De verdeelde meningen over aanpassing van de Transgenderwet
‘Je wilt niet dat je genderidentiteit je leven domineert, maar je hebt geen keus. Het is een strijd om
jezelf te accepteren en vervolgens je omgeving ook zover te krijgen. Daarna is het ziekenhuis in,
ziekenhuis uit. Conflicten met zorgverzekeraars die tegenwerken.’ Aldus 32-jarige ICT-consultant
Bregje Visser, transgendervrouw die geïnterviewd werd. De wijziging van de Transgenderwet zou het
proces van een transgender alleen maar makkelijker en laagdrempeliger maken. Waarom is er dan
een discussie rondom de verandering van de wet? Meningen over de wetswijziging zijn erg verdeeld.
Hierover zal ik gaan vertellen, onder andere door middel van de meningen van de politieke partijen.
Op 27 en 28 september 2022 heeft de Tweede Kamer gedebatteerd over het wetsvoorstel dat het
gemakkelijker maakt om het geslacht in de geboorteakte te kunnen veranderen. Hierdoor zouden
transgenders, personen die geboren zijn in het verkeerde lichaam, makkelijker hun geslacht kunnen
aanpassen. De wijziging houdt in dat er geen verklaring van een deskundige meer nodig zou zijn voor
het aanpassen van de akte. Ook zou de leeftijdsgrens van zestien jaar vervallen. Het doel van de
wetswijziging is het gemakkelijker maken voor mensen om de geslachtsaanduiding aan te passen
waarmee zij geregistreerd staan.
Mensen van wie de geslachtsaanduiding in de Basisregistratie Personen (BRP) niet overeenkomt met
het geslacht waarmee zij zich identificeren, kunnen tegen verschillende problemen aanlopen. Zo tast
het hun recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer en hun menselijke waardigheid aan,
omdat ze steeds moeten uitleggen waarom hun uiterlijk niet overeenkomt met hun geslachts-
registratie. Ook krijgen transpersonen vaak te maken met agressie en geweld. Iedereen heeft het
recht om veilig zichzelf te kunnen zijn in het openbaar, waar het makkelijker maken van het
aanpassen van het juridische geslacht aan zou bijdragen. Met het wetsvoorstel vervalt de eis van een
deskundigenverklaring. Zo’n verklaring kost veel geld en de wachtlijsten bij de genderklinieken zijn
erg lang. Hierdoor zou het recht van transpersonen op persoonlijke autonomie onder druk staan.
Door de wetswijziging zou zelfidentificatie voldoende zijn voor een aanpassing van de BRP. Volgens
zorgmedewerkers valt het namelijk niet vast te stellen of iemand zich man of vrouw voelt. Dat is
geen diagnose, maar een individuele keuze. Sommige transgenders zijn dus blij met de wijziging,
omdat ze de huidige procedures vernederend en tijdrovend vinden.
Er klinkt veel kritiek op de nieuwe Transgenderwet, met name afkomstig uit een rechts-
conservatieve, radicaalfeministische en christelijke hoek. Er wordt gevreesd voor de privacy en
veiligheid van vrouwen als mannen die zeggen vrouw te zijn zomaar de vrouwentoiletten of
-kleedkamers binnendringen. Ook gaat de nieuwe wet voorbij aan wat de Bijbel over het biologische
onderscheid tussen mannen en vrouwen zegt. De scheppingsorde van God wordt hierbij ingeruild.
Sommige mensen voelen zich oncomfortabel vanwege hun geloof in bijvoorbeeld ruimtes van een
sportschool waar ze geen geslachtskenmerken van het andere geslacht willen zien. Genderdysforie,
het onvrede met het geslacht waarmee je bent geboren of opgegroeid, blijkt bij ongeveer tachtig
procent van de jonge kinderen van voorbijgaande aard te zijn. Wie voorkómt dan dat een kind
ondoordacht deze beslissing neemt? Hier zou de deskundigenverklaring het onderscheid kunnen
maken.
