Ruimtelijke Economie Samenvatting

Inhoudsopgave
Ruimtelijke Economie Les 1.1.................................................................................................................2
Ruimtelijke Economie Les 1.2.................................................................................................................4
Ruimtelijke Economie Les 2.1.................................................................................................................5
Kennisclip Week 1 & 2............................................................................................................................7
Ruimtelijke Economie Les 2.2.................................................................................................................9
Ruimtelijke Economie Les 3.1 en 3.2....................................................................................................11
Ruimtelijke Economie les 4.1................................................................................................................13
Ruimtelijke Economie Les 4.2...............................................................................................................15
Ruimtelijke Economie Les 5.1...............................................................................................................16
Ruimtelijke economie les 5.2................................................................................................................18
Ruimtelijke economie les 6.1................................................................................................................20
Ruimtelijke Economie Les 6.2...............................................................................................................21
Ruimtelijke Economie les 7.1................................................................................................................23

,Bram Bijen (537059)
Hogeschool Saxion Deventer


Ruimtelijke Economie Les 1.1
Wat is ruimtelijke economie?
Ruimtelijke economie is de discipline die zich bezighoudt met de ruimtelijke spreiding en/of
concentratie van economische activiteiten in de ruimte

Drie vraagstukken die centraal staan :
- Locatievraagstuk : Waarom vestigt een bedrijf zich op locatie A en niet op locatie B?
- Ontwikkelingsvraagstuk : Waarom doet het ene land, regio of stad het economisch beter?
- Sturingvraagstuk : In hoeverre kunnen overheden de locatiekeuze van een bedrijf en de
economische ontwikkeling van een gebied beïnvloeden?

De economische geografie onderzoekt de ruimtelijke verdeling van economische activiteiten.
In hoeverre kunnen economische verschillen tussen landen en gebieden verklaart worden uit
geografische factoren?

Geografische factoren : Silicon Valley (Waarom werkte de plek?)
Ruimtelijk fysiek :
- Geen grote verkeersdrukte
- Universiteit in de buurt
- Continue beschikbaarheid hoog opgeleiden
- Nabijheid van en interactie met bedrijven

Institutioneel/cultureel :
- Voorwaarde scheppend overheidsbeleid
- Ondernemerscultuur
- Ruime beschikbaarheid risicokapitaal

Een naoorlogs historisch overzicht

1950-1960

Enerzijds SECTORAAL GERICHT INDUSTRIE-BELEID
= vanaf 1949 (tot halverwege jaren 60) lag het accent op het stimuleren van ‘de industrie’ in die
sectoren die het economisch moeilijk hadden.

Anderzijds : vanaf 1956 REGIONAAL ECNOMISCH BELEID als onderdeel van het ‘industriebeleid’.
= economisch beleid lag in deze periode het accent op het wegwerken van regionale achterstanden
(EQUITYBELEID)

Gericht op 9 ontwikkelingsgebieden in Nederland met ‘arbeidsoverschotten’, middels :
- investeringssubsidies (voor bedrijven)
- Verhuissubsidies (voor arbeidskrachten)
- Verbeteren van infrastructuur
- Aanleg van bedrijventerreinen

Van Equitybeleid naar Efficiencybeleid

Equitybeleid
- Equity staat voor gelijke verdeling
- Een op sociale rechtvaardigheid gebaseerde regionaal-economische politiek



2

, Bram Bijen (537059)
Hogeschool Saxion Deventer

Efficiencybeleid
- Efficiency staat voor doelmatigheid
- Ruimtelijk-economisch beleid waarbij elke regio een maximale bijdrage levert aan de verbetering
van de internationaal concurrentiepositie van het Nederlandse bedrijfsleven

1960-1970

Trendbreuk : Regionaal economisch beleid gekoppeld aan groeipotenties van regio’s
= deels ‘defensief’ , deels ‘stimulerend’ beleid

Export-basismodel
Dit model veronderstelt dat de in een regio aanwezige stuwende bedrijven de groeikracht van die
regio bepalen.
Stuwende bedrijven/activiteiten : zijn op export gericht/ niet afhankelijk van de lokale markt
Verzorgende bedrijven/activiteiten : zijn bedoeld om in de behoeften van de stuwende bedrijven en
de uiteindelijke consument te voorzien
De verzorgende sector is afhankelijk van de stuwende sector

1970-1980

Haperende economie  daling werkgelegenheid  nadruk op DEFENSIEF beleid gericht op
specifieke SECTOREN of REGIO’S waar het economisch niet goed ging.

1972 RIJKSPREIDINGSBELEID Waarom?

- Daling werkgelegenheid in agrarische sector
- Opbloei ‘industrie’ juist met name in steden
- Clustering overheidsdiensten in Den Haag: overhitting Haagse woningmarkt + uitputting
beroepsbevolking
- EU : streven naar eenheid van hun ecnomoieën en het reduceren van regionale ongelijkheid
- Bevolkingsprognose : Nederland heeft 20 miljoen inwoners in 2000, dus spreiden bevolking

Het spreidingsbeleid manifesteert zich op drie manieren :

- Verstedelijking  groeikernen
- Economisch  industriekernen
- Economisch  Spreiding van Rijksdiensten

1980-1990
Van DEFENSIEF naar OFFENSIEF
= De aandacht werd gericht op KANSSECTOREN : technologie, innovatie, R&D

Ook het regionaal-economisch beleid veranderde van karakter : wat kunnen regio’s bijdragen aan de
nationale economische groei  benutten van economische potenties van de regio’s = EFFICIENCY

Transitie van industriële economie naar KENNISECONOMIE  versterking van kennisinfrastructuur
 ruimtelijke uitwerking middels de ‘clustergedachte’.
ONTWIKKELINGSBELEID : Ontwikkeling van regionaal-economische specialisaties, welke voordelen
heb je als land? En bouw hier je economie op (Michael Porter)




3