GS: Republiek der Zeven Verenigden
Nederlanden 1515-1548
Heleen Osse
Gymnasium Bernrode
, GS Hoofdstuk 2: Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden 1515-1648
De Nederlanden in de tijd voor Karl V
Tot het begin van de 14e eeuw hoorde het grondgebied dat nu Nederland vormt bij het Duitse
Rijk. Pas in de 14e-15e eeuw werden de Nederlanden een politieke eenheid. Dit kwam door:
- De stedengroei sinds de 12e eeuw
- Het streven van de hertogen van Bourgondië om de Lage Landen in hun bezit te
krijgen.
De versterking van de positie van steden en de stedelijke burgerij (vanaf 12e eeuw) zette zich
door in 15e-16e eeuw. Hiervoor zijn 3 oorzaken:
1. Door de gunstige ligging ontstond een druk handelsverkeer
2. Door het handelsverkeer nam de nijverheid toe
3. Er kwam meer samenwerking tussen steden
Door de toename van de welvaart kregen sommige steden privileges, in ruil voor het betalen
van belasting. De Nederlanden waren het kruispunt van handelsroutes en hadden ene
belastingopbrengst waarvan vloten en legers te bekostigen waren. Filips de Goede kreeg het
voor elkaar om de Nederlanden in zijn bezit te krijgen. Hij voerde een centralisatiebeleid om
van de gewesten een eenheid te maken, en zo zelf meer macht te krijgen. Hij deed het
volgende:
Hij verplaatste zijn hof naar het centraal gelegen Brussel
In alle hertogdommen en graafschappen stelde hij statushouders aan als zijn
vertegenwoordigers
Hij stelde de Staten-Generaal in
Paragraaf 1: De christelijke Kerk in West-Europa valt uiteen
In 1568 begon in de Nederlanden, in die tijd onderdeel van het Spaans rijk bestuurd door
Filips II, tegen Spanje. De opstand ontstond door een meningsverschil over hoe de overheid
moest reageren op aanhangers van het protestantisme.
Rond 1500 waren er veel mensen die kritiek hadden op het handelen van de Katholieke Kerk,
wat later zorgde voor een scheiding binnen de Katholieke Kerk. Er ontstond het volgende:
Hervormers: Zij scheidden zich af van de Katholieke Kerk om een nieuwe Kerk te
stichten of bij een nieuwe Kerk aan te sluiten. Hun beweging heet de Hervorming
Protestanten: Omdat de nieuwe Kerken die gesticht werden een protest waren
tegen de Katholieke Kerk, worden die Kerken protestants genoemd
Lutheranen/Calvinisten: De hervormers met de grootste aanhang waren Luther
en Calvijn. Luther had op de volgende punten kritiek op de Katholieke Kerk”
o De machtsaanspraken en zelfgemaakte wetten van de rooms-katholieke Kerk
waren onterecht
o Alleen de Bijbel was voor hem richtinggevend. Hij wilde dat de mensen zelf de
Bijbel konden lezen, en niet afhankelijk waren van de priesters
o Volgens Luther kwam men niet in de hemel door goed te doen en de Kerk te
betalen, maar door te geloven in God. Luther was fel tegen aflaten
o Luther wilde het pausschap, celibaat en kloosterorden afschaffen, want
daarover stond niks in de Bijbel
1
Nederlanden 1515-1548
Heleen Osse
Gymnasium Bernrode
, GS Hoofdstuk 2: Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden 1515-1648
De Nederlanden in de tijd voor Karl V
Tot het begin van de 14e eeuw hoorde het grondgebied dat nu Nederland vormt bij het Duitse
Rijk. Pas in de 14e-15e eeuw werden de Nederlanden een politieke eenheid. Dit kwam door:
- De stedengroei sinds de 12e eeuw
- Het streven van de hertogen van Bourgondië om de Lage Landen in hun bezit te
krijgen.
De versterking van de positie van steden en de stedelijke burgerij (vanaf 12e eeuw) zette zich
door in 15e-16e eeuw. Hiervoor zijn 3 oorzaken:
1. Door de gunstige ligging ontstond een druk handelsverkeer
2. Door het handelsverkeer nam de nijverheid toe
3. Er kwam meer samenwerking tussen steden
Door de toename van de welvaart kregen sommige steden privileges, in ruil voor het betalen
van belasting. De Nederlanden waren het kruispunt van handelsroutes en hadden ene
belastingopbrengst waarvan vloten en legers te bekostigen waren. Filips de Goede kreeg het
voor elkaar om de Nederlanden in zijn bezit te krijgen. Hij voerde een centralisatiebeleid om
van de gewesten een eenheid te maken, en zo zelf meer macht te krijgen. Hij deed het
volgende:
Hij verplaatste zijn hof naar het centraal gelegen Brussel
In alle hertogdommen en graafschappen stelde hij statushouders aan als zijn
vertegenwoordigers
Hij stelde de Staten-Generaal in
Paragraaf 1: De christelijke Kerk in West-Europa valt uiteen
In 1568 begon in de Nederlanden, in die tijd onderdeel van het Spaans rijk bestuurd door
Filips II, tegen Spanje. De opstand ontstond door een meningsverschil over hoe de overheid
moest reageren op aanhangers van het protestantisme.
Rond 1500 waren er veel mensen die kritiek hadden op het handelen van de Katholieke Kerk,
wat later zorgde voor een scheiding binnen de Katholieke Kerk. Er ontstond het volgende:
Hervormers: Zij scheidden zich af van de Katholieke Kerk om een nieuwe Kerk te
stichten of bij een nieuwe Kerk aan te sluiten. Hun beweging heet de Hervorming
Protestanten: Omdat de nieuwe Kerken die gesticht werden een protest waren
tegen de Katholieke Kerk, worden die Kerken protestants genoemd
Lutheranen/Calvinisten: De hervormers met de grootste aanhang waren Luther
en Calvijn. Luther had op de volgende punten kritiek op de Katholieke Kerk”
o De machtsaanspraken en zelfgemaakte wetten van de rooms-katholieke Kerk
waren onterecht
o Alleen de Bijbel was voor hem richtinggevend. Hij wilde dat de mensen zelf de
Bijbel konden lezen, en niet afhankelijk waren van de priesters
o Volgens Luther kwam men niet in de hemel door goed te doen en de Kerk te
betalen, maar door te geloven in God. Luther was fel tegen aflaten
o Luther wilde het pausschap, celibaat en kloosterorden afschaffen, want
daarover stond niks in de Bijbel
1
