Basiskennis recht
Examenmatrijs 2022 en verder
28% Rechtsregels/rechtsbronnen
1.1 De kandidaat benoemt kenmerken van de Nederlandse constitutionele monarchie en
democratische rechtsstaat.
Nederland is een constitutionele monarchie, democratische rechtstaat en gedecentraliseerde
eenheidsstaat.
Constitutionele monarchie: monarchie gebaseerd op Grondwet.
- macht van de koning wordt geregeld en beperkt door de Grondwet.
- Ministers verantwoordelijk voor handelen koning koning onschendbaar.
- Koning is de staatshoofd heeft ceremoniële taken, staatstaken en werkbezoeken afleggen.
Democratische rechtstaat: staat waarin:
- inwoners door vrije verkiezingen vertegenwoordigers kiezen .
- taken overheid zijn vastgelegd in de wet
- burgers grondrechten hebben h1 van Grondwet.
- Onafhankelijke rechter: hij is voor het leven benoemd, regering mag hem niet zomaar
ontslaan, alleen hij kan een gevangenisstraf opleggen.
Landelijke volksvertegenwoordiging: 1ste en 2de kamer Staten-Generaal / parlement genoemd.
Zij controleren de regering parlementair stelsel uiteindelijk heeft het parlement meer macht
dan de regering.
Gedecentraliseerde eenheidsstaat:
Meeste regels die er gelden, gemaakt door centrale overheid en waarbij provincies en gemeente
decentrale overheden zijn. Zij kunnen zelfstandig regels maken, maar zijn verplicht de rechten en
plichten van de centrale overheid te volgen.
1.2 De kandidaat herkent of een gegeven grondrecht een klassiek of sociaal grondrecht
1.3 De kandidaat stelt in een situatie vast welk klassiek of sociaal grondrechtartikel uit de
grondwet van toepassing is.
Soorten grondrechten:
Klassieke grondrechten: vrijheidsrechten burgers art. 1 tot art. 17 GW
Sociale grondrechten: opdracht overheid zaken doen art. 18 tot art. 23 GW
1.4 De kandidaat herkent het verschil tussen rechtsregels en andere regels.
Rechtsregels: voor iedereen geldende regels, gemaakt door overheid en gehandhaafd door de
rechter.
Normale regels: afspraken die zijn gemaakt en niet voor iedereen gelden bijvoorbeeld dat je
mobiel in je tas moet houden, dat is geen rechtsregel want dat geldt alleen op jouw school.
Verschil rechtsregels en normale regels: rechtsregels gemaakt door overheid en gelden voor iedereen
in Nederland. Bij overtreding of niet opvolgen rechtsregel beslist rechter wat er gebeurt.
,
Examenmatrijs 2022 en verder
28% Rechtsregels/rechtsbronnen
1.1 De kandidaat benoemt kenmerken van de Nederlandse constitutionele monarchie en
democratische rechtsstaat.
Nederland is een constitutionele monarchie, democratische rechtstaat en gedecentraliseerde
eenheidsstaat.
Constitutionele monarchie: monarchie gebaseerd op Grondwet.
- macht van de koning wordt geregeld en beperkt door de Grondwet.
- Ministers verantwoordelijk voor handelen koning koning onschendbaar.
- Koning is de staatshoofd heeft ceremoniële taken, staatstaken en werkbezoeken afleggen.
Democratische rechtstaat: staat waarin:
- inwoners door vrije verkiezingen vertegenwoordigers kiezen .
- taken overheid zijn vastgelegd in de wet
- burgers grondrechten hebben h1 van Grondwet.
- Onafhankelijke rechter: hij is voor het leven benoemd, regering mag hem niet zomaar
ontslaan, alleen hij kan een gevangenisstraf opleggen.
Landelijke volksvertegenwoordiging: 1ste en 2de kamer Staten-Generaal / parlement genoemd.
Zij controleren de regering parlementair stelsel uiteindelijk heeft het parlement meer macht
dan de regering.
Gedecentraliseerde eenheidsstaat:
Meeste regels die er gelden, gemaakt door centrale overheid en waarbij provincies en gemeente
decentrale overheden zijn. Zij kunnen zelfstandig regels maken, maar zijn verplicht de rechten en
plichten van de centrale overheid te volgen.
1.2 De kandidaat herkent of een gegeven grondrecht een klassiek of sociaal grondrecht
1.3 De kandidaat stelt in een situatie vast welk klassiek of sociaal grondrechtartikel uit de
grondwet van toepassing is.
Soorten grondrechten:
Klassieke grondrechten: vrijheidsrechten burgers art. 1 tot art. 17 GW
Sociale grondrechten: opdracht overheid zaken doen art. 18 tot art. 23 GW
1.4 De kandidaat herkent het verschil tussen rechtsregels en andere regels.
Rechtsregels: voor iedereen geldende regels, gemaakt door overheid en gehandhaafd door de
rechter.
Normale regels: afspraken die zijn gemaakt en niet voor iedereen gelden bijvoorbeeld dat je
mobiel in je tas moet houden, dat is geen rechtsregel want dat geldt alleen op jouw school.
Verschil rechtsregels en normale regels: rechtsregels gemaakt door overheid en gelden voor iedereen
in Nederland. Bij overtreding of niet opvolgen rechtsregel beslist rechter wat er gebeurt.
,
