Criteria voor een persoonlijkheidsstoornis kunnen samengevat worden aan de hand van 3
P’s.
1 Pathologisch
Er moet sprake zijn van een patroon van innerlijke ervaringen en gedragingen dat sterk
afwijkt van de verwachtingen en normen binnen de cultuur van het individu. Dit patroon kan
zich uitten in cognities, affect, interpersoonlijk functioneren en/of impulscontrole.
Bovendien moet dit patroon significante stress en lijden veroorzaken op sociaal,
beroepsmatig of andere gebieden van functioneren.
2 Pervasief
Het patroon is niet flexibel en uit zich in meerdere gebieden van het leven, zowel persoonlijk
als sociaal.
3 Persistent
Het patroon is stabiel en van lange duur. Het wordt voor het eerst gezien tijdens
adolescentie of vroege volwassenheid.
Verder moet er uitgesloten worden dat het patroon van persoonlijkheidsstrekken eerder toe
te schrijven is aan een andere psychische stoornis, of het gevolg is van het gebruik van
medicijnen of drugs, of een andere medische toestand voordat een
persoonlijkheidsstoornisdiagnose gesteld mag worden.
Polythetisch classificatie systeem een specifieke persoonlijkheidsstoornisdiagnose die je
krijgt als er aan een bepaald minimum aantal criteria van het prototype aanwezig is.
Deze cut-off score verschilt per persoonlijkheidsstoornis.
Nadelen:
- Een categoriaal model doet geen recht aan het feit dat er in werkelijkheid veelal
graduele interpersoonlijke verschillen zijn in persoonlijkheidsstrekken.
- De meeste mensen met persoonlijkheidsstoornissen voldoen niet aan alle criteria van
een bepaalde diagnose, maar ook aan die van andere persoonlijkheidsstoornissen.
- De client die leidt aan een bepaalde persoonlijkheidsstoorniszou aan de
diagnostische criteria van gemiddeld 4.6 persoonlijkheidsstoornissen voldoen.
Voordleen:
- Doet wellicht meer recht aan de vaak subtiele verschillen in de
persoonlijkheidsstrekken tussen individuen en het heeft dus meer ecologisch valide.
- Biedt hogere constructvaliditeit
Dimensioneel persoonlijkheidsstoornis model
dit model impliceert onder meer de verwijdering van de helft van de
persoonlijkheidsstoornis diagnosen, en een dimensionele scoring van de client op 5
domeinen en 25 trekken.
Er zijn 10 verschillende persoonlijkheidsstoornissen.