Samenvatting biologie - 1 havo/vwo - Thema 7 Bloemen, vruchten, zaden

Biologie samenvatting toetsweek

H7 Bloemen, vruchten , zaden

BS 1 Bloemen
 Intro:
o Witte dovenetels groeien veel langs dijken en wegen.
 Groene gedeelte > bloemkelk
 Witte gedeelte > bloemkroon
 Voortplantingsorganen (in de bloem) > de meeldraden en stamper
 Uitgebloeide witte dovenetel > 4 vruchtjes in de bloemkelk
 De bouw en functie van bloemen
o De bloemkelk > kelkbladeren (meestal groen)
 deze zitten bij sommige bloemen aan elkaar vast (vergroeid)
 Wanneer de bloem in de knop zit, beschermt de bloemkelk de bloem tegen
uitdroging en kou
 Als de bloem open gaat vallen kunnen de kelkbladeren er bij sommige
bloemen meteen afvallen, bij andere bloemen blijven deze langer zitten
o De bloemkroon > kroonbladeren
 Vaak groot en opvallend gekleurd voor het aanlokken van insecten
 Bij andere planten zijn ze klein en groen (onopvallend dus)
 Ook kroonbladeren kunnen vergroeid zijn of los zitten
o Meeldraden > de mannelijke voortplantingsorganen van een plant
 Helmdraad + helmknop
 Helmknop bestaat uit helmhokjes, hier ontstaat stuifmeel
 Stuifmeel bestaat uit stuifmeelkorrels > mannelijke geslachtscellen
van een plant
 Helmhokjes springen open > stuifmeelkorrels komen vrij > de stevige
wand van rijpe stuifmeelkorrels beschermt ze tegen uitdroging
o Stampers > de vrouwelijke voortplantingsorganen van een plant
 Bloemen hebben 1 of meer stampers (de meeste hebben er 1)
 Stempel + stijl + vruchtbeginsel
 1 of meer zaadbeginsels in het vruchtbeginsel
 Er ontstaat 1 eicel in zaadbeginsel > vrouwelijke geslachtscel
o Hier zit een kern in (ook stuifmeelkorrels hebben een kern)
o Veel bijen vormen nectar > een zoet sap dat insecten aanlokt. Bijen maken hier
honing van voor hun jongen (larven)

BS 2 bestuiving
 Intro:
o Bij verzamelt nectar > raakt bedekt met stuifmeel > vliegt naar een andere
bloem en neemt stuifmeel mee > die bloem wordt hierdoor bestoven
 Wat is bestuiving?
o Bestuiving = het overbrengen van stuifmeel van een meeldraad naar de
stempel van een stamper
 De stuifmeelkorrels moeten wel terecht komen op de stempel van
dezelfde plantensoort
 Wanneer stuifmeel bij een bloem van een andere soort terecht
komt, noemen we dat heen bestuiving
 Zelfbestuiving en kruisbestuiving

, o zelfbestuiving = wanneer stuifmeel vanuit de meeldraden op de stempel van
de stamper in dezelfde terechtkomt
 ook heet het zelfbestuiving als het stuifmeel van de ene op de
stempel van de stamper op een andere bloem van dezelfde plant
komt
 als de meeldraden en stampers niet tegelijk rijp zijn, kan er geen
zelfbestuiving plaatsvinden
o kruisbestuiving = wanneer het stuifmeel ineen bloem aan een andere plant
komt
 deze plant is wel van dezelfde soort, anders is er geen bestuiving
mogelijk
 insectenbloemen en windbloemen
o insectenbloemen = bloemen waarbij insecten voor bestuiving zorgen
 grote en opvallende kroonbladeren
 insecten worden hierdoor aangelokt
 stuifmeel ruw en kleverig
 blijft hierdoor makkelijk aan de insecten kleven
o windbloemen = bloemen waarbij de wind voor bestuiving zorgt
 klein en onopvallend
 kroonbladeren meestal groen
 wind blaast stuifmeel van de meeldraden
 maken veel stuifmeelkorrels, zodat de kans op bestuiving groter is
 helmknoppen hangen buiten de bloemen > wind kan stuifmeel
makkelijk wegblazen
 stempels groot en veervormig en steken meestal uit de bloem > kans
op bestuiving groter

BS 3 bevruchting
 hoe werkt bevruchting?
o De stuifmeelkorrel komt op de stempel van een plant van dezelfde soort
o De stuifmeelkorrel vormt de stuifmeelbuis
o Deze groeit door de stijl naar een zaadbeginsel in het vruchtbeginsel
o De kern van van de stuifmeelkorrel gaat door de stuifmeelbuis naar het zaadbeginsel
o Buis bereikt zaadbeginsel > top van de stuifmeelbuis barst open
o De kern van de stuifmeelkorrel dringt de eicel binnen
o Deze versmelt met de kern van de eicel
o Dit noemen we bevruchting (= het versmelten van de kern van een mannelijke en
vrouwelijke geslachtscel)
o Hierdoor ontstaat een bevruchte eicel
 Na de bevruchting…
o Bevruchte eicel en het zaadbeginsel beginnen te groeien
o Bevruchte eicel > een kiem
o Zaadbeginsel > een zaad
o Elk zaad bevat een kiem
o Uit elk zaadbeginsel waarvan de eicel is bevrucht, kan een zaad ontstaan
 Bestuiving door mensen
o Iemand die zelf voor bestuiving zorgt bij planten en hierdoor de eigenschappen
probeert te verbeteren heet een veredelaar
o Kruisen = stuifmeel overbrengen van de ene naar de andere plant van dezelfde soort
o De stempels worden hierna afgedekt, zodat er geen ander stuifmeel op kan komen