YRM-10306 samenvatting onderzoeksmethode 9e druk Boeije et al.

Inhoudsopgave

HOOFDSTUK 1: SOCIAAL WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK EN INTEGRITEIT 2

HOOFDSTUK 2: HET ONDERZOEKSPLAN 4

HOOFDSTUK 3 BENADERING VAN ONDERZOEK 11

HOOFDSTUK 4: THEORIEËN, OPERATIONALISERING EN HYPOTHESE 15

HOOFDSTUK 5; GROOTSCHALIG VELDONDERZOEK 20

HOOFDSTUK 6; HET EXPERIMENT 23

HOOFDSTUK 7:ETNOGRAFISCH VELDONDERZOEK= CASESTUDY 28

HOOFDSTUK 8: INHOUDSANALYSE 35

HOOFDSTUK 9 GEBRUIK VAN BESTAANDE GEGEVENS 41

,YRM-10306 Boek Samenvatting
Hoofdstuk 1: sociaal wetenschappelijk onderzoek en integriteit
Leerdoelen
Aan het eind van dit hoofdstuk:
 •kun je het verschil uitleggen tussen methodologie en methodenleer;
•kun je de grondvormen van sociaalwetenschappelijk onderzoek benoemen;
 •weet je dat wetenschappelijke kennis wordt gedeeld in een communicatieproces
tussen verschillende betrokkenen;
 •weet je het onderscheid tussen alledaagse en wetenschappelijke kennis;
 •weet je wat valorisatie is;
 •ken je verschillende aspecten van wetenschappelijke integriteit;
•ken je aspecten van de ethiek van mens-gebonden onderzoek.

Wetenschap systematisch geheel van kennis (planmatig)

 twee benaderingen: (om theoretische inzichten te toetsen)
- de empirisch-analytische
- de empirisch-interpretatieve benadering

 twee typen wetenschappelijk onderzoek:
-fundamenteel wetenschappelijk onderzoek bijdrage aan wetenschappelijke
kennis
-praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek leveren van oplossingen van
een praktijkprobleem

 beide typen geven we weer in cycli:
-empirische cyclus
-regulatieve cyclus
 soorten onderzoeken:
 explorerend onderzoek= onderzoeken van dat aspect van de
werkelijkheid waar nog geen onderzoek naar gedaan is
 toetsend onderzoek= Wanneer je als onderzoeker kiest voor
een vraagstelling waarover al theoretische inzichten zijn
verworven, kan je die theoretische inzichten gebruiken om
daaruit specifieke hypothesen af te leiden en wel specifieke
uitspraken te doen over hetgeen je verwacht aan te treffen in de
sociale werkelijkheid:

 Methodenleer is het geheel van onderzoeksmethoden waarover de sociale
wetenschappen inmiddels beschikken. Het is een ‘leer’ omdat er een innerlijke
samenhang is en omdat men zich in die methoden kan verdiepen en ze aan anderen
kan overdragen.
 Methodologie omvat de methodenleer, maar is meer dan dat. Bij methodologie gaat
het om de wetenschap van de sociaalwetenschappelijke methoden

,  De laatste jaren is die communicatie met het bredere publiek weer wijder verbreid
geraakt onder de noemer ‘valorisatie’: hiermee tonen wetenschappers aan dat hun
wetenschappelijke inzichten ook van belang zijn voor de maatschappij.

Een klassiek model in de communicatiewetenschap is het zender-boodschap-
ontvangermodel. Lasswell (1948) formuleerde dit als eerste: Wie zegt Wat tegen Wie, Hoe
en met Welk effect? Het oorspronkelijke model van Lasswell heeft richting gegeven aan de
studie van de massacommunicatie, waarin zender en ontvanger van de boodschap in eerste
instantie goed te onderscheiden zijn. Een bezwaar tegen zijn model is dat het ordent vanuit het
perspectief van de zender: hoe breng ik mijn boodschap over? Er was in zijn model weinig
aandacht voor de positie van de ontvanger

McQuail (1987) onderscheidde vanuit dat perspectief vier functies van de boodschap:
1. boodschap als bron van informatie
2. boodschap als vermaak
3. boodschap als middel om de persoonlijke identiteit te versterken
4. boodschap als voertuig voor sociale integratie en interactie.

In het Belmont-rapport (1979) staan de drie fundamentele ethische principes die ook jij
moet gebruiken als je onderzoek met mensen doet:
1.Respect voor personen (‘Respect for persons’). Dit principe draait om de autonomie van
mensen en het recht op zelfbeschikking. Dit houdt onder andere in dat je mensen in staat moet
stellen tot geïnformeerd toestemmen met deelname (de eerder genoemde ‘informed consent’).
2.Goed doen (‘Beneficence’). Dit principe lijkt wat op het gezegde ‘Wat uzelf niet graag
geschiedt ...’ Het betekent dat je de risico’s voor de deelnemers tot het minimum moet
beperken en dat kan ook betekenen dat je misschien helemaal af moet zien van je onderzoek.
3.Gerechtigheid (‘Justice’). Dit principe gaat over het vergewissen van eerlijke, redelijke en
niet-exploiterende procedures voor (potentiële) studieparticipanten. Hieronder valt ook een
eerlijke verdeling van de lasten (het meedoen aan onderzoek) en de lusten (het profiteren van
de bevindingen van het onderzoek).

 wetenschappers elkaar behandelen als critical friends: door met andere
wetenschappers te spreken, proberen zij hun onderzoekswerk bloot te stellen aan
constructieve commentaren om het zodoende beter te maken  peer- revieuwed

de zes principes van wetenschappelijke intigriteit:
1. Als eerste principe dienen wetenschapsbeoefenaren eerlijk en openhartig te zijn
alsook zorgvuldig: een wetenschapper is immers gericht op waarheidsvinding.
Daarbij is correcte bronvermelding noodzakelijk om te laten zien wat de
intellectuele herkomst is van de gebruikte of aangehaalde teksten.
2. Het tweede principe is dat wetenschappers betrouwbaar dienen te zijn: in de
uitvoering van het onderzoek, in de rapportages en in de overdracht van kennis in
onderwijs en publicaties. Daardoor is het onderzoek traceerbaar, controleerbaar
en toetsbaar..
3. Het derde principe, dat van controleerbaarheid:… Als de onderzoeksresultaten
openbaar worden gemaakt, blijkt duidelijk waar de gegevens en de conclusies op zijn
gebaseerd, waaraan ze zijn ontleend en waar ze te controleren zijn. De keuze van de
onderzoeksvraag, de opzet van het onderzoek, de keuze van de gehanteerde methode
en verwijzing naar geraadpleegde bronnen is zodanig nauwkeurig gedocumenteerd
dat controle op alle stappen van het onderzoeksproces in beginsel mogelijk is. De