SAMENVATTING SOCIOLOGIE: Inleiding in de sociologie en criminologische sociologie (C02A7A): Samenvatting Het speelveld en de spelregels Jan Vranken - Compleet

SAMENVATTING SOCIOLOGIE: Inleiding in de sociologie en criminologische sociologie (C02A7A): Samenvatting Het speelveld en de spelregels Jan Vranken - Compleet. HOOFDSTUK 2: Waarmee zijn sociologen bezig? • Sociologie is een wetenschap en vertoont kenmerken van een wetenschap • Heeft eigen soort werkelijkheid: de sociale • Niet de wetenschap van de samenleving Het dagelijkse leven door de bril van de socioloog Eerste indrukken van het sociale leven vormen niet altijd een goede weergave van de werkelijkheid. Over eten en drinken • Hoe mensen omgaan met eten en drinken is ingebed in sociale en culturele context. • Door naar wijze van eten te kijken worden sociale patronen zichtbaar Over emoties • Allerlei Sociale conventies regelen de emoties en deze sociale vormgeving heeft een functie • Schending van de emotieregels legt de sociale conventies bloot (het is cultuurgebonden) • Hebben vele sociale functies: verdedigen van waarden en normen samenlevingsverbanden • Handhaven van de sociale identiteit • Bewustzijn tot behoren van een groep zelfbeeld • Kenmerken ander groep als negatief beschouwen en eigen groep positief • Bescherming van sociale interacties: arrogantie (domineren), verlangen (toenadering), walging (verwerpen van de andere). lOMoARcPSD| 2 Over sport • Van Reusel: ook vrijetijdsactiviteit kleeft een sociaal gekleurd kaart: hoger klasse hebben een ander sport dan lagere klasse • Bevestigd door onderzoek van Smits • Sociale verschillen bestaan tussen goedkopere en dure sport • Culturele verklaring: sport als drager van symbolische codes van smaken en leeftijden: • Hogere sport: waarden distance en finesse: lichaamscontact vermijden • Blood sports: arbeidersklasse • Bare knuckle fights: arbeidersklasse vocht zonder handbescherming Over lifestyle en lijfstijl • Door lifestyle zijn er tal van voorbeelden hoe een mannelijke of vrouwelijke lichaam eruit moet zien. • Ieder cultuur heeft haar eigen beeld • Democratisering van een cultureel item vernietigd noodzakelijk de ermee verbonden distinctiewaarde, waar het om te doen was: eens een waaier van mensen de mode volgen, volgt er een nieuwe trend. Over liefde • Mensen huwen meestal binnen hetzelfde sociale milieu • Makkelijk praten • Basis voor gemeenschappelijke activiteiten • Risico op conflict kleiner • Sociale druk van de sociale omgeving drijven je naar de ‘eigen mensen’ • Groter kans dat men zijn Potentiële partner in eigen kring ontmoet • Verliefdheid wordt sociaal gestuurd lOMoARcPSD| 3 De sociologie, een wetenschap als geen ander? Wetenschappers willen de werkelijkheid ontbloten door met een andere blik naar haar te kijken. Sociologie kwam vrij laat tot leven. Dit omdat de mens besefte dat de samenleving maakbaar is en dat het onze identiteit onbewust beïnvloedt. Wereld moest worden onttoverd: industrialisering en verlichting hebben hierbij een belangrijke rol gespeeld Sociologie een wetenschap als een ander • Wetenschap is meer dan natuurwetenschap: sociologie heeft de maatschappij verandert zonder dat men zich daarvan bewust is • De eigen aard van de samenleving: sociologen kunnen de samenleving hierdoor niet onderzoeken zoals de natuurwetenschappers. • Materiële voorwerp: Samenleving • Formele voorwerp: specifieke invalshoek die de socioloog onderscheidt. • Andere elementen van de samenleving en natuur: • Natuur: • Reproduceerbare elementen en identieke elementen • Elementen ondergaan hun bestaan en geven geen vorm aan • Samenleving: • Elementen Fundamenteel vergelijkbaar met natuur maar niet verwisselbaar • Elementen trachten hun omgeving aan te passen aan eigen verwachtingen en behoeften. • GEVOLGEN: • Natuurwetenschap; geconfronteerd met dezelfde werkelijkheid en wetten zijn altijd geldig en overal dezelfde + kennis is cumulatief / Samenleving werkt volgens particuliere wetmatigheden + verandert steeds + uitspraken zijn ceteris paribus (bij gelijkblijvende