes niet-proportioneel toe (door reactiewarmte). Hoe
dan ook: het VOLUME neemt toe. Meer deeltjes betekent meer volume. Hoger temperatuur betekent
meer volume. Dat gebeurt (te) snel...explosief wel te verstaan!
Plotselinge volumevermeerdering resulteert in een plotselinge luchtverplaatsing die een DRUKGOLF
teweegbrengt.
Type explosies
Fysisch
Drukhouders (technisch gezien geen explosie)
Nucleair (van een heel andere orde)
Chemisch
Explosieve atmosferen (gas, nevel, stof)
Ontplofbare ‘substanties’ (nitroglycerine, buskruit)
Deflagratie (Moerdijk)
dP/dT<1
Vlamfront loopt vooruit op drukfront
De student kan uitleggen wat met industriële veiligheid wordt bedoeld.
Veiligheid binnen de context van een industriële omgeving;
Een industriële omgeving is een omgeving die zich kenmerkt door onder meer: schaalgrootte, machinaal
werk en een hoge mate van automatisering;
Meer dan alleen Chemie en bijvoorbeeld ook Bouw, Energie en Food & Feed;
Een deelverzameling van arbeidsveiligheid, procesveiligheid en omgevingsveiligheid.
De student kan de meest relevante nationale en internationale wet- en regelgeving voor industriële
veiligheid benoemen en de essentie ervan kort samenvatten.
Arbowet
Brzo 2015 (Seveso III)
Wabo/ Bevi
Warenwet
Wet veiligheidsregio’s
ATEX (explosieve atmosferen)
REACH/ CLP
Warenwetbesluit drukapparatuur
Warenwetbesluit machines
Warenwetbesluit explosieveilig materieel
SEVESO III RICHTLIJN
De derde revisie van de Seveso-richtlijn is in Nederland ondergebracht in het Besluit risico’s zware
ongevallen 2015 (kort: Brzo 2015). Het Brzo 2015 is van toepassing op inrichting waar gevaarlijke
stoffen in hoeveelheden gelijk aan of groter dan de hoge of lage drempelwaarde aanwezig zijn of mogen
zijn.
BRZO 2015
Het Brzo 2015 regelt op hoofdlijnen:
Aanwijzing op basis van drempelwaarden (hoog, laag)
Veiligheidsrapportage (deel 1 t, m 3 conform PGS 6)
Preventiebeleid zware ongevallen (PBZO)
Veiligheidsbeheerssysteem (VBS, NTA 8620)
Deel 1: Inrichting
Deel 2: Processen en installaties
Deel 3: Risicoanalyse
WABO/ BEVI
,De Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) is de basis voor een groot deel van de
vergunningen in het domein van de fysieke leefomgeving. De Wabo maakt het mogelijk om, binnen een
project, met één omgevingsvergunning verschillende activiteiten (bouw, aanleg, oprichten, gebruik) uit
te voeren.
Het doel van het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) is om mensen in de buurt van een bedrijf
met gevaarlijke stoffen te beschermen. Bij een omgevingsvergunning milieu of een ruimtelijk besluit
rond zo'n bedrijf moet het bevoegd gezag rekening houden met veiligheidsafstanden ter bescherming
van individuen (plaatsgebonden risico) en groepen personen (groepsrisico).
De student kan de betekenis van de ADR-pictogrammen en de gevaar identificatienummers op
gevaarsetiketten interpreteren.
ADR is een Europese overeenkomst voor het internationale vervoer van gevaarlijke goederen over de
weg (ADR) versie 2021.
,H (1 t/m 3): gezondheidsgevaren
P (1 t/m 8): fysische gevaren
E (1 t/m 2): milieugevaren
O (1 t/m 3): overige gevaren
De student kan met voorbeelden uitleggen op welke wijze gevaarlijke stoffen gevaarlijk kunnen zijn.
Gewone gevaarlijke stoffen
ZZS: stoffen die gevaarlijk zijn voor mens en milieu omdat ze bijvoorbeeld de voortplanting belemmeren,
kankerverwekkend zijn of zich in de voedselketen ophopen.
CMR: carcinogeen, mutageen, reprotoxisch
VOS: vluchtige organische stoffen
PAKS: polycyclische aromatische koolwaterstoffen
Gezondheidsschade door gevaarlijke stoffen
Afhankelijk van onder meer:
Concentratie
Blootstellingsroute
Doelorgaan
Blootstellingsduur/ -frequentie (dosis)
De student kan de betekenis van de grenswaarden TGG en LD50/LC50 benoemen.
, Grenswaarde: De blootstelling aan een gevaarlijke stof moet lager zijn dan de wettelijke of publieke
grenswaarde. Als die er niet is stelt de werkgever de grenswaarde vast.
LC50: concentratie in de lucht waarbij 50% van de proefdieren sterven.
LD50: dosis in mg per kg lichaamsgewicht waarbij 50% van de proefdieren sterven
De student kan schetsen hoe een explosie tot stand komt, welke factoren hierbij een rol spelen en wat
de effecten en kenmerken ervan zijn.
Exploderen
Latijn: explōsiōnis, opgebouwd uit ex- (van/uit/weg) en plōdo (klappen of slaan). Betekent zo veel als:
onder luid geklap wegjagen (slechte acteurs van het podium bijvoorbeeld).
Explosief
Explosieve toename is vaak een niet-proportionele (niet-lineaire), zichzelf versnellende, toename.
Wat neemt er dan toe?
Bij een explosie neemt of het aantal gasdeeltjes niet-proportioneel toe (gaan ‘viraal’ zou je kunnen
zeggen) en/of neemt de temperatuur van gasdeeltjes niet-proportioneel toe (door reactiewarmte). Hoe
dan ook: het VOLUME neemt toe. Meer deeltjes betekent meer volume. Hoger temperatuur betekent
meer volume. Dat gebeurt (te) snel...explosief wel te verstaan!
Plotselinge volumevermeerdering resulteert in een plotselinge luchtverplaatsing die een DRUKGOLF
teweegbrengt.
Type explosies
Fysisch
Drukhouders (technisch gezien geen explosie)
Nucleair (van een heel andere orde)
Chemisch
Explosieve atmosferen (gas, nevel, stof)
Ontplofbare ‘substanties’ (nitroglycerine, buskruit)
Deflagratie (Moerdijk)
dP/dT<1
Vlamfront loopt vooruit op drukfront
