Hoofdstuk 1
In de 17e eeuw gingen wetenschappers anders denken en lieten ze zich niet meer remmen
door geloof of door de bijbel, maar ze gingen uit van hun eigen verstand. Zo ontstaan twee
stromingen.
1. Empiristen → waarneming → model
2. Rationalisten → model → waarneming
Samen met het humanisme vormde deze wetenschappelijke revolutie een bron voor de
verlichte denkers. Verlichte denkers als Lock , Voltaire , Montesquieu en Rousseau hoopte
met de kritiek op sociale verhoudingen , het bestuur en de rechtspraak de samenleving
rechtvaardiger zou maken.
Descartes 1596-1650 Rationalist
De denkbeelden van René Descartes hebben de naam gekregen va de radicale verlichting.
Dit kwam , omdat hij een sterk afwijkend godsbeeld ontwikkelde dat niet werd geaccepteerd
door gelovigen. Descartes twijfelde aan waarneming van de mens , maar over 1 waarneming
was hij zeker : ‘Cogito ergo sum ‘ ( ik denk , dus ik ben ) . In 1644 beschreef hij in zijn
Principia Philosophia het gehele universum met zijn wiskundige mechanismes. Dit idee
waarin Gods alkunnen werd geminimaliseerd en god overbodig werd gemaakt was voor de
gelovigen te veel. Daarom vertrok Descartes in 1649 naar Zweden om daar zijn ideeën
verder uit te werken.
Spinoza 1632-1677 Rationalist
Spinoza’s denkbeelden behoorden ook tot de radicale verlichting. Hij ging erg ver in zijn
ideeën over het geloof. In zijn ‘ Tractatus Theologico Politicus ‘ beschreef hij dat de bijbel de
vrijheid van de mensen beperkten. Hij wilden een staat waarin vrij kon worden gedacht.
Verder vond Spinoza dat de staat geheel in dienst moest staan van de bevolking. Daarmee
zag hij democratie als belangrijke voorwaarde. De staat moest zorgen voor de arme
bevolking en niet de kerkorganisaties. Door zijn standpunt over god en zijn mening over
Gods wonderen en bestaan moest Spinoza vluchtten.
John Lock 1632-1704 Empirist mensen met stemrecht zouden adel en rijk zijn
Lock bestuurde ook het werk van Descartes. Hij vond als empirisch filosoof dat de mens een
‘tabula rasce ‘was ( onbeschreven blad). Hiermee bedoelde hij dat de mens leeg was en
door het opdoen van ervaringen kon worden beschreven. Lock had ook een duidelijke
mening over de verhouding tussen volk en koning. Volgens Lock lag de hoogste macht bij
het volk. De regering had de taak het volk te beschermen en te zoregen voor het welzijn van
de mensen. Doet een vorst of een regering da niet , dan heeft het volk het recht om de
regering af te zetten. Net zoals Spinoza vond Lock dat de rol van de kerk en geloof
geminimaliseerd moest worden. Ook hij riep dus op verdraagzaamheid t.o.v. de kerk.
Voltaire 1694-1778 mensen met stemrecht zouden adel en rijk zijn
Deze gedachten over verdraagzaamheid werkte Voltaire verder uit. Hij was een deïst en
geloofde dat god de schepper was , maar nu geen kracht meer uitoefende op de wereld, dit
zou tegen zijn eigen wetten ingaan. Volgens Voltaire was elke religieuze organisatie een
beperking van de vrijheid van de mensen . Dit religieuze aspect koppelde hij aan de staat,
omdat zij hun macht legitimeerden met behulp van religie. Door kritiek op de samenleving te
zien als kritiek tegen god en als straf zou je niet in de hemel komen.
In de 17e eeuw gingen wetenschappers anders denken en lieten ze zich niet meer remmen
door geloof of door de bijbel, maar ze gingen uit van hun eigen verstand. Zo ontstaan twee
stromingen.
1. Empiristen → waarneming → model
2. Rationalisten → model → waarneming
Samen met het humanisme vormde deze wetenschappelijke revolutie een bron voor de
verlichte denkers. Verlichte denkers als Lock , Voltaire , Montesquieu en Rousseau hoopte
met de kritiek op sociale verhoudingen , het bestuur en de rechtspraak de samenleving
rechtvaardiger zou maken.
Descartes 1596-1650 Rationalist
De denkbeelden van René Descartes hebben de naam gekregen va de radicale verlichting.
Dit kwam , omdat hij een sterk afwijkend godsbeeld ontwikkelde dat niet werd geaccepteerd
door gelovigen. Descartes twijfelde aan waarneming van de mens , maar over 1 waarneming
was hij zeker : ‘Cogito ergo sum ‘ ( ik denk , dus ik ben ) . In 1644 beschreef hij in zijn
Principia Philosophia het gehele universum met zijn wiskundige mechanismes. Dit idee
waarin Gods alkunnen werd geminimaliseerd en god overbodig werd gemaakt was voor de
gelovigen te veel. Daarom vertrok Descartes in 1649 naar Zweden om daar zijn ideeën
verder uit te werken.
Spinoza 1632-1677 Rationalist
Spinoza’s denkbeelden behoorden ook tot de radicale verlichting. Hij ging erg ver in zijn
ideeën over het geloof. In zijn ‘ Tractatus Theologico Politicus ‘ beschreef hij dat de bijbel de
vrijheid van de mensen beperkten. Hij wilden een staat waarin vrij kon worden gedacht.
Verder vond Spinoza dat de staat geheel in dienst moest staan van de bevolking. Daarmee
zag hij democratie als belangrijke voorwaarde. De staat moest zorgen voor de arme
bevolking en niet de kerkorganisaties. Door zijn standpunt over god en zijn mening over
Gods wonderen en bestaan moest Spinoza vluchtten.
John Lock 1632-1704 Empirist mensen met stemrecht zouden adel en rijk zijn
Lock bestuurde ook het werk van Descartes. Hij vond als empirisch filosoof dat de mens een
‘tabula rasce ‘was ( onbeschreven blad). Hiermee bedoelde hij dat de mens leeg was en
door het opdoen van ervaringen kon worden beschreven. Lock had ook een duidelijke
mening over de verhouding tussen volk en koning. Volgens Lock lag de hoogste macht bij
het volk. De regering had de taak het volk te beschermen en te zoregen voor het welzijn van
de mensen. Doet een vorst of een regering da niet , dan heeft het volk het recht om de
regering af te zetten. Net zoals Spinoza vond Lock dat de rol van de kerk en geloof
geminimaliseerd moest worden. Ook hij riep dus op verdraagzaamheid t.o.v. de kerk.
Voltaire 1694-1778 mensen met stemrecht zouden adel en rijk zijn
Deze gedachten over verdraagzaamheid werkte Voltaire verder uit. Hij was een deïst en
geloofde dat god de schepper was , maar nu geen kracht meer uitoefende op de wereld, dit
zou tegen zijn eigen wetten ingaan. Volgens Voltaire was elke religieuze organisatie een
beperking van de vrijheid van de mensen . Dit religieuze aspect koppelde hij aan de staat,
omdat zij hun macht legitimeerden met behulp van religie. Door kritiek op de samenleving te
zien als kritiek tegen god en als straf zou je niet in de hemel komen.
