MEDICATIE VERSLAG
Tamara Dijksterhuis
ZVZ3D1E
,Inhoudsopgave
Inleiding..................................................................................................................................................2
Wetten omtrent medicatie.....................................................................................................................2
Geneesmiddelenwet...........................................................................................................................2
Opiumwet...........................................................................................................................................2
Wat te doen als er een fout gemaakt is?................................................................................................3
Toedieningswijzen medicatie.................................................................................................................3
Manieren van inname............................................................................................................................4
Vormen van geneesmiddelen.................................................................................................................4
Analgetica (pijnstillende medicatie).......................................................................................................6
Anticoagulantia (bloed verdunnende medicatie)...................................................................................8
Antihypertensiva (bloeddruk verlagende medicatie).............................................................................9
Diuretica (vocht afdrijvende medicatie).............................................................................................9
Bèta blokkers....................................................................................................................................12
Antibiotica (medicatie voor bacteriële infecties)..................................................................................14
Middelen voor de luchtwegen..............................................................................................................16
Sedativa (bewustzijn verlagende medicatie)........................................................................................19
Bloedsuiker verlagende medicatie.......................................................................................................22
Insuline.............................................................................................................................................23
Laxeermiddelen (stoelgang bevorderende medicatie).........................................................................25
Maagbeschermers (maagwand beschermende medicatie)..................................................................27
Anti-epileptica (medicatie tegen epilepsie)..........................................................................................29
Oogdruppels en neusspray...................................................................................................................33
Bronnenlijst..........................................................................................................................................34
1
, Inleiding
In dit verslag zal ik een aantal van de meest voorkomende hoofdgroepen van medicijnen beschrijven.
Per hoofdgroep zal ik drie medicijnen toelichten, waarbij ik de volgende onderwerpen zal
behandelen:
De werking;
De meest voorkomende bijwerkingen;
Verschijningsvorm;
Bijzonderheden;
Onder welke merknamen het medicijn wordt verkocht.
Ik zal in dit verslag zo veel mogelijk uitgaan van medicatie die op mijn afdeling wordt gebruikt, om zo
de link te kunnen leggen met mijn zorgvragers.
Wetten omtrent medicatie
Geneesmiddelenwet
De Geneesmiddelenwet (2007) regelt in Nederland zaken rondom de productie, de handel, het
voorschrijven en verstrekken van geneesmiddelen. De wet bevat ook voorschriften om een veilig
gebruik van geneesmiddelen te stimuleren.
Apothekers, huisartsen met een vergunning voor apotheker en personen en instanties met een
speciale vergunning mogen medicijnen op recept aan patiënten geven.
Per orden van een arts of apotheek mag een verzorgende de medicatie verstrekken aan een
zorgvrager.
Opiumwet
De Opiumwet verbiedt het bezit van bepaalde middelen die staan vermeld op lijst l en ll van de
Opiumwet. Het vervaardigen, bereiden, bewerken, verwerken, verkopen, afleveren, verstrekken en
vervoeren ervan is ook verboden. Het gebruik van Opiumwet-middelen voor medische en
wetenschappelijke doeleinden mag wel.
Bij de Opiumwet horen twee lijsten.
Op lijst I van de Opiumwet staan harddrugs. Deze zijn schadelijker voor de gezondheid dan softdrugs.
Hieronder vallen bijvoorbeeld:
Morfine
Heroïne
Cocaïne
Amfetamine
Op lijst II van de Opiumwet staan softdrugs. De risico’s van deze drugs zijn minder groot dan bij de
harddrugs van lijst I.
Hieronder vallen bijvoorbeeld:
Cannabisproducten zoals hasj en wiet
Slaapmiddelen zoals diazepam en temazepam
Kalmeringsmiddelen zoals valium en seresta.
ADHD middelen zoals ritalin en concerta.
Sommige medicatie tegen epilepsie.
2
, Voor instellingen gelden extra strenge veiligheidsregels voor het bewaren en verstrekken van
medicijnen die vallen onder de Opiumwet.
Zo mogen alleen bevoegden toegang hebben tot de opiaten; dit moet zorgvuldig zijn geregeld.
Bewaren van opiaten
Opiaten op naam en de voorraad opiaten niet-op-naam (‘werkvoorraad’) moeten achter slot worden
bewaard, aard- en nagelvast. Dat wil zeggen: in een kast(je) die zodanig is vastgemaakt dat deze niet
zomaar is mee te nemen. Deze opiaten moeten afgezonderd van de overige medicatie worden
bewaard.
