3.1 Totstandkomingsvereisten
Een overeenkomst is volgens de wet een meerzijdige rechtshandeling waarbij één of meer
partijen jegens één of meer andere partijen een verbintenis aangaan. Door het aangaan van
die verbintenis ontstaan er over en weer rechten en verplichtingen.
3.1.1. Aanbod en aanvaarding
De wet geeft met betrekking tot de totstandkoming van de overeenkomst de volgende regel:
‘Een overeenkomst komt tot stand door een aanbod en de aanvaarding daarvan’.
De ene partij biedt iets aan en op het moment dat de andere partij dat aanbod accepteert,
ontstaat de overeenkomst en ontstaan de rechten en verplichtingen naar elkaar toe.
Een aanbod kan in beginsel worden herroepen zo lang het nog niet is aanvaard. Op het
moment dat een aanbod wel aanvaard wordt, kan het dus niet meer worden ingetrokken.
Een vrijblijvend aanbod kan nog wel na aanvaarding worden ingetrokken of gewijzigd.
Door het stellen van een termijn beperkt het bedrijf zichzelf ook. Want zo lang de
aanvaardingstermijn loopt, kan een aanbod niet worden ingetrokken. De aanbieder is
gebonden aan zijn eigen gestelde termijn. Wil hij van het aanbod af, dan zal hij moeten
wachten totdat de termijn is verstreken en niemand het aanbod aanvaard heeft.
Vervallen is iets anders dan herroepen. Vervallen = geen actieve handeling van de
aanbieder, bij herroepen wel.
Er is een aantal gevallen waarin een aanbod vervalt. De manier waarop het aanbod is
gedaan, speelt daarbij een belangrijke rol. Is het een mondeling aanbod (zonder termijn)
dan vervalt het als het niet direct wordt aanvaard. Is er een schriftelijk aanbod (zonder
termijn) gedaan, dan vervalt dat aanbod ‘na een redelijke tijd’.
Een aanbod met een termijn erin vervalt alleen als de termijn afloopt. Zowel bij een
schriftelijk als een mondeling aanbod. Een aanbod kan vervallen als de aanbieder het
verwerpt.
Tabel 3.1 Herroepen en vervallen van aanbod
Herroepen Vervallen
Mondeling aanbod zonder termijn Is mogelijk zo lang niet is Als niet direct na aanbod
aanvaard wordt aanvaard
Mondeling aanbod met termijn Is niet mogelijk Na afloop termijn
Schriftelijk aanbod zonder termijn Is mogelijk zo lang niet is Na een redelijke termijn
aanvaard
Schriftelijk aanbod met termijn Is niet mogelijk Na afloop termijn
3.1.2. Wilsovereenstemming
Als er een aanbod is en dat is aanvaard, dan is er in principe sprake van een overeenkomst.
Bijkomend vereiste: dat wat de aanbieder respectievelijk aanvaarder verklaart, ook echt is
wat ze willen verklaren een wilsovereenstemming; de wil en verklaring moeten
overeen komen. Geen wilsovereenstemming, geen overeenkomst.
1