Beleidskunde
Hoofdstuk 8 Agendavorming
Maatschappelijke problemen
Er is spraken van een probleem indien een gewenste situatie niet overeenkomt met de
ervaren situatie. Problemen zijn subjectief of persoonsgebonden. Zodra meerdere
mensen hetzelfde probleem ervaren, is er sprake van een collectief probleem, zodra er
in bredere kring problemen ontstaat is het een maatschappelijk probleem.
Invloed op beleid
Agendavorming in beleidsvorming is geheel open. Open agendavorming als fase in
beleidsvorming is een belangrijk kenmerk van democratie. De vrijheid van
meningsuiting en vrijheid om een politieke partij of vereniging op te richten, garandeert
dat iedere burger kan bijdragen aan agendavorming. Tal van organisaties zijn opgericht
met als doel bij te dragen aan agendavorming. Dat geldt ook voor alle politieke partijen,
belangenbehartigers en andere pressie groepen. Veel van de organisaties die bijdragen
aan agendavorming, hebben nog een ander doel. Vakbonden helpen hun leden door
onderhandelingen en het behartigen van belangen van werknemers in beleidsvorming.
De vereniging van Nederlandse gemeenten adviseert gemeentelijke ambtenaren en
ambtsdragers en ze komt in de nationale beleidsvorming op voor de belangen van
gemeenten.
Politieke partijen hebben op 2 manieren bijzondere invloed op beleid:
- zij zijn de enige organisaties die kandidaten stellen bij verkiezingen. Leden van
politieke partij nemen direct deel aan besluitvorming over beleid, waarbij belangen en
idealen tegen elkaar worden afgewogen.
- partijen verschillende doelen en maatregelen tegen elkaar afwegen voorafgaand aan de
fase van beleidsvorming. Pressie groepen doen dat minder en worden daarom single
issue bewegingen genoemd.
Lobbyisten nemen ook een bijzondere positie in beleidsvorming. Zij zijn zelfstandigen
die andere actoren helpen om invloed op beleid uit te oefenen(voor private bedrijven of
decentrale overheden).
Instituties van agendavorming
Agendavorming is in belangrijke mate een samenspel van grote organisaties die goed
aan elkaar gewend zijn. Agendavorming vindt ook plaats in massamedia zoals in de
krant of televisie. Een directe vorm van mediaregie is dat een tijdschrift of kabelkrant
een uitgebracht persbericht zo goed als letterlijk overneemt. Andere vormen van regie
van pressiegroepen, bedrijven en overheden zijn veel indirecter.
Hoofdstuk 9 Beleidsontwikkeling en beleidsinstrumenten
Wanneer een probleem geagendeerd is, kan het openbaarbestuur beleid gaan
ontwikkelen. Beleidsontwikkeling houdt in dat er een beleidstheorie wordt opgesteld en
dat er een besluit wordt genomen over het te voeren beleid. Daarbij komt een
probleemdefinitie tot stand en er worden beleidsinstrumenten gekozen. De
bestuurskundige les van de scheiding van bestuur en politiek betekend hier dat
ambtenaren werken aan beleidstheorie en dat politiek ambtsdragers uiteindelijk
besluiten welke beleidsmaatregelen genomen worden. Pressiegroepen voeren niet
Hoofdstuk 8 Agendavorming
Maatschappelijke problemen
Er is spraken van een probleem indien een gewenste situatie niet overeenkomt met de
ervaren situatie. Problemen zijn subjectief of persoonsgebonden. Zodra meerdere
mensen hetzelfde probleem ervaren, is er sprake van een collectief probleem, zodra er
in bredere kring problemen ontstaat is het een maatschappelijk probleem.
Invloed op beleid
Agendavorming in beleidsvorming is geheel open. Open agendavorming als fase in
beleidsvorming is een belangrijk kenmerk van democratie. De vrijheid van
meningsuiting en vrijheid om een politieke partij of vereniging op te richten, garandeert
dat iedere burger kan bijdragen aan agendavorming. Tal van organisaties zijn opgericht
met als doel bij te dragen aan agendavorming. Dat geldt ook voor alle politieke partijen,
belangenbehartigers en andere pressie groepen. Veel van de organisaties die bijdragen
aan agendavorming, hebben nog een ander doel. Vakbonden helpen hun leden door
onderhandelingen en het behartigen van belangen van werknemers in beleidsvorming.
De vereniging van Nederlandse gemeenten adviseert gemeentelijke ambtenaren en
ambtsdragers en ze komt in de nationale beleidsvorming op voor de belangen van
gemeenten.
Politieke partijen hebben op 2 manieren bijzondere invloed op beleid:
- zij zijn de enige organisaties die kandidaten stellen bij verkiezingen. Leden van
politieke partij nemen direct deel aan besluitvorming over beleid, waarbij belangen en
idealen tegen elkaar worden afgewogen.
- partijen verschillende doelen en maatregelen tegen elkaar afwegen voorafgaand aan de
fase van beleidsvorming. Pressie groepen doen dat minder en worden daarom single
issue bewegingen genoemd.
Lobbyisten nemen ook een bijzondere positie in beleidsvorming. Zij zijn zelfstandigen
die andere actoren helpen om invloed op beleid uit te oefenen(voor private bedrijven of
decentrale overheden).
Instituties van agendavorming
Agendavorming is in belangrijke mate een samenspel van grote organisaties die goed
aan elkaar gewend zijn. Agendavorming vindt ook plaats in massamedia zoals in de
krant of televisie. Een directe vorm van mediaregie is dat een tijdschrift of kabelkrant
een uitgebracht persbericht zo goed als letterlijk overneemt. Andere vormen van regie
van pressiegroepen, bedrijven en overheden zijn veel indirecter.
Hoofdstuk 9 Beleidsontwikkeling en beleidsinstrumenten
Wanneer een probleem geagendeerd is, kan het openbaarbestuur beleid gaan
ontwikkelen. Beleidsontwikkeling houdt in dat er een beleidstheorie wordt opgesteld en
dat er een besluit wordt genomen over het te voeren beleid. Daarbij komt een
probleemdefinitie tot stand en er worden beleidsinstrumenten gekozen. De
bestuurskundige les van de scheiding van bestuur en politiek betekend hier dat
ambtenaren werken aan beleidstheorie en dat politiek ambtsdragers uiteindelijk
besluiten welke beleidsmaatregelen genomen worden. Pressiegroepen voeren niet
