Samenvatting Introductie Gedragswetenschappen: approaches to psychology H.1 t/m H.10

SAMENVATTING
APPROACHES TO PSYCHOLOGY

H.1 BEHAVIOUR AND PSYCHOLOGY

Psychologie is de wetenschappelijke studie van gedrag en ervaringen. Het brengt een aantal uitdagingen met
zich mee:

 Complexiteit: menselijk gedrag is uitgebreid en complex, hierdoor zijn er vele mogelijkheden en data.
 Zelfbewustzijn: het gevaar dat mensen hun eigen gedrag gaan observeren.
 Reactiviteit: de neiging van mensen om gedrag te veranderen wanneer zij geobserveerd worden.
 Causaliteit: gedrag heeft een veelvoud aan factoren waardoor niet altijd een causaal verband kan
worden opgesteld.

Naive realism stelt dat wij dingen zien zoals ze zijn. Perceptie is echter geen passief proces maar een actief
proces wat op de volgende manier verloopt:

Perceptie
Interpretatie
Selectieve aandacht Bestaande uit externe prikkels die
Wat wij tegenkomen baseren wij op
Het focussen op één deel en de rest geselecteerd zijn door selectieve
ervaringen en we vullen dat gaten in
weglaten. aandacht en interne factoren
naar verwachting.
(verwachtingen en ervaringen).


Het zien van perceptie als een actief proces was bedacht door Gestalt theoretici. Zij houden rekening met een
aantal principes:

 Gelijkenis, het groeperen van objecten die op elkaar lijken.
 Nabijheid, objecten beschouwen als groep als ze dicht bij elkaar staan.
 Sluiting, de neiging om incomplete patronen in te vullen met verwachtingen.

Onze interpretaties komen voort uit een gestructureerd beeld van onze kennis, verwachtingen en ervaringen.
Dit wordt een schema genoemd. Deze schema’s helpen ons bij het begrijpen van de wereld, maar kunnen
zorgen voor stereotypes en verdraaiingen van de werkelijkheid. De kans dat wij deze fouten herkennen wordt
verminderd door de conformation bias; het focussen op informatie die past binnen onze ideeën.

Functionalisme is een benadering van gedrag die de nadruk legt op de analyse van processen over hoe de
geest werkt. Structuralisme is een benadering die probeert de inhoud van de geest te analyseren, aan de hand
va introspectieve methodes (zelfreflectie).

Observatie is gebaseerd op twee methoden om gedrag te meten: self-report (deelnemers krijgen vragen of
moeten hardop denken) en directe observatie (objectief en vanuit een 3e persoons perspectief).

,Er zijn verschillende methoden om onderzoek naar gedrag uit te voeren:

 Naturalistic observation. Hierin wordt gedrag geobserveerd in de natuurlijke setting zonder factoren
te controleren. Deze manier heeft echter reactiviteit als beperking. Om dit te voorkomen wordt er
soms gebruik gemaakt van unobtrusive measures. Hiermee wordt gedrag indirect gemeten door
complexe assumpties te maken tussen de meting en het werkelijke gedrag.
 Participant observatie. Hierin probeert de onderzoeker deel uit te maken van de groep die hij wilt
observeren.
 Case studie. Een gedetailleerde beschrijving van een individu, die vooral beschrijvend wordt gebruikt.
Er is hier een beperkte representativiteit, tenzij er gelijke case studies worden gevonden.
 Correlaties en niet-experimenteel onderzoek. Wanneer geen causaal verband kan worden onderzocht,
wordt gezocht naar een correlatie. Dit wordt vaak gebruikt bij interviews en enquêtes.
 Experimenten. Situaties kunnen worden gecontroleerd en gemanipuleerd. Ze zijn onder te verdelen in
veld- en laboratorium experimenten. Ze zijn echter niet altijd mogelijk vanwege ethische principes of
oncontroleerbare variabelen.
 Quasi-experimenten. Participanten worden ingedeeld in groepen gebaseerd op oncontroleerbare
variabelen (bv. leeftijd). Ze bieden een midden tussen experimenten en correlatie methoden.
 Mixed-Method. Hierbij wordt gebruikt gemaakt van verschillende methoden en strategieën.