omstandigheden) lOMoARcPSD| 4 • Weber: onderzoek naar ontstaan van Kapitalisme in het Westen • Westen Calvinistische versie van het protestantisme: geld en werk is belangrijk om hemel te bereiken. • Durkheim: onderzoek naar oorzaken van zelfdoding: • Factoren van zelfdoding onderzoeken mbh statistieken van verschillende streken in Frankrijk Type Oorzaak Sociale identiteit voorbeeld Egoïstische zelfmoord Lage sociale integratie Zwak Protestant Altruïstische zelfmoord Hoge sociale integratie Sterk Militair Leider/ volger Anomische zelfmoord Lage sociale regulatie zwak Scheiding Economische stijging Fatalistische zelfmoord Hoge sociale regulatie Sterk Slaaf • Natuurwetten kunnen niet worden afgeschaft of verandert/ samenlevingen komen tot stand door collectief handelen. • Verandering van samenleving mogelijk: • Bewust: economisch en sociaal beleid • Onbewust: • Self- destroying prophesy: de zichzelf vernietigende voorspelling: de voorspelling komt niet uit of bleef onder de verwachtingen • Self- fullfilling prophesy: de zichzelf vervullende voorspelling: mensen lOMoARcPSD| 5 gaan zich naar de verwachtingen gedragen en die doen laten uitkomen. • Experimenteren met natuur en niet met de samenleving. Experimentele effect bij mensen • Hawthorne-effect: mensen presteren beter wanneer leidinggevende belangstelling voor hun werk vertonen. • Sociale wetenschappen hebben enkel probabiliteitsverbanden: een bepaalde kans dat fenomeen zich voordoet, met onzekerheid over de richting van de oorzakelijkheid (= functionele relatie). – natuurwetenschappen: causale verbanden. • Sociologie vertoont kenmerken van een empirische wetenschap. Sociologie structureert de empirische werkelijkheid • Waarnemen, beschrijven, analyseren en verklaren van de werkelijkheid • Durkheim: onze opvatting over de mens aan de wh toetsen • Mensen leven in bepaalde tijd en in bepaalde omgeving, ze worden daardoor getekend. Hebben diverse ideeën en vooroordelen en ervaren passie kan niet in formules gezet worden. WEL via empirische studie in beeld zetten • Empirische gezindheid: toetsen van opvattingen over de wh aan voortdurende nieuwe, eigen waarnemingen en aan die van andere sociologen. sociologische theorievorming is niet zinloos, • Lewin: er is niets praktischer dan een theorie • Zinvol als sociale wh begrijpen • Geen uitgangspunt is absoluut en onaantastbaar • Inzicht verwerven • Socioloog kijkt naar structuren in samenlevingsverbanden en hoe die het handelen van actoren mee vorm geven structurerende wetenschap • Structuur VS fenomeen: lOMoARcPSD| 6 • Structuur: samenhang tussen fenomenen, regelmatigheden van de wh • Helpt bij het verklaren en voorspellen van de wh • Hangt samen met relationeel: gaat essentieel om relaties tussen elementen (posities, cultureel, actoren, klassen,..) • Fenomenen: de gebeurtenissen binnen een samenlevingsverband Definitie van sociologie Sociologie: de wetenschap die het sociale handelen van mensen bestudeert evenals de daaruit voortgekomen patronen en structuren in hun ontstaan, voortbestaan en veranderen. • Sociaal handelen: mensen handelen anders naargelang de context waarin ze zich bevinden eveneens wordt hun handelen beïnvloedt door anderen. • Patronen: vaste resultaten van het sociaal handelen die het sociaal handelen zullen sturen. • Gedragspatronen: tafelmanieren, huwelijk • Opvattingen, normen en waarden etc.. • Refereren aan cruciale dimensies in de samenleving: positionele dimensie en symbolische structuren of cultuurpatronen. • Ook asociaal gedrag is sociaal. (moord) • positionele dimensie en symbolische structuren of cultuurpatronen • PD: zichtbaar via interactie- en communicatiepatronen: positie van de personen binnen een netwerk. • SS: al dan niet geïnstitutionaliseerde opvattingen: waarden en normen, doelstellingen en verwachtingen. Socioloog ontdekt en verruimt • Geeft inzicht over de posities van de samenleving • Durkheim: ‘sociaal feit’: godsdienst als sociaal feit • kritiek heilige neerhalen en te zoeken naar maatschappelijke oorzaken. • Godsdienst ernstig beschouwen en niet als bijgeloof.