Historische context Duitsland in Europa 1918-1991
1. Wat leidde tot de opkomst van het nationaalsocialisme en welke gevolgen had
dit voor Duitsland en Europa (1918-1945)?
Kenmerkende aspecten
37. De rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van
massaorganisatie.
38. Het in praktijk brengen van de totalitaire ideologieën communisme en fascisme/
nationaalsocialisme.
39. De crisis van het wereldkapitalisme
40. Het voeren van twee wereldoorlogen
41. Racisme en discriminatie die leidden tot genocide, in het bijzonder op de joden.
42. De Duitse bezetting van Nederland
1. Zwakke plekken van de Republiek van Weimar
In de laatste dagen van de Eerste Wereldoorlog werd in het duitse keizerrijk de Republiek van
Weimar uitgeroepen door een sociaaldemocratische regering.
De democratie in de Republiek van Weimar was vanaf het begin wankel:
- De sociaaldemocratische regering moest de wapenstilstand tekenen in de oorlog die door het
keizerrijk was begonnen en verloren.
- Een groot deel van de bevolking had weinig vertrouwen in de leiders van de Republiek.
- De economie van Duitsland stond er zeer slecht voor als gevolg van de oorlog en kreeg sterk
te lijden van de hoge herstelbetalingen en het verlies van grondstofrijke gebieden.
De regering van de republiek van Weimar krijgt te maken met veel tegenstand
Er kwam veel tegenstand van communisten, nationalisten, conservatieven en teleurgestelde soldaten
naar de Republiek van Weimar.
- Communisten deden alleen mee om propaganda te maken voor het eigen ideaal, wilden zelf
alle macht.
KPD was een van de sterkste communistische partijen van West-Europa, ze hoopten op een
revolutie. Ze wilden alle macht zelf in handen hebben.
- Nationalisten en conservatieven wilden het keizerrijk terug met minder macht voor de
politieke partijen en meer voor henzelf.
In een keizerrijk verwachten nationalisten en conservatieven meer invloed te behouden dan in de
democratie van de Republiek van Weimar. Ook vonden zij dat de oorlog was verloren, doordat de
socialisten het keizerrijk ten val hadden gebracht en een zeer nadelige vrede hadden gesloten, terwijl
het leger nog in staat was verder te strijden. (Dolkstootlegende).
, Bovendien hadden zij een grote afkeer van en angst voor het communisme. Dat werd volgens hen
niet goed bestreden door de regering van de Republiek van Weimar.
- Veel teleurgestelde ex-soldaten sloten zich aan bij communistische, conservatieve of
fascistische groepen.
De regering krijgt de schuld van alles: de nederlaag, de vrede van Versailles en de slechte
economische toestand.
Gevoed door de dolkstootlegende hielden tegenstanders de sociaal-democratische regering
verantwoordelijk voor:
- De nederlaag in de 1e Wereldoorlog
- Het opgelegde Verdrag van Versailles uit 1919
- en van de hieruit voortvloeiende slechte economische toestand.
De leiders van de heersende partijen in de Republiek van Weimar probeerden ook door een
vreedzame politiek weer aanzien te krijgen in Europa en ook de steun te winnen van de meerderheid
van de bevolking in Duitsland. Maar de Vrede van Versailles maakte dat moeilijk.
Duitsland had als verliezer niet mee mogen onderhandelen. Het kreeg een zeer nadelige vrede
opgelegd:
● Duitsland kreeg de schuld van de oorlog en kreeg enorme herstelbetalingen door de
Geallieerden opgelegd.
● Daarnaast moest Duitsland ook grondgebied afstaan:
- Een klein gebied aan België en een groot gebied aan Polen, waardoor Oost-Pruisen los
kwam te liggen van de rest van Duitsland.
- Frankrijk kreeg Elzas-Lotharingen terug, die in 1871 door Duitsland was geannexeerd.
- De Duitse koloniën werden verdeeld onder geallieerden die namens de Volkenbond die
gebieden zouden gaan beheren.
● Duitsland moest ontwapenen: het mocht alleen kleine oorlogsschepen en een kleine
beroepsleger hebben.
De Duitse economie had sterk te lijden onder de hoge herstelbetalingen en het verlies aan
grondstofrijke gebieden zoals Elzas-Lotharingen en een deel van Silezië. Daardoor ontstond in de
eerste jaren na de oorlog een slechte economische toestand.
Achterstand in herstelbetalingen leidt tot bezetting Ruhrgebied en grote economische
problemen
De herstelbetalingen drukten zwaar op de Duitse economie. Wegens achterstand in de betalingen
bezetten Franse en Belgische troepen in 1923 het Ruhrgebied. Daarop gingen de arbeiders in
staking, maar de Duitse regering betaalde hun lonen door. Om dat te kunnen doen liet de regering op
grote schaal bankbiljetten bijdrukken, wat leidde tot een enorme inflatie. De mark werd vrijwel
waardeloos.
Door deze inflatie ontstond in 1923 een grote economische crisis.
