De aankomst van Cornelis de
Houtman op Bantam (West-Java)
op 22 juni 1596.
1. In hoeverre was de expeditie van 1595 succesvol te noemen? En wat waren de directe gevolgen
van deze expeditie?
Onenigheid in de leiding leidde tot vertraging van de tocht. Bovendien raakte men in Bantam in
conflict met de lokale machthebbers. Er werd besloten om verder te varen naar de Molukken, echter
wilde de bemanning naar huis en de leiding kon daar niet tegen op. Daarom keerde men bij Bali
terug. Een schip raakte lek en veel bemanningsleden overleden. Tevens was de opbrengst van het
handelswaar niet voldoende om de kosten van de reis te dekken.
De directe gevolgen waren dat de Nederlanders nu een zeeweg kende naar Oost-Indië en de eerste
expeditie gaf een impuls tot het tot stand komen van nieuwe expedities ondernomen door de
zogenaamde voorcompagnieën.
2. Beschrijf in het kort hoe de voorcompganieën waren georganiseerd
De voorcompagnieën waren slechts tijdelijke ondernemingen. Een aantal kooplieden kochten samen
schepen en een uitrusting. Verder huurde ze gezamenlijk een bemanning en stelde handelskapitaal
ter beschikking. Deze schepen werden na de toch weer verkocht. Tevens werd het handelswaar
verkregen uit Oost-Indië geveild en werd de eventuele winst naar verhouding van de investering
verdeeld onder de kooplieden. Bij succes werd een voorcompagnie opnieuw opgericht voor een
nieuwe tocht.
3. Welke invloed hebben deze voorcompagnieën gehad op de oprichting van de VOC?
De inkoopprijzen in Azië stegen en de winst in Europa daalde. Dit werd veroorzaakt doordat de
voorcompganieën hevig met elkaar concurreerden. Om aan de onderlinge concurrentie een einde te
maken besloot men de krachten te bundelen en werd daarmee de VOC opgericht.
1