Methoden en Technieken van
Bestuurskundig Onderzoek
Een kritische analyse op bestaande onderzoeken.
1
, Deel 1: Van Ostaaijen et al. (2021)
1.1 Wetenschapsopvatting
In het artikel van Van Ostaaijen et al. (2021) wordt een interpretatieve wetenschapsopvatting
gehanteerd. Bij deze wetenschapsopvatting gaan onderzoekers ervan uit dat er niet één
werkelijkheid bestaat. Mensen en/of groepen zien de werkelijkheid op hun eigen manier en vanuit
het eigen perspectief (van Thiel, 2021, p.48). Het ontologisch en constructivistisch uitgangspunt
dat hierbij wordt gehanteerd is dat de realiteit een subjectief gegeven is. Er bestaat geen
werkelijkheid die onafhankelijk wordt geacht van het menselijk bewustzijn (Greener, 2011).
Eveneens is het epistemologische uitgangspunt dat de vergaarde kennis een interpretatie van de
werkelijkheid is (van Thiel,2021 p.50).
Bij de interpretatieve wetenschapsopvatting streven onderzoekers naar het beter begrijpen
van hun onderzoekseenheden. Dit wordt ook wel aangeduid met de Duitse term ‘verstehen’. Om
deze doelstelling te behalen wordt er onderzoek verricht naar de percepties van mensen, hoe zij
gebeurtenissen ervaren en welke betekenis zij daaraan verlenen. Hierbij wordt er gebruik gemaakt
van een holistische aanpak waarbij de gebeurtenis in zijn geheel wordt onderzocht en de
interacties tussen actoren en variabelen binnen de context worden beschouwd (van Thiel, p.49,
2021). In kader van het onderzoek van Van Ostaaijen et al. (2021) betreft de gebeurtenis de
gemeenteraadsverkiezingen van 2014. Het onderzoek focust zich op het ontstaan en de
ontwikkeling van de meest, en in mindere mate, de minst succesvolle nieuwe lokale partijen van
2014 (Ostaaijen et al., 2021, p. 34). Aan de hand van een theoretische afbakening, geselecteerde
factoren (lokale context, partijoprichting, partijopbouw, stabiel leiderschap, ideologische positie
en bestuurlijke verantwoordelijkheid) en interviews is getracht betekenis te geven aan de
percepties van oprichters/lijsttrekkers en het ‘succes’ van hun partijen. Door de nadruk te leggen
op persoonlijke opvattingen (binnen het theoretische kader) en gebruik te maken van een
verdieping op twaalf casestudies zijn de onderzoeksbevindingen rijk aan details. Dit heeft er bij
het artikel van Van Ostaijen et al. (2021) toe geleid dat de vergaarde data is uitgemond in
aanbevelingen voor de practitioner, in het bijzonder voor politici van lokale partijen.
1.2 Inductief en/of deductief onderzoek
Het onderzoek van Van Ostaaijen et al. (2021) is gebaseerd op de grounded theory approach
(GTA) van Charmaz. Binnen deze onderzoeksmethode staat het ontdekken van handelingen en
processen centraal en wordt de nadruk gelegd op het construeren van een interpretatiekader. Het
onderzoeksproces kan gezien worden als een alomvattend proces waarin ervaringen en
interpretaties van o.a. de onderzoeker(s) en respondenten leiden tot de opstelling van een
interpretatieve constructivistische theorie (de Boer, 201, pp.29-30).
2
Bestuurskundig Onderzoek
Een kritische analyse op bestaande onderzoeken.
1
, Deel 1: Van Ostaaijen et al. (2021)
1.1 Wetenschapsopvatting
In het artikel van Van Ostaaijen et al. (2021) wordt een interpretatieve wetenschapsopvatting
gehanteerd. Bij deze wetenschapsopvatting gaan onderzoekers ervan uit dat er niet één
werkelijkheid bestaat. Mensen en/of groepen zien de werkelijkheid op hun eigen manier en vanuit
het eigen perspectief (van Thiel, 2021, p.48). Het ontologisch en constructivistisch uitgangspunt
dat hierbij wordt gehanteerd is dat de realiteit een subjectief gegeven is. Er bestaat geen
werkelijkheid die onafhankelijk wordt geacht van het menselijk bewustzijn (Greener, 2011).
Eveneens is het epistemologische uitgangspunt dat de vergaarde kennis een interpretatie van de
werkelijkheid is (van Thiel,2021 p.50).
Bij de interpretatieve wetenschapsopvatting streven onderzoekers naar het beter begrijpen
van hun onderzoekseenheden. Dit wordt ook wel aangeduid met de Duitse term ‘verstehen’. Om
deze doelstelling te behalen wordt er onderzoek verricht naar de percepties van mensen, hoe zij
gebeurtenissen ervaren en welke betekenis zij daaraan verlenen. Hierbij wordt er gebruik gemaakt
van een holistische aanpak waarbij de gebeurtenis in zijn geheel wordt onderzocht en de
interacties tussen actoren en variabelen binnen de context worden beschouwd (van Thiel, p.49,
2021). In kader van het onderzoek van Van Ostaaijen et al. (2021) betreft de gebeurtenis de
gemeenteraadsverkiezingen van 2014. Het onderzoek focust zich op het ontstaan en de
ontwikkeling van de meest, en in mindere mate, de minst succesvolle nieuwe lokale partijen van
2014 (Ostaaijen et al., 2021, p. 34). Aan de hand van een theoretische afbakening, geselecteerde
factoren (lokale context, partijoprichting, partijopbouw, stabiel leiderschap, ideologische positie
en bestuurlijke verantwoordelijkheid) en interviews is getracht betekenis te geven aan de
percepties van oprichters/lijsttrekkers en het ‘succes’ van hun partijen. Door de nadruk te leggen
op persoonlijke opvattingen (binnen het theoretische kader) en gebruik te maken van een
verdieping op twaalf casestudies zijn de onderzoeksbevindingen rijk aan details. Dit heeft er bij
het artikel van Van Ostaijen et al. (2021) toe geleid dat de vergaarde data is uitgemond in
aanbevelingen voor de practitioner, in het bijzonder voor politici van lokale partijen.
1.2 Inductief en/of deductief onderzoek
Het onderzoek van Van Ostaaijen et al. (2021) is gebaseerd op de grounded theory approach
(GTA) van Charmaz. Binnen deze onderzoeksmethode staat het ontdekken van handelingen en
processen centraal en wordt de nadruk gelegd op het construeren van een interpretatiekader. Het
onderzoeksproces kan gezien worden als een alomvattend proces waarin ervaringen en
interpretaties van o.a. de onderzoeker(s) en respondenten leiden tot de opstelling van een
interpretatieve constructivistische theorie (de Boer, 201, pp.29-30).
2
