les 3.1 week 1
3 HRM taken waarbij psychologie van pas komt:
● selectiegesprekken: gedrag van mensen observeren, gedrag categoriseren, kijken
of iemand op basis van geobserveerde gedrag binnen een organisatie past
● functionerings/beoordelingsgesprekken: zelfkennis van gedrag (wat laat ik zelf
zien?),
gedrag observeren
● ontslaggesprekken: slecht nieuws op een menselijke manier overbrengen,
inlevingsvermogen,
● ontwikkelen van personeel: hoe kan iemand zich op de beste manier ontwikkelen?
wat hebben mensen nodig in een functie?
hoe motiveer ik mensen?
hoe zorg je voor een goede werksfeer?
achtergrond bedrijfskunde:
hoe optimaal functioneren organisaties (hrm is hoe optimaal functioneren medewerkers?)
● vakgebied: management- en economische vraagstukken
achtergrond sociologie→ interactie tussen mensen (teamwork, mensen beïnvloeden zoals
leidinggevende, hoe beïnvloeden mensen elkaar, organisatiecultuur, normen en waarden)
achtergrond psychologie→ om jezelf (wie ben ik, drijfveren, wat motiveert mij, gedrag te
verklaren
A&O-psychologie bij verschillende HR-rollen
corporate recruiter→ naar wat voor eigenschappen ben ik op zoek in een nieuwe
werknemer
mobiliteitsmanager→ in hoeverre heeft iemand nog ontwikkelpotentieel? wat voor
functie past bij deze persoon? wat wil de persoon zelf?
organisatie adviseur → hoe functioneren mensen het beste? hoe kunnen
kwaliteiten van medewerkers zo goed mogelijk worden aangestuurd en
gecombineerd? organisatie structuur vormgeven.
verzuimbegeleider → waarom melden mensen zich ziek. wat hebben mensen
nodig om beter in hun vel te zitten/ om beter te kunnen functioneren? wat kan
iemand aan? hoe integreer je iemand weer in een team?
(historie) the hawthorne effect: de neiging om beter te functioneren wanneer we weten dat
iemand toekijkt
- 1950 wat meer aandacht voor werknemersbelang → werkomstandigheden,
werkbereidheid, welzijn/gezondheid
huidige fase
- aandacht voor soft skills → veel werken in teams, toename
klantvriendelijkheid/klanttevredenheid
actuele vragen → arbeidsparticipatie van diverse groepen te verhogen,
duurzame inzetbaarheid van mensen bereiken
,week 2 les 3.2
sociale invloed→ nature(zo geboren) vs nurture (opvoeding/aangeleerd)
- doorzettingsvermogen→ beide
- intelligentie→ 60% aangeboren
- overgewicht→ beide
sociale invloed
- iedereen wil erbij horen→ bang om er niet bij te horen
- vroeger essentieel om samen te werken
- belangrijk effect: acceptatie, aandacht en steun
groepsdruk
-impliciet, ervaart groepsdruk terwijl er geen sancties zijn of verwachtingen
- expliciet, conformeren aan de normen van de groep omdat hij ertoe gedwongen is.
gevolgen door je aan te passen aan groepsdruk:
-acceptatie
-beloning
- status
redenen waarom we conformeren (aan de regels van de groep te houden)
- maatschappelijke regels
- aardig gevonden worden
- sancties
Barum/Forer effect
mensen zijn geneigd te denken dat persoonsbeschrijvingen speciaal op hen van
toepassing, ondanks het feit dat de informatie bestaat uit algemeenheden.
- kijk uit voor algemenisering
beeld van onszelf door vergelijking
sociale vergelijking
we verwerken de hele dag informatie, ook over onszelf
diverse motieven die daarbij een rol kunnen spelen:
motieven sociale vergelijking:
zelfverheffingsmotief
We hechten waarde aan informatie die onze zelfwaardering ten goede komt.