1. Wat leidde tot de opkomst van het nationaalsocialisme en welke gevolgen had
dit voor Duitsland en Europa (1918-1945)?
Kenmerkende aspecten
37. De rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van
massaorganisatie.
38. Het in praktijk brengen van de totalitaire ideologieën communisme en fascisme/
nationaalsocialisme.
39. De crisis van het wereldkapitalisme
40. Het voeren van twee wereldoorlogen
41. Racisme en discriminatie die leidden tot genocide, in het bijzonder op de joden.
42. De Duitse bezetting van Nederland
1. Zwakke plekken van de Republiek van Weimar
In de laatste dagen van de Eerste Wereldoorlog werd in het duitse keizerrijk de Republiek van
Weimar uitgeroepen door een sociaaldemocratische regering.
De democratie in de Republiek van Weimar was vanaf het begin wankel:
- De sociaaldemocratische regering moest de wapenstilstand tekenen in de oorlog die door het
keizerrijk was begonnen en verloren.
- Een groot deel van de bevolking had weinig vertrouwen in de leiders van de Republiek.
- De economie van Duitsland stond er zeer slecht voor als gevolg van de oorlog en kreeg sterk
te lijden van de hoge herstelbetalingen en het verlies van grondstofrijke gebieden.
De regering van de republiek van Weimar krijgt te maken met veel tegenstand
Er kwam veel tegenstand van communisten, nationalisten, conservatieven en teleurgestelde soldaten
naar de Republiek van Weimar.
- Communisten deden alleen mee om propaganda te maken voor het eigen ideaal, wilden zelf
alle macht.
KPD was een van de sterkste communistische partijen van West-Europa, ze hoopten op een
revolutie. Ze wilden alle macht zelf in handen hebben.
- Nationalisten en conservatieven wilden het keizerrijk terug met minder macht voor de
politieke partijen en meer voor henzelf.
In een keizerrijk verwachten nationalisten en conservatieven meer invloed te behouden dan in de
democratie van de Republiek van Weimar. Ook vonden zij dat de oorlog was verloren, doordat de
socialisten het keizerrijk ten val hadden gebracht en een zeer nadelige vrede hadden gesloten, terwijl
het leger nog in staat was verder te strijden. (Dolkstootlegende).
, Bovendien hadden zij een grote afkeer van en angst voor het communisme. Dat werd volgens hen
niet goed bestreden door de regering van de Republiek van Weimar.
- Veel teleurgestelde ex-soldaten sloten zich aan bij communistische, conservatieve of
fascistische groepen.
De regering krijgt de schuld van alles: de nederlaag, de vrede van Versailles en de slechte
economische toestand.
Gevoed door de dolkstootlegende hielden tegenstanders de sociaal-democratische regering
verantwoordelijk voor:
- De nederlaag in de 1e Wereldoorlog
- Het opgelegde Verdrag van Versailles uit 1919
- en van de hieruit voortvloeiende slechte economische toestand.
De leiders van de heersende partijen in de Republiek van Weimar probeerden ook door een
vreedzame politiek weer aanzien te krijgen in Europa en ook de steun te winnen van de meerderheid
van de bevolking in Duitsland. Maar de Vrede van Versailles maakte dat moeilijk.
Duitsland had als verliezer niet mee mogen onderhandelen. Het kreeg een zeer nadelige vrede
opgelegd:
● Duitsland kreeg de schuld van de oorlog en kreeg enorme herstelbetalingen door de
Geallieerden opgelegd.
● Daarnaast moest Duitsland ook grondgebied afstaan:
- Een klein gebied aan België en een groot gebied aan Polen, waardoor Oost-Pruisen los
kwam te liggen van de rest van Duitsland.
- Frankrijk kreeg Elzas-Lotharingen terug, die in 1871 door Duitsland was geannexeerd.
- De Duitse koloniën werden verdeeld onder geallieerden die namens de Volkenbond die
gebieden zouden gaan beheren.
● Duitsland moest ontwapenen: het mocht alleen kleine oorlogsschepen en een kleine
beroepsleger hebben.
De Duitse economie had sterk te lijden onder de hoge herstelbetalingen en het verlies aan
grondstofrijke gebieden zoals Elzas-Lotharingen en een deel van Silezië. Daardoor ontstond in de
eerste jaren na de oorlog een slechte economische toestand.
Achterstand in herstelbetalingen leidt tot bezetting Ruhrgebied en grote economische
problemen
De herstelbetalingen drukten zwaar op de Duitse economie. Wegens achterstand in de betalingen
bezetten Franse en Belgische troepen in 1923 het Ruhrgebied. Daarop gingen de arbeiders in
staking, maar de Duitse regering betaalde hun lonen door. Om dat te kunnen doen liet de regering op
grote schaal bankbiljetten bijdrukken, wat leidde tot een enorme inflatie. De mark werd vrijwel
waardeloos.
Door deze inflatie ontstond in 1923 een grote economische crisis.
