Aardrijkskunde hoofdstuk 2
2.1 Een wereld van steden
Belangrijke knooppunten in de wereld (wereldsteden) vormen samen een stedelijk netwerk. Dit is de
basis van de wereldeconomie. Een wereldstad/metropool is een belangrijk mondiaal knooppunt op
economisch, cultureel of politiek gebied. Het is gericht op het buitenland. Het zijn innovatieve steden
Bij landen met een koloniaal verleden zijn de wereldsteden vaak aan de kust gevestigd. De kolonisten
vestigden nederzettingen langs de kust die later uitgroeiden tot grote steden.
Wat je vindt in wereldsteden/metropolen
Een concentratie van hoofdkantoren van mno’s (multinationale ondernemingen)
Een dicht netwerk van verbindingen bijvoorbeeld internet en vliegverbindingen
Een intensieve uitwisseling van ideeën
Veel banken, andere financiële instellingen, en een wereldwijd belangrijke aandelen beurs
Een oververtegenwoordiging van internationale dienstverlenende bedrijven
Global cities zijn ook voor cultuur knooppunten (muziek, mode, theater en film). Veranderingen en
vernieuwingen vinden zich bijna altijd in deze gebieden plaats, omdat er veel creativiteit,
ondernemingszin en sociale mobiliteit heerst.
Over het algemeen zijn grootstedelingen linkser dan plattelanders. Grootstedelingen zijn vaak
progressiever en meer naar het buitenland gericht (EU bijv.) dan plattelanders. De innovatie vind
vooral plaats in grote steden, omdat er een concentratie van ondernemende, invloedrijke en
creatieve mensen zijn en omdat deze hoogopgeleide stedelingen optimistischer zijn over
veranderingen dan dingen hetzelfde houden
Wereldsteden hebben naast onderlinge verbindingen ook veel verbindingen met steden op een lager
schaalniveau (hub and spoke-netwerk). Het contact tussen wereldsteden onderling is vaak
intensiever dan met het eigen land. Een wereldstad is een internationale hub in het vervoersnetwerk
In de afgelopen 30 jaar is overal de productie en diensten
toegenomen, maar New York (VS), Londen (EU) en Tokyo
(Japan) zijn nog de belangrijkste spelers. De steden liggen
goed verspreid, zodat de economie 24 uur per dag draait
(verschillende tijdzones).
Bezorging van leverancier naar klant
via het hub and spoke systeem
, Belangrijke wereldsteden zijn qua globalisering niet persé de grootste steden. Miljoenensteden in de
periferie en semiperiferie hebben ondanks hun omvang een klein aandeel in het stedelijk netwerk.
Steden als Lagos zijn in korte tijd snel gegroeid. Dit is te verklaren door:
Verklaringen voor de snelle groei:
Hoge natuurlijke groei (jonge bevolking en lager sterftecijfer dan platteland)
Hoog vestigingsoverschot (urbanisatie, tegenwoordig leveren vooral middelgrote steden)
Uitbreiding van de stad (randsteden sluiten aan bij het stedelijk gebied)
De snelle groei zorgt voor problemen qua voorzieningen, wonen en werk. Veel files, 80% van de
bevolking leeft in slums, en de informele sector (dienstensector) is het grootste deel van de
stedelijke economie.
Door globalisering zijn de banden tussen wereldsteden verbeterd, maar tussen andere steden is de
afstand toegenomen. Er is economisch gezien geen/weinig belangstelling voor die steden.
Redenen voor het ontstaan van black holes
Lage koopkracht van de stedelijke bevolking (daarom geen interessante afzetmarkt)
Steden die liggen in een land met sociale en politieke onrust is een risico voor investeerders
De nationale ideologie of politieke opvatting verzet zich tegen teveel invloed van de westerse
markteconomie
Deze steden profiteren minimaal van de economisch groei door globalisering. Dit zijn de black holes
De VS is een rijk land met een hele grote binnenlandse afzet. Een groot deel van de productie is
bestemd voor eigen land. Een land wat minder binnenlandse afzet heeft zal sneller aangewezen
worden op het buitenland is globaliserender
Natuurlijke bevolkingsgroei = geboortecijfer – sterftecijfer
Sociale bevolkingsgroei = vestiging – vertrek
Bevolkingsgroei = natuurlijke bevolkingsgroei + sociale bevolkingsgroei
2.1 Een wereld van steden
Belangrijke knooppunten in de wereld (wereldsteden) vormen samen een stedelijk netwerk. Dit is de
basis van de wereldeconomie. Een wereldstad/metropool is een belangrijk mondiaal knooppunt op
economisch, cultureel of politiek gebied. Het is gericht op het buitenland. Het zijn innovatieve steden
Bij landen met een koloniaal verleden zijn de wereldsteden vaak aan de kust gevestigd. De kolonisten
vestigden nederzettingen langs de kust die later uitgroeiden tot grote steden.
