Deze samenvatting is gemaakt met behulp van het boek:
Ontwikkelingspsychopathologie bij kinderen en jeugdigen van Rigter en van Hintum (2022).
Inhoudsopgave
1.1 Ontwikkelingspsychopathologie...................................................................................................2
2.2 Classificatie...................................................................................................................................3
2.3 Diagnostiek...................................................................................................................................3
2.4 Diagnostische methoden en instrumenten...................................................................................3
3.2 De bio-ecologische systeemtheorie..............................................................................................4
3.3 Ontwikkelingsopgaven..................................................................................................................4
3.6 Hulpverlening...............................................................................................................................5
7.2 De normale ontwikkeling van gehechtheid..................................................................................6
7.3 Indeling van gehechtheid en hechtingsstoornissen......................................................................7
7.6 Preventie en behandeling van onveilige gehechtheid en hechtingsstoornissen...........................7
8.2 De normale ontwikkeling van sociaal gedrag tot het vijfde jaar...................................................8
8.3 Autismespectrumstoornis.............................................................................................................8
8.4 culturele en maatschappelijke invloeden...................................................................................11
8.5 Risico- en beschermende factoren.............................................................................................12
8.6 Ondersteuning en begeleiding van kinderen met autisme.........................................................12
10.2 Normale ontwikkeling van taal, geletterdheid, leren en rekenen.............................................13
10.3 Taal-, spraak- en leerstoornissen..............................................................................................14
10.6 Preventie en behandeling van taal-, spraak- en leerstoornissen..............................................14
12.2 Normale ontwikkeling: agressie, gehoorzaamheid en moraliteit.............................................15
12.3 Gedragsstoornissen..................................................................................................................15
12.6 Preventie en behandeling van gedragsstoornissen..................................................................16
13.2 De normale ontwikkeling van angst..........................................................................................17
13.3 Angststoornissen......................................................................................................................18
13.6 Preventie en behandeling van angststoornissen......................................................................18
15.2 Normale ontwikkeling van gewichtsgroei en lichaamsbeeld....................................................19
15.3 Eetstoornissen..........................................................................................................................19
16.2 Normale ontwikkeling van middelengebruik............................................................................21
16.3 Stoornis in middelengebruik en gokverslaving.........................................................................21
16.6 Preventie en behandeling bij middelenmisbruik en verslaving.................................................22
,Deze samenvatting is gemaakt met behulp van het boek:
Ontwikkelingspsychopathologie bij kinderen en jeugdigen van Rigter en van Hintum (2022).
1 Introductie
1.1 Ontwikkelingspsychopathologie
Ontwikkelingspsychopathologie is de wetenschappelijke discipline die onderzoekt hoe psychische
stoornissen ontstaan en zich ontwikkelen. Psychopathologie is anders dan psychiatrie, psychiatrie is
namelijk een medische discipline die zich bezighoudt met onderzoek, diagnose en behandeling van
psychische stoornissen. Er zijn veel factoren die een rol spelen, dus wordt er gebruik gemaakt van de
inzichten van verschillende principes:
- De ontwikkelingspsychologie (normale ontwikkeling);
- De klinische psychologie (afwijkende ontwikkeling);
- De kinderpsychiatrie (psychiatrische ziekten);
- De biologie (erfelijkheid en lichamelijke rijping);
- De sociologie (maatschappelijke processen);
- De antropologie (culturele normen en waarden);
- De epidemiologie (het voorkomen van ziekten en stoornissen onder de bevolking).
, Deze samenvatting is gemaakt met behulp van het boek:
Ontwikkelingspsychopathologie bij kinderen en jeugdigen van Rigter en van Hintum (2022).
2 Classificatie, diagnostiek en
epidemiologie
2.2 Classificatie
2.2.1 Definitie van classificatie
Classificatie is een persoon herkennen, er een naam aan geven, en indelen in een categorie. Een
classificatiesysteem kan helpen om onderscheid te maken tussen symptomen en om verschillen en
overeenkomsten te signaleren tussen kinderen met problemen. Binnen de psychopathologie wordt
onderscheid gemaakt tussen grote groepen stoornissen, zoals gedragsstoornissen en angststoornissen.
Binnen die groepen worden subgroepen onderscheden.
2.2.2 Het nadeel van categorisatie
Het krijgen van een ‘etiket’ kan verschillende gevolgen hebben:
- Stigmatiseren;
- Iemand gaat zich er ten onrechte naar gedragen;
- Het ‘plakken van een etiket’ kan ervoor zorgen dat individuele verschillen minder snel worden
gezien.
2.2.4 Een dimensionale benadering van classificatie
De DSM-5 bevat categoriale als dimensionale indelingen. Bij categoriale indeling gaat men uit van wel/
niet. Bij dimensionale indeling gaat het om de mate van ernst.
2.3 Diagnostiek
Na classificatie kan je een diagnose stellen. Een diagnose is een eindpunt van het proces van luisteren,
vragen stellen, observeren en beschrijven, informatie verzamelen, relevante kennis erbij halen en
nadenken. Het vaststellen van invloeden van het gezin en ouders op de problemen of de veerkracht van
een kind is belangrijk. De ontwikkeling wordt in grote mate beïnvloed door het functioneren van het
gezin.
2.4 Diagnostische methoden en instrumenten
2.4.1 Vier diagnostische methoden
1. Het diagnostisch gesprek: luisteren, vragen stellen en observeren;
2. Observeren;
3. Psychodiagnostiek: functietesten, projectieve testen en zelf-invullijsten;
4. Lichamelijk onderzoek.
Ontwikkelingspsychopathologie bij kinderen en jeugdigen van Rigter en van Hintum (2022).
