Samenvatting psychologie
Leerjaar 1, kwartiel 4
Academie gezondheidszorg, Fysiotherapie
Saxion Hogeschool Enschede
1
,Inhoudsopgave
Gedragsveranderingsmodellen...............................................................................................................2
Health beliefs en intentions....................................................................................................................7
Leertheorieën.......................................................................................................................................11
Persoonlijkheid.....................................................................................................................................15
Pijn (psychosociaal)..............................................................................................................................19
Stress en gezondheid............................................................................................................................24
Stress, oorzaak en gevolgen.................................................................................................................28
Ziek worden en hulp zoeken.................................................................................................................33
Gedragsveranderingsmodellen
2
,1.Kan uitleggen wat de relevantie is van de 2 gedragsveranderingsmodellen die
worden besproken
2.Wat de stappen zijn van het Stages of Change model
3.Wat de stappen zijn van de Stappenreeks
Gedragsverandering = doel van de fysiotherapeut = complaince
Je moet het proces van gedragsverandering begrijpen:
- Waar staat je patiënt in zijn/haar gedragsveranderingsproces?
- Welke interventie sluit het beste aan bij je patiënt?
Waarom mensen hun ongezonde gedrag niet veranderen…
Een gebrek aan kennis/vaardigheden/motivatie kan meespelen.
Maar er zit meer achter gedragsverandering…
Het is een proces, dat lang niet altijd soepel verloopt:
- Weten is niet gelijk aan doen
- Willen is niet gelijk aan veranderen
- Veranderen is niet gelijk aan volhouden
Is iemand bereid om te veranderen?
Dat wordt besproken in het ‘Stages of Change model’
Ook wel ‘transtheoretical model’ genoemd (mix factoren andere theorieën)
Stappen van het Stages of Change model
In welke fase zit mijn patiënt?
1. Precontemplation: overweegt de patiënt geen verandering?
2. Contemplationg: is de patiënt zich bewust van het probleem?
3. Preparation: is de patiënt klaar voor verandering? Maakt de patiënt plannen/bereid patiënt
zich voor?
4. Action: voert de patiënt de gemaakte plannen uit?
5. Maintainance: past de patiënt het nieuwe gedrag voor langere tijd toe/blijven de
veranderingen aanhouden?
Als het antwoord ‘ja’ is, dan zit je patiënt in die fase.
Begeleiden van je patiënt bij het doorlopen van fases (I)
3
, Bespreek met je patiënt het ‘hoe en wat’ van gedragsverandering:
Hoe:
Afvallen? – lunch = 2 boterhammen met boter en kaas + 1 ei erbij
Wat ga je doen bij een trigger:
Craving? – ga een rondje wandelen
Begeleiden van je patiënt bij het doorlopen van de fases (II)
Wat (interventie) heeft mijn patiënt in deze fase nodig?
Wat de stappen zijn van de stappenreeks
Stappenreeks Stages of Change Model
1. Openstaan 1. Precontemplatie (ongemotiveerdheidsfase)
2. Begrijpen 2. Contemplatie (overwegingsfase)
3. Willen 3. Preparatie (voorbereidingsfase: stap 3+4 van de stappenreeks)
4. Kunnen
5. Doen 4. Actie (gedragsverandering)
6. Blijven doen 5. Stabilisatie of consolidatie (gedragsbehoud)
Wat houdt elke stap van de stappenreeks in?
1. Openstaan: is je patiënt bereid om mee te denken over het probleem?
2. Begrijpen: begrijpt je patiënt de probleemsituatie en hoe zijn/haar gedrag daar een rol bij
speelt?
3. Willen: is je patiënt bereid om een oplossing te bedenken voor het probleem en is je patiënt
bereid dit uit te proberen?
4. Kunnen: zijn er praktische belemmeringen t.a.v. het uitvoeren van de activiteiten?
5. Doen: voert de patiënt de voorgenomen activiteit uit?
6. Blijven doen: lukt het om de gedragsveranderingen aan te houden?
Stap 1: open staan
- Contact, communicatie en samenwerking:
Werk samen, pas communicatiestijl aan
- Verwachtingen en behoeften:
Sluit hierop aan
- Emoties/conditie:
Is je patiënt ‘erbij’ met zijn/haar hoofd/juiste timing?
- Omgeving:
Geluidsoverlast?
- Zorgverlener:
Professionele houding / geloofwaardig / begrenzen en doorgrenzen?
Interventies bij stap 1: openstaan
- Persoonlijk contact: zie en hoor je patiënt
- Elkaar begrijpen (eventueel tolk inroepen)
- Rust, privacy, gelijkwaardigheid, tijdstip
- Werk samen, toon empathie
- Sluit aan bij je patiënt, ben je de juiste persoon/doorverwijzen?
- Emoties aandacht geven
- Evalueer; blijft je patiënt erbij of haakt je patiënt af?