‘Je wilt niet dat je genderidentiteit je leven domineert, maar je hebt geen keus. Het is een strijd om
jezelf te accepteren en vervolgens je omgeving ook zover te krijgen. Daarna is het ziekenhuis in,
ziekenhuis uit. Conflicten met zorgverzekeraars die tegenwerken.’ Aldus 32-jarige ICT-consultant
Bregje Visser, transgendervrouw die geïnterviewd werd. De wijziging van de Transgenderwet zou het
proces van een transgender alleen maar makkelijker en laagdrempeliger maken. Waarom is er dan
een discussie rondom de verandering van de wet? Meningen over de wetswijziging zijn erg verdeeld.
Hierover zal ik gaan vertellen, onder andere door middel van de meningen van de politieke partijen.
Op 27 en 28 september 2022 heeft de Tweede Kamer gedebatteerd over het wetsvoorstel dat het
gemakkelijker maakt om het geslacht in de geboorteakte te kunnen veranderen. Hierdoor zouden
transgenders, personen die geboren zijn in het verkeerde lichaam, makkelijker hun geslacht kunnen
aanpassen. De wijziging houdt in dat er geen verklaring van een deskundige meer nodig zou zijn voor
het aanpassen van de akte. Ook zou de leeftijdsgrens van zestien jaar vervallen. Het doel van de
wetswijziging is het gemakkelijker maken voor mensen om de geslachtsaanduiding aan te passen
waarmee zij geregistreerd staan.
Mensen van wie de geslachtsaanduiding in de Basisregistratie Personen (BRP) niet overeenkomt met
het geslacht waarmee zij zich identificeren, kunnen tegen verschillende problemen aanlopen. Zo tast
het hun recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer en hun menselijke waardigheid aan,
omdat ze steeds moeten uitleggen waarom hun uiterlijk niet overeenkomt met hun geslachts-
registratie. Ook krijgen transpersonen vaak te maken met agressie en geweld. Iedereen heeft het
recht om veilig zichzelf te kunnen zijn in het openbaar, waar het makkelijker maken van het
aanpassen van het juridische geslacht aan zou bijdragen. Met het wetsvoorstel vervalt de eis van een
deskundigenverklaring. Zo’n verklaring kost veel geld en de wachtlijsten bij de genderklinieken zijn
erg lang. Hierdoor zou het recht van transpersonen op persoonlijke autonomie onder druk staan.
Door de wetswijziging zou zelfidentificatie voldoende zijn voor een aanpassing van de BRP. Volgens
zorgmedewerkers valt het namelijk niet vast te stellen of iemand zich man of vrouw voelt. Dat is
geen diagnose, maar een individuele keuze. Sommige transgenders zijn dus blij met de wijziging,
omdat ze de huidige procedures vernederend en tijdrovend vinden.
Er klinkt veel kritiek op de nieuwe Transgenderwet, met name afkomstig uit een rechts-
conservatieve, radicaalfeministische en christelijke hoek. Er wordt gevreesd voor de privacy en
veiligheid van vrouwen als mannen die zeggen vrouw te zijn zomaar de vrouwentoiletten of
-kleedkamers binnendringen. Ook gaat de nieuwe wet voorbij aan wat de Bijbel over het biologische
onderscheid tussen mannen en vrouwen zegt. De scheppingsorde van God wordt hierbij ingeruild.
Sommige mensen voelen zich oncomfortabel vanwege hun geloof in bijvoorbeeld ruimtes van een
sportschool waar ze geen geslachtskenmerken van het andere geslacht willen zien. Genderdysforie,
het onvrede met het geslacht waarmee je bent geboren of opgegroeid, blijkt bij ongeveer tachtig
procent van de jonge kinderen van voorbijgaande aard te zijn. Wie voorkómt dan dat een kind
ondoordacht deze beslissing neemt? Hier zou de deskundigenverklaring het onderscheid kunnen
maken.