- positieve opmerkingen onthouden en negatieve wegstoppen
- neerwaartse sociale vergelijking
- negatieve informatie wordt omgebogen of weggefilterd
zelfdienende attributes
- ligt aan anderen, ander de schuld geven
- verklaringen van eigen successen toeschrijven en interne factoren, en
verklaringen van eigen mislukkingen toeschrijven aan externe, situationele
factoren.
, consistentie motief
we hechten waarde aan informatie die overeenkomt met het beeld dat we van onszelf
hebben.
- feedback wordt ook zo geïnterpreteerd→ beoordelingsgesprek
zelfverbeteringsmotief
- we streven ernaar onszelf te ontwikkelen en te verbeteren
attitude → beïnvloeden gedrag
- wat vind ik van iets, hoe kijk ik ergens tegen aan?
- je vindt ergens iets globaal van.
- attitude is dus niet het gedrag zelf.
attitude is een:
1. geleerde beoordeling (verkregen tijden socialisatie en ervaringen)
2. globale (niet waardevrije) emotionele beoordeling
3. beïnvloed gedachten en gedrag
waarden en normen is onbewust
waarden, attitudes en overtuigingen geven richting aan je gedachten en gedrag.
nut van attitudes:
- snel informatie ophalen (evaluatie)
- snel beslissen (instrumenteel)
- besluiten met wie we ons verbinden (sociale aanpassing)
- op peil houden zelfwaardering (ego defensief)
- identiteit bekrachtigen (waarden expressie)
emotie is de belangrijkste drijfveer van de keuzes die we maken
lesweek 3 les 3.3
waarnemen van mensen
- betrekken van emoties
A first impression
In 100 milliseconden kunnen we een gezicht beoordelen op aantrekkelijkheid, sympathie,
betrouwbaarheid, bekwaamheid en agressie
• Zonder dat je je ervan bewust bent
• Zonder dat het enige aandacht vergt
• Zonder dat het je bedoeling is
• En zelfs zonder dat je het tegen zou kunnen houden als je wilde
sociale categorisatie
• Komt Voort uit behoefte Aan Het overzichtelijk maken van de omgeving waardoor we
sneller conclusies kunnen trekken
-lichaamstaal
3 HRM taken waarbij psychologie van pas komt:
● selectiegesprekken: gedrag van mensen observeren, gedrag categoriseren, kijken
of iemand op basis van geobserveerde gedrag binnen een organisatie past
● functionerings/beoordelingsgesprekken: zelfkennis van gedrag (wat laat ik zelf
zien?),
gedrag observeren
● ontslaggesprekken: slecht nieuws op een menselijke manier overbrengen,
inlevingsvermogen,
● ontwikkelen van personeel: hoe kan iemand zich op de beste manier ontwikkelen?
wat hebben mensen nodig in een functie?
hoe motiveer ik mensen?
hoe zorg je voor een goede werksfeer?
achtergrond bedrijfskunde:
hoe optimaal functioneren organisaties (hrm is hoe optimaal functioneren medewerkers?)
● vakgebied: management- en economische vraagstukken
achtergrond sociologie→ interactie tussen mensen (teamwork, mensen beïnvloeden zoals
leidinggevende, hoe beïnvloeden mensen elkaar, organisatiecultuur, normen en waarden)
achtergrond psychologie→ om jezelf (wie ben ik, drijfveren, wat motiveert mij, gedrag te
verklaren
A&O-psychologie bij verschillende HR-rollen
corporate recruiter→ naar wat voor eigenschappen ben ik op zoek in een nieuwe
werknemer
mobiliteitsmanager→ in hoeverre heeft iemand nog ontwikkelpotentieel? wat voor
functie past bij deze persoon? wat wil de persoon zelf?
organisatie adviseur → hoe functioneren mensen het beste? hoe kunnen
kwaliteiten van medewerkers zo goed mogelijk worden aangestuurd en
gecombineerd? organisatie structuur vormgeven.
verzuimbegeleider → waarom melden mensen zich ziek. wat hebben mensen
nodig om beter in hun vel te zitten/ om beter te kunnen functioneren? wat kan
iemand aan? hoe integreer je iemand weer in een team?
