Samenvatting MINDMAPS hele boek Ontwikkelingspsychologie

3 Centrale thema’s 5 Globale leeftijdsgroepen
Cohorteffecten  Bijvoorbeeld Normatieve gebeurtenissen = gebeurtenissen
 Fysieke ontwikkeling  Prenatale periode (Conceptie-geboorte)
normatieve historische bepaalde die zich voor de meeste individuen binnen een
 Cognitieve ontwikkeling  Baby- en peutertijd (0-3jr) groep op dezelfde manier voltrekken
invloeden
 Sociale en persoonlijkheidsontwikkeling  Kleutertijd (3-6jr)
 Schooltijd (6-12jr)
 Adolescentie (12-20jr) Cohort = groep mensen die rond dezelfde
4 Centrale vraagstukken tijden op de zelfde plek is geboren Normatieve invloeden = Invloeden die
 Continue vs dicontinue verandering leiden tot conformiteit omdat men de
 Kritieke vs gevoelige periode (plasticiteit) gevolgen voor afwijkend gedrag vreest
 Levensloopmodel vs focus specifieke
perioden Ontwikkelingspsychologie
 Nature vs nurture =De wetenschappelijke studie naar de patronen van groei, Wetenschappelijke werkwijze
verandering en stabiliteit die zich voordoen bij toenemende  Identificeren van vragen
leeftijd.  Formuleren van een verklaring (Hypothesen)
Cognitief perspectief  Uitvoeren van onderzoek dat die verklaring
 Piaget Systemisch perspectief onderschrijft of weerlegt (Operationalisering)
o Schema’s  Relatie tussen individuen en hun fysieke, Onderzoek
o Assimilatie vs accommodatie cognitieve, persoonlijkheids- en sociale Soorten wetenschappelijk onderzoek
o 4 ontwikkelingsstadia wereld  Experiment  Causaal verband
 Informatieverwerkingstheorie  Bio-ecologisch model (Bronfenbrenner)  Correlationeel onderzoek
o Manier waarop mensen info opnemen, o Micro systeem  Surveys
gebruiken en opslaan o Meso systeem  Natuurlijke observatie
 Cognitieve neurowetenschap o Exo systeem  Casestudy
o Macro systeem Veldonderzoek vs laboratoriumonderzoek
o Chrono systeem
 Sociaal culturele theorie
Theoretische perspectieven o Vygotsky
Onderzoeksmethoden
o Verloop cognitieve ontwikkeling als  Theoretisch onderzoek
resultaat van sociale interacties  Toegepast onderzoek

Psychodynamisch perspectief Onderzoeksstrategieën
 Freud (psychoanalytisch), Erik Erikson  Longitudinaal
(psychosociale ontwikkeling)  Dwarsdoorsnede (Crosse-sectioneel)
 Gedrag gemotiveerd door innerlijke krachten,  Cross-sequentieel
herinneringen en conflicten. Behavioristisch perspectief
 ID (genotsprincipe), Ego (realiteitsprincipe),  Waarneembaar gedrag en externe stimuli zijn Evolutionair perspectief
Superego cruciaal  Genetische erfenis voorouders
 Psychoseksuele ontwikkeling  Nurture belangrijker dan nature  Darwin, Lorenz
o Oraal, anaal, fallisch, latentie, genitaal  Klassieke conditionering (Pavlov)  Gedragsgenetica = Effecten van erfelijkheid
o Fixatie  Operante conditionering (Skinner) op gedrag
 Sociaal leren / sociaal cognitieve leertheorie  Ethologie = invloed biologische kenmerken op
(Bandura) gedrag

, Epigenetica = de manier Aanleg kind beïnvloeden omgeving
waarop genen aan- of uitgezet (Scarr)
Gameten = voorplantingscellen worden door chemische  Actief genotype-omgevingseffect =
Fuseren 1 uur nadat spermacel in ovum
veranderingen in een genoom kind richt op aspecten die aansluiten op
binnentreedt, zygote ontstaat genetisch bepaalde capaciteiten
 Passief genotype-omgevingseffect
Genoom = geheel van alle chromosomen. Erfelijkheid & Omgeving
Genen = hierin wordt genetische code =genen ouders geassocieerd met
opgeslagen. Opgebouwd uit DNA (=bepalend omgeving waarin kind opgroeit
Mitose = celdeling van zygote, zorgt ervoor Temperament & Persoonlijkheid  Evocatief genotype-omgevingseffect
voor aard en functie van elke cel) 46
dat bijna elke cel de 23 paar chromosomen =genen kind roepen specifiek type
chromosomen, georganiseerd in 23 paren.
bevat. Multifactoriële overerving = omgeving op
eigenschappen combinatie van
Erfelijkheid Polygenische overerving = combinatie genetische- en omgevingsfactoren
meerdere genenparen verantwoordelijk voor
Monozygotische tweeling = eicel splitst zich af. specifieke eigenschap
Genetische identieke zygote X-gebonden gen = recessief gen dat zich enkel
Dizygotische tweeling = 2 afzonderlijke eicellen op het X-chromosoom bevindt
bevrucht. Lijken niet meer dan broer/zus Onvruchtbaarheid
Genetische stoornissen Optie is dan kunstmatige inseminatie
 Downsyndroom of in-vitrofertilisatie (IVF)
Dominante eigenschap = komt tot uiting  Fragiele X-syndroom
Miskraam of abortus
wanneer 2 concurrerende eigenschappen
 Sikkelcelanemie
aanwezig zijn  Ziekte van Duchenne
Recessieve eigenschap = eigenschap aanwezig Problemen rond conceptie
 Syndroom van Klinefelter
maar komt niet tot uiting
Genotype = onderliggende combinatie van Genetisch adviseur = helpt mensen met Teratogeen effect =
genetisch materiaal in een organisme problemen die verband houden met erfelijke omgevingsfactoren leiden tot
Fenotype = waarneembare kenmerken stoornissen. Nieuwste rol: mensen testen of geboorteafwijking.
Homozygoot vs heterozygoot, kenmerken zijzelf risico lopen op toekomstige aandoeningen
eigenschap, verschillen ze of zijn ze gelijk




Germinale stadium (bevruchting – 2 weken) Embryonale stadium (2 – 8 weken) Foetale stadium (8 weken - geboorte)
 Zygote  Embryo ontwikkelt 3 lagen  Foetus
 Methodische celdeling o Ectoderm: huid, zintuigen, hersenen,  Begint bij differentiatie belangrijkste
 Organisme hecht aan baarmoederwand ruggenmerg organen
 Placenta gaat fungeren als doorgeefluik o Endoderm: spijsvertering, lever,  Neuronen worden bedekt met Myeline
ademhaling
o Mesoderm: spieren, bloed, bloedsomloop