Wat je vindt in wereldsteden/metropolen
Een concentratie van hoofdkantoren van mno’s (multinationale ondernemingen)
Een dicht netwerk van verbindingen bijvoorbeeld internet en vliegverbindingen
Een intensieve uitwisseling van ideeën
Veel banken, andere financiële instellingen, en een wereldwijd belangrijke aandelen beurs
Een oververtegenwoordiging van internationale dienstverlenende bedrijven
Global cities zijn ook voor cultuur knooppunten (muziek, mode, theater en film). Veranderingen en
vernieuwingen vinden zich bijna altijd in deze gebieden plaats, omdat er veel creativiteit,
ondernemingszin en sociale mobiliteit heerst.
Over het algemeen zijn grootstedelingen linkser dan plattelanders. Grootstedelingen zijn vaak
progressiever en meer naar het buitenland gericht (EU bijv.) dan plattelanders. De innovatie vind
vooral plaats in grote steden, omdat er een concentratie van ondernemende, invloedrijke en
creatieve mensen zijn en omdat deze hoogopgeleide stedelingen optimistischer zijn over
veranderingen dan dingen hetzelfde houden
Wereldsteden hebben naast onderlinge verbindingen ook veel verbindingen met steden op een lager
schaalniveau (hub and spoke-netwerk). Het contact tussen wereldsteden onderling is vaak
intensiever dan met het eigen land. Een wereldstad is een internationale hub in het vervoersnetwerk
In de afgelopen 30 jaar is overal de productie en diensten
toegenomen, maar New York (VS), Londen (EU) en Tokyo
(Japan) zijn nog de belangrijkste spelers. De steden liggen
goed verspreid, zodat de economie 24 uur per dag draait
(verschillende tijdzones).
Bezorging van leverancier naar klant
via het hub and spoke systeem
, Belangrijke wereldsteden zijn qua globalisering niet persé de grootste steden. Miljoenensteden in de
periferie en semiperiferie hebben ondanks hun omvang een klein aandeel in het stedelijk netwerk.
Steden als Lagos zijn in korte tijd snel gegroeid. Dit is te verklaren door:
Verklaringen voor de snelle groei:
Hoge natuurlijke groei (jonge bevolking en lager sterftecijfer dan platteland)
Hoog vestigingsoverschot (urbanisatie, tegenwoordig leveren vooral middelgrote steden)
Uitbreiding van de stad (randsteden sluiten aan bij het stedelijk gebied)
De snelle groei zorgt voor problemen qua voorzieningen, wonen en werk. Veel files, 80% van de
bevolking leeft in slums, en de informele sector (dienstensector) is het grootste deel van de
stedelijke economie.
Door globalisering zijn de banden tussen wereldsteden verbeterd, maar tussen andere steden is de
afstand toegenomen. Er is economisch gezien geen/weinig belangstelling voor die steden.
Redenen voor het ontstaan van black holes
Lage koopkracht van de stedelijke bevolking (daarom geen interessante afzetmarkt)
Steden die liggen in een land met sociale en politieke onrust is een risico voor investeerders
De nationale ideologie of politieke opvatting verzet zich tegen teveel invloed van de westerse
markteconomie
Deze steden profiteren minimaal van de economisch groei door globalisering. Dit zijn de black holes
De VS is een rijk land met een hele grote binnenlandse afzet. Een groot deel van de productie is
bestemd voor eigen land. Een land wat minder binnenlandse afzet heeft zal sneller aangewezen
worden op het buitenland is globaliserender
Natuurlijke bevolkingsgroei = geboortecijfer – sterftecijfer
Sociale bevolkingsgroei = vestiging – vertrek
Bevolkingsgroei = natuurlijke bevolkingsgroei + sociale bevolkingsgroei