(historie) the hawthorne effect: de neiging om beter te functioneren wanneer we weten dat
iemand toekijkt
- 1950 wat meer aandacht voor werknemersbelang → werkomstandigheden,
werkbereidheid, welzijn/gezondheid
huidige fase
- aandacht voor soft skills → veel werken in teams, toename
klantvriendelijkheid/klanttevredenheid
actuele vragen → arbeidsparticipatie van diverse groepen te verhogen,
duurzame inzetbaarheid van mensen bereiken
,week 2 les 3.2
sociale invloed→ nature(zo geboren) vs nurture (opvoeding/aangeleerd)
- doorzettingsvermogen→ beide
- intelligentie→ 60% aangeboren
- overgewicht→ beide
sociale invloed
- iedereen wil erbij horen→ bang om er niet bij te horen
- vroeger essentieel om samen te werken
- belangrijk effect: acceptatie, aandacht en steun
groepsdruk
-impliciet, ervaart groepsdruk terwijl er geen sancties zijn of verwachtingen
- expliciet, conformeren aan de normen van de groep omdat hij ertoe gedwongen is.
gevolgen door je aan te passen aan groepsdruk:
-acceptatie
-beloning
- status
redenen waarom we conformeren (aan de regels van de groep te houden)
- maatschappelijke regels
- aardig gevonden worden
- sancties
Barum/Forer effect
mensen zijn geneigd te denken dat persoonsbeschrijvingen speciaal op hen van
toepassing, ondanks het feit dat de informatie bestaat uit algemeenheden.
- kijk uit voor algemenisering
beeld van onszelf door vergelijking
sociale vergelijking
we verwerken de hele dag informatie, ook over onszelf
diverse motieven die daarbij een rol kunnen spelen:
motieven sociale vergelijking:
zelfverheffingsmotief
We hechten waarde aan informatie die onze zelfwaardering ten goede komt.
- positieve opmerkingen onthouden en negatieve wegstoppen
- neerwaartse sociale vergelijking
- negatieve informatie wordt omgebogen of weggefilterd
zelfdienende attributes
- ligt aan anderen, ander de schuld geven
- verklaringen van eigen successen toeschrijven en interne factoren, en
verklaringen van eigen mislukkingen toeschrijven aan externe, situationele
factoren.
, consistentie motief
we hechten waarde aan informatie die overeenkomt met het beeld dat we van onszelf
hebben.
- feedback wordt ook zo geïnterpreteerd→ beoordelingsgesprek
zelfverbeteringsmotief
- we streven ernaar onszelf te ontwikkelen en te verbeteren
attitude → beïnvloeden gedrag
- wat vind ik van iets, hoe kijk ik ergens tegen aan?
- je vindt ergens iets globaal van.
- attitude is dus niet het gedrag zelf.
attitude is een:
1. geleerde beoordeling (verkregen tijden socialisatie en ervaringen)
2. globale (niet waardevrije) emotionele beoordeling
3. beïnvloed gedachten en gedrag
waarden en normen is onbewust
waarden, attitudes en overtuigingen geven richting aan je gedachten en gedrag.
nut van attitudes:
- snel informatie ophalen (evaluatie)
- snel beslissen (instrumenteel)
- besluiten met wie we ons verbinden (sociale aanpassing)
- op peil houden zelfwaardering (ego defensief)
- identiteit bekrachtigen (waarden expressie)
emotie is de belangrijkste drijfveer van de keuzes die we maken
lesweek 3 les 3.3
waarnemen van mensen
- betrekken van emoties
A first impression
In 100 milliseconden kunnen we een gezicht beoordelen op aantrekkelijkheid, sympathie,
betrouwbaarheid, bekwaamheid en agressie
• Zonder dat je je ervan bewust bent
• Zonder dat het enige aandacht vergt
• Zonder dat het je bedoeling is
• En zelfs zonder dat je het tegen zou kunnen houden als je wilde
sociale categorisatie
• Komt Voort uit behoefte Aan Het overzichtelijk maken van de omgeving waardoor we
sneller conclusies kunnen trekken
-lichaamstaal