Bevoegd personeel
Alleen bevoegden mogen toegang hebben tot de opiaten; dit moet zorgvuldig zijn geregeld.
Zorgvuldige opiatenregistratie
Zorg voor een zorgvuldige opiatenregistratie, bijvoorbeeld: leg vast bij de losse opiaten op naam (niet
in GDS/ medicatierol) en bij de opiaten niet-op-naam (’werkvoorraad’) wat er wanneer door wie voor
welke cliënt wordt uitgehaald.
Opiaten in de medicatierol
Opiaten op naam kunnen ook in een GDS (medicatierol) worden verstrekt. In dat geval hoeven ze
niet apart bewaard te worden, maar kunnen dan gewoon bij de overige medicatie worden bewaard,
die ook achter slot liggen.
Wat te doen als er een fout gemaakt is?
Het kan voorkomen dat er een fout gemaakt wordt tijdens het uitdelen van medicatie. Als dit
gebeurt, is het belangrijk dat de verpleegkundige of dienstdoende arts op de hoogte wordt gesteld.
Ook wordt er een MIC melding gemaakt (Melding Incident Cliënt). In een MIC-melding wordt
beschreven hoe er wordt omgegaan met risico's, (bijna) incidenten en calamiteiten. Dit met als doel
om tekortkomingen in de toekomst te voorkomen en continu verbeteringen door te voeren.
Toedieningswijzen medicatie
Er zijn twee verschillende manieren waarop medicatie kan worden toegediend.
Enteraal, via het maag-darm stelsel, bijvoorbeeld door de mond (oraal) of via de endeldarm.
Parenteraal, buiten het maag-darm stelsel om, bijvoorbeeld door toediening op de huid of
door middel van een injectie.
De meest gebruikelijke (enterale) toediening van een geneesmiddel is door de mond (oraal). In het
algemeen wordt aangeraden een hoeveelheid water, thee of melk te gebruiken waardoor de stoffen
sneller oplossen en door de slijmvliezen van het spijsverteringskanaal kunnen worden opgenomen.
3
Tamara Dijksterhuis
ZVZ3D1E
,Inhoudsopgave
Inleiding..................................................................................................................................................2
Wetten omtrent medicatie.....................................................................................................................2
Geneesmiddelenwet...........................................................................................................................2
Opiumwet...........................................................................................................................................2
Wat te doen als er een fout gemaakt is?................................................................................................3
Toedieningswijzen medicatie.................................................................................................................3
Manieren van inname............................................................................................................................4
Vormen van geneesmiddelen.................................................................................................................4
Analgetica (pijnstillende medicatie).......................................................................................................6
Anticoagulantia (bloed verdunnende medicatie)...................................................................................8
Antihypertensiva (bloeddruk verlagende medicatie).............................................................................9
Diuretica (vocht afdrijvende medicatie).............................................................................................9
Bèta blokkers....................................................................................................................................12
Antibiotica (medicatie voor bacteriële infecties)..................................................................................14
Middelen voor de luchtwegen..............................................................................................................16
Sedativa (bewustzijn verlagende medicatie)........................................................................................19
Bloedsuiker verlagende medicatie.......................................................................................................22
Insuline.............................................................................................................................................23
Laxeermiddelen (stoelgang bevorderende medicatie).........................................................................25
Maagbeschermers (maagwand beschermende medicatie)..................................................................27
Anti-epileptica (medicatie tegen epilepsie)..........................................................................................29
Oogdruppels en neusspray...................................................................................................................33
Bronnenlijst..........................................................................................................................................34
1
, Inleiding
In dit verslag zal ik een aantal van de meest voorkomende hoofdgroepen van medicijnen beschrijven.
Per hoofdgroep zal ik drie medicijnen toelichten, waarbij ik de volgende onderwerpen zal
behandelen:
De werking;
De meest voorkomende bijwerkingen;
Verschijningsvorm;
Bijzonderheden;
Onder welke merknamen het medicijn wordt verkocht.
Ik zal in dit verslag zo veel mogelijk uitgaan van medicatie die op mijn afdeling wordt gebruikt, om zo
de link te kunnen leggen met mijn zorgvragers.