Inhoudsopgave
1.1 Ontwikkelingspsychopathologie...................................................................................................2
2.2 Classificatie...................................................................................................................................3
2.3 Diagnostiek...................................................................................................................................3
2.4 Diagnostische methoden en instrumenten...................................................................................3
3.2 De bio-ecologische systeemtheorie..............................................................................................4
3.3 Ontwikkelingsopgaven..................................................................................................................4
3.6 Hulpverlening...............................................................................................................................5
7.2 De normale ontwikkeling van gehechtheid..................................................................................6
7.3 Indeling van gehechtheid en hechtingsstoornissen......................................................................7
7.6 Preventie en behandeling van onveilige gehechtheid en hechtingsstoornissen...........................7
8.2 De normale ontwikkeling van sociaal gedrag tot het vijfde jaar...................................................8
8.3 Autismespectrumstoornis.............................................................................................................8
8.4 culturele en maatschappelijke invloeden...................................................................................11
8.5 Risico- en beschermende factoren.............................................................................................12
8.6 Ondersteuning en begeleiding van kinderen met autisme.........................................................12
10.2 Normale ontwikkeling van taal, geletterdheid, leren en rekenen.............................................13
10.3 Taal-, spraak- en leerstoornissen..............................................................................................14
10.6 Preventie en behandeling van taal-, spraak- en leerstoornissen..............................................14
12.2 Normale ontwikkeling: agressie, gehoorzaamheid en moraliteit.............................................15
12.3 Gedragsstoornissen..................................................................................................................15
12.6 Preventie en behandeling van gedragsstoornissen..................................................................16
13.2 De normale ontwikkeling van angst..........................................................................................17
13.3 Angststoornissen......................................................................................................................18
13.6 Preventie en behandeling van angststoornissen......................................................................18
15.2 Normale ontwikkeling van gewichtsgroei en lichaamsbeeld....................................................19
15.3 Eetstoornissen..........................................................................................................................19
16.2 Normale ontwikkeling van middelengebruik............................................................................21
16.3 Stoornis in middelengebruik en gokverslaving.........................................................................21
16.6 Preventie en behandeling bij middelenmisbruik en verslaving.................................................22
,Deze samenvatting is gemaakt met behulp van het boek:
Ontwikkelingspsychopathologie bij kinderen en jeugdigen van Rigter en van Hintum (2022).
1 Introductie
1.1 Ontwikkelingspsychopathologie
Ontwikkelingspsychopathologie is de wetenschappelijke discipline die onderzoekt hoe psychische
stoornissen ontstaan en zich ontwikkelen. Psychopathologie is anders dan psychiatrie, psychiatrie is
namelijk een medische discipline die zich bezighoudt met onderzoek, diagnose en behandeling van
psychische stoornissen. Er zijn veel factoren die een rol spelen, dus wordt er gebruik gemaakt van de
inzichten van verschillende principes:
- De ontwikkelingspsychologie (normale ontwikkeling);
- De klinische psychologie (afwijkende ontwikkeling);
- De kinderpsychiatrie (psychiatrische ziekten);
- De biologie (erfelijkheid en lichamelijke rijping);
- De sociologie (maatschappelijke processen);
- De antropologie (culturele normen en waarden);
- De epidemiologie (het voorkomen van ziekten en stoornissen onder de bevolking).
, Deze samenvatting is gemaakt met behulp van het boek:
Ontwikkelingspsychopathologie bij kinderen en jeugdigen van Rigter en van Hintum (2022).
2 Classificatie, diagnostiek en
epidemiologie
2.2 Classificatie
2.2.1 Definitie van classificatie
Classificatie is een persoon herkennen, er een naam aan geven, en indelen in een categorie. Een
classificatiesysteem kan helpen om onderscheid te maken tussen symptomen en om verschillen en
overeenkomsten te signaleren tussen kinderen met problemen. Binnen de psychopathologie wordt
onderscheid gemaakt tussen grote groepen stoornissen, zoals gedragsstoornissen en angststoornissen.
Binnen die groepen worden subgroepen onderscheden.
2.2.2 Het nadeel van categorisatie
Het krijgen van een ‘etiket’ kan verschillende gevolgen hebben:
- Stigmatiseren;
- Iemand gaat zich er ten onrechte naar gedragen;
- Het ‘plakken van een etiket’ kan ervoor zorgen dat individuele verschillen minder snel worden
gezien.
2.2.4 Een dimensionale benadering van classificatie
De DSM-5 bevat categoriale als dimensionale indelingen. Bij categoriale indeling gaat men uit van wel/
niet. Bij dimensionale indeling gaat het om de mate van ernst.
2.3 Diagnostiek
Na classificatie kan je een diagnose stellen. Een diagnose is een eindpunt van het proces van luisteren,
vragen stellen, observeren en beschrijven, informatie verzamelen, relevante kennis erbij halen en
nadenken. Het vaststellen van invloeden van het gezin en ouders op de problemen of de veerkracht van
een kind is belangrijk. De ontwikkeling wordt in grote mate beïnvloed door het functioneren van het
gezin.
2.4 Diagnostische methoden en instrumenten
2.4.1 Vier diagnostische methoden
1. Het diagnostisch gesprek: luisteren, vragen stellen en observeren;
2. Observeren;
3. Psychodiagnostiek: functietesten, projectieve testen en zelf-invullijsten;
4. Lichamelijk onderzoek.