Stap 2: begrijpen
4
Leerjaar 1, kwartiel 4
Academie gezondheidszorg, Fysiotherapie
Saxion Hogeschool Enschede
1
,Inhoudsopgave
Gedragsveranderingsmodellen...............................................................................................................2
Health beliefs en intentions....................................................................................................................7
Leertheorieën.......................................................................................................................................11
Persoonlijkheid.....................................................................................................................................15
Pijn (psychosociaal)..............................................................................................................................19
Stress en gezondheid............................................................................................................................24
Stress, oorzaak en gevolgen.................................................................................................................28
Ziek worden en hulp zoeken.................................................................................................................33
Gedragsveranderingsmodellen
2
,1.Kan uitleggen wat de relevantie is van de 2 gedragsveranderingsmodellen die
worden besproken
2.Wat de stappen zijn van het Stages of Change model
3.Wat de stappen zijn van de Stappenreeks
Gedragsverandering = doel van de fysiotherapeut = complaince
Je moet het proces van gedragsverandering begrijpen:
- Waar staat je patiënt in zijn/haar gedragsveranderingsproces?
- Welke interventie sluit het beste aan bij je patiënt?
Waarom mensen hun ongezonde gedrag niet veranderen…
Een gebrek aan kennis/vaardigheden/motivatie kan meespelen.
Maar er zit meer achter gedragsverandering…
Het is een proces, dat lang niet altijd soepel verloopt:
- Weten is niet gelijk aan doen
- Willen is niet gelijk aan veranderen
- Veranderen is niet gelijk aan volhouden
Is iemand bereid om te veranderen?
Dat wordt besproken in het ‘Stages of Change model’
Ook wel ‘transtheoretical model’ genoemd (mix factoren andere theorieën)
Stappen van het Stages of Change model
In welke fase zit mijn patiënt?
1. Precontemplation: overweegt de patiënt geen verandering?
2. Contemplationg: is de patiënt zich bewust van het probleem?
3. Preparation: is de patiënt klaar voor verandering? Maakt de patiënt plannen/bereid patiënt
zich voor?
4. Action: voert de patiënt de gemaakte plannen uit?
5. Maintainance: past de patiënt het nieuwe gedrag voor langere tijd toe/blijven de
veranderingen aanhouden?
Als het antwoord ‘ja’ is, dan zit je patiënt in die fase.
Begeleiden van je patiënt bij het doorlopen van fases (I)
3
, Bespreek met je patiënt het ‘hoe en wat’ van gedragsverandering:
Hoe:
Afvallen? – lunch = 2 boterhammen met boter en kaas + 1 ei erbij
Wat ga je doen bij een trigger:
Craving? – ga een rondje wandelen
Begeleiden van je patiënt bij het doorlopen van de fases (II)
Wat (interventie) heeft mijn patiënt in deze fase nodig?
Wat de stappen zijn van de stappenreeks
Stappenreeks Stages of Change Model
1. Openstaan 1. Precontemplatie (ongemotiveerdheidsfase)
2. Begrijpen 2. Contemplatie (overwegingsfase)
3. Willen 3. Preparatie (voorbereidingsfase: stap 3+4 van de stappenreeks)
4. Kunnen
5. Doen 4. Actie (gedragsverandering)
6. Blijven doen 5. Stabilisatie of consolidatie (gedragsbehoud)
Wat houdt elke stap van de stappenreeks in?
1. Openstaan: is je patiënt bereid om mee te denken over het probleem?
2. Begrijpen: begrijpt je patiënt de probleemsituatie en hoe zijn/haar gedrag daar een rol bij
speelt?
3. Willen: is je patiënt bereid om een oplossing te bedenken voor het probleem en is je patiënt
bereid dit uit te proberen?
4. Kunnen: zijn er praktische belemmeringen t.a.v. het uitvoeren van de activiteiten?
5. Doen: voert de patiënt de voorgenomen activiteit uit?
6. Blijven doen: lukt het om de gedragsveranderingen aan te houden?
Stap 1: open staan
- Contact, communicatie en samenwerking:
Werk samen, pas communicatiestijl aan
- Verwachtingen en behoeften:
Sluit hierop aan
- Emoties/conditie:
Is je patiënt ‘erbij’ met zijn/haar hoofd/juiste timing?
- Omgeving:
Geluidsoverlast?
- Zorgverlener:
Professionele houding / geloofwaardig / begrenzen en doorgrenzen?
Interventies bij stap 1: openstaan
- Persoonlijk contact: zie en hoor je patiënt
- Elkaar begrijpen (eventueel tolk inroepen)
- Rust, privacy, gelijkwaardigheid, tijdstip
- Werk samen, toon empathie
- Sluit aan bij je patiënt, ben je de juiste persoon/doorverwijzen?
- Emoties aandacht geven
- Evalueer; blijft je patiënt erbij of haakt je patiënt af?
Stap 2: begrijpen
4