Wetten omtrent medicatie
Geneesmiddelenwet
De Geneesmiddelenwet (2007) regelt in Nederland zaken rondom de productie, de handel, het
voorschrijven en verstrekken van geneesmiddelen. De wet bevat ook voorschriften om een veilig
gebruik van geneesmiddelen te stimuleren.
Apothekers, huisartsen met een vergunning voor apotheker en personen en instanties met een
speciale vergunning mogen medicijnen op recept aan patiënten geven.
Per orden van een arts of apotheek mag een verzorgende de medicatie verstrekken aan een
zorgvrager.
Opiumwet
De Opiumwet verbiedt het bezit van bepaalde middelen die staan vermeld op lijst l en ll van de
Opiumwet. Het vervaardigen, bereiden, bewerken, verwerken, verkopen, afleveren, verstrekken en
vervoeren ervan is ook verboden. Het gebruik van Opiumwet-middelen voor medische en
wetenschappelijke doeleinden mag wel.
Bij de Opiumwet horen twee lijsten.
Op lijst I van de Opiumwet staan harddrugs. Deze zijn schadelijker voor de gezondheid dan softdrugs.
Hieronder vallen bijvoorbeeld:
Morfine
Heroïne
Cocaïne
Amfetamine
Op lijst II van de Opiumwet staan softdrugs. De risico’s van deze drugs zijn minder groot dan bij de
harddrugs van lijst I.
Hieronder vallen bijvoorbeeld:
Cannabisproducten zoals hasj en wiet
Slaapmiddelen zoals diazepam en temazepam
Kalmeringsmiddelen zoals valium en seresta.
ADHD middelen zoals ritalin en concerta.
Sommige medicatie tegen epilepsie.
2
, Voor instellingen gelden extra strenge veiligheidsregels voor het bewaren en verstrekken van
medicijnen die vallen onder de Opiumwet.
Zo mogen alleen bevoegden toegang hebben tot de opiaten; dit moet zorgvuldig zijn geregeld.
Bewaren van opiaten
Opiaten op naam en de voorraad opiaten niet-op-naam (‘werkvoorraad’) moeten achter slot worden
bewaard, aard- en nagelvast. Dat wil zeggen: in een kast(je) die zodanig is vastgemaakt dat deze niet
zomaar is mee te nemen. Deze opiaten moeten afgezonderd van de overige medicatie worden
bewaard.
Bevoegd personeel
Alleen bevoegden mogen toegang hebben tot de opiaten; dit moet zorgvuldig zijn geregeld.
Zorgvuldige opiatenregistratie
Zorg voor een zorgvuldige opiatenregistratie, bijvoorbeeld: leg vast bij de losse opiaten op naam (niet
in GDS/ medicatierol) en bij de opiaten niet-op-naam (’werkvoorraad’) wat er wanneer door wie voor
welke cliënt wordt uitgehaald.
Opiaten in de medicatierol
Opiaten op naam kunnen ook in een GDS (medicatierol) worden verstrekt. In dat geval hoeven ze
niet apart bewaard te worden, maar kunnen dan gewoon bij de overige medicatie worden bewaard,
die ook achter slot liggen.
Wat te doen als er een fout gemaakt is?
Het kan voorkomen dat er een fout gemaakt wordt tijdens het uitdelen van medicatie. Als dit
gebeurt, is het belangrijk dat de verpleegkundige of dienstdoende arts op de hoogte wordt gesteld.
Ook wordt er een MIC melding gemaakt (Melding Incident Cliënt). In een MIC-melding wordt
beschreven hoe er wordt omgegaan met risico's, (bijna) incidenten en calamiteiten. Dit met als doel
om tekortkomingen in de toekomst te voorkomen en continu verbeteringen door te voeren.
Toedieningswijzen medicatie
Er zijn twee verschillende manieren waarop medicatie kan worden toegediend.
Enteraal, via het maag-darm stelsel, bijvoorbeeld door de mond (oraal) of via de endeldarm.
Parenteraal, buiten het maag-darm stelsel om, bijvoorbeeld door toediening op de huid of
door middel van een injectie.
De meest gebruikelijke (enterale) toediening van een geneesmiddel is door de mond (oraal). In het
algemeen wordt aangeraden een hoeveelheid water, thee of melk te gebruiken waardoor de stoffen
sneller oplossen en door de slijmvliezen van het spijsverteringskanaal kunnen worden opgenomen.
3
