Hoorcollege 1
1. Individu en samenleving
Stelling 1: Samenleving oorzaak en mens/individu gevolg
Stelling 2: Mens/individu oorzaak en samenleving gevolg
Het is combinatie tussen deze twee. Voorbeeld: verband tussen taal en spreken. Door taal kunnen
we (individueel) spreken. Maar door het spreken met elkaar verandert de taal (geleidelijk).
Uitgangspunt: Inzicht in het menselijk handelen en daarmee in de samenleving vereist inzicht in de
menselijke aarde, de basale kenmerken en processen van het menselijk organisme.
2. Basale mensopvattingen en eenzijdige mensvisies
Er zijn allemaal verschillende mensvisies. De een vindt bijvoorbeeld dat de mens wordt bepaald door
zijn biologische erfenis, de ander gelooft dat de mens van nature rationele wezens zijn. Dit heeft
invloed op de maatschappijstructuren.
Vergelijking van vijf belangrijke gedragswetenschappelijke benaderingen
Biologische ‘Behavioristisc Cognitieve Psychodynami Humanistisch
he’ sch
Conceptie De mens als De mens als De mens als De mens als De mens als
van biologisch bepaald door denker en gecontroleerd vrij wezen die
menselijke wezen de omgeving informatieverwe door innerlijke streeft naar
natuur rker krachten en zelfactualisatie
conflicten en
persoonlijke
betekenis
Voornaam Genetische Leerprocesse Denken, Onbewuste Vrije wil,
ste chemische en n ervaringen waarnemen, drijfveren, keuze, zoeken
oorzaken hormonale geheugen verlangens en naar
van gedrag processen onopgeloste persoonlijke
conflicten zingeving en
groei
Mensvisie Biologisch Sociaal en Rationele mens Irrationele Ethisch goede
gedeterminee cultureel mens en
rde mens, gedeterminee verantwoordel
met name rde mens ijke mens
egoïstische
mens
3. Biologisch adaptieve mensvisie
Alternatief: Biologisch adaptieve mensvisie:
1. Achtergrond: evolutionair perspectief
Er is altijd genetische variatie en er zijn mutaties.
Er zijn consequenties (overleving wanneer aangepast aan de omstandigheden)
Er is overerving