, H.2 THE BIOLOGICAL APPROACH

Er bestaan twee interpretaties van lichaam en geest. De eerste is het dualisme; lichaam en geest zijn apart
maar kunnen samenwerken. De tweede is het monisme; lichaam en geest zijn één geheel. Tenslotte werd hier
‘de locatie van functie’ aan toegevoegd. Hierin wordt verondersteld dat specifieke functies ook een specifieke
plek in het brein hebben. Ook de kijk op erfelijkheid is veranderd, mede door Darwin. Hij stelde dat variate
binnen een soort van belang is voor overleving en ontwikkelde de survival of the fittest- (meest aangepaste) en
de natural selection theorie op.

Dat het lichaam effect heeft op de geest blijkt uit het volgende:

 Drugs*. Een psychoactieve drug heeft effect op de mentale status of het gedrag. Het veld dat hier
naar onderzoek doet heet de psychofarmacologie. Onderzoeken naar gedrag van gedrogeerde dieren
is moeilijk te generaliseren naar mensen. Soms heeft een drug namelijk enkel effect op een bepaalde
groep of heeft het een onzichtbaar effect. Het lichaam heeft ook natuurlijke pijnstillers zoals
endorfine. Drugs zijn onder te verdelen in de volgende categorieën:
- Stimulants: verhoging activiteit van het centrale zenuwstelsel (CZS) en het automatisch
zenuwstelsel (AZS).
- Depressants: vermindering activiteit van het CZS en AZS.
- Anxiety-drugs: vermindering activiteit van het CZS, kan een depressie veroorzaken.
- Antidepressiva.
Het zenuwstelsel kan zich aanpassen aan een drug. Hierdoor ontstaat tolerance: een alsmaar grotere
dosis nodig hebben voor hetzelfde effect. Wanneer er withdrawal optreed (beëindiging van de drug
leidt tot bijwerkingen) kan er een verslaving optreden.
 Split brain VS Whole mind. De hersenen zijn verdeeld in twee helften, die de cerebrale hemisferen
worden genoemd. Deze helften worden verbonden door een rede zenuwband; de corpus callosum.
Wanneer deze wordt door geknipt ontstaan er drie dingen:
- De twee hemisferen functioneren onafhankelijk al wordt er nog geringe info doorgegeven.
- Elke hemisfeer bezit een bewustzijn, zonder door te hebben dat er nog een is.
- Elke hemisfeer heeft specifieke vermogens. Links: taal, rede en wiskunde. Rechts: ruimtelijk-,
muzikaal- en rekenkundig inzicht.
De verdeling van vaardigheden over de hemisferen komt ook voor bij mensen zonder split brain. Ook
is er sprake van cerebrale dominantie: de neiging van één hemisfeer om dominant te zijn over
bepaalde vaardigheden (bv. rechtshandigheid).
 Emotie ervaring.
- De James-Lange theorie van emotie stelt dat elke emotie een fysiologische reactie op
omgevingsgebeurtenissen is.
- De Cannon-Brad theorie van emotie stelt dat subjectieve gevoelens en fysiologische reactie
beide een onafhankelijk deel van emoties vormen. Emoties kunnen hierdoor dus geen unieke
fysiologische reactie hebben.
- Schochter en Singer stelde de cognitieve arousal theory of emotion op. Dit houdt in dat
fysiologische opwinding wordt ervaren als een reactie op omgevingsgebeurtenissen. Deze
opwinding wordt cognitief geïnterpreteerd door de context van de situatie. Hierdoor zouden
alle emoties worden geassocieerd met dezelfde fysiologische staat.




*Met drugs worden zowel drugs als medicijnen bedoelt