Hoofdstuk 1
Ieder mens heeft eigen belangen. Iedereen wil deze belangen realiseren, maar hierdoor kan er een
botsing ontstaan tussen verschillende mensen, oftewel belangentegenstelling.
Tijdens zo’n strijd tussen de belangen kan het voorkomen dat er geweld aan te pas komt,
eigenrichting.
In het Nederlandse recht zijn er lagere en hogere rechters. Deze rechters hebben allemaal een eigen
terrein waarop zij rechtspreken. Deze rechters zijn lid van een zittende magistratuur wat inhoudt dat
zij blijven zitten in de rechtbank als zij spreken. De organisatie van het rechtelijke macht ziet er als
volgt uit.
Rechterlijke
macht
Gerechtshoven Rechtbanken
Hoge Raad (1)
(4) (11)
Als eerste gaan een juridisch probleem naar de rechtbank en wordt deze door een lagere rechter
beoordeeld. De rechtbank is het eerste gerecht. Er is een verschil tussen meervoudige rechtbanken
(drie rechtsprekende rechters) en enkelvoudige rechtbanken (één rechtsprekende rechter). Veel
enkelvoudige kamers zijn te vinden bij een kantonrechter en politierechters
Als een partij het niet eens is met de uitspraak (vonnis) kunnen zij ervoor kiezen om in hoger beroep
gaan bij het gerechtshof. De rechters in het hof worden ook wel raadsheren genoemd. Normaal
spreek het Hof in een meervoudige kamer, echter bij eenvoudige zaken wordt het door één
raadsheer behandeld.
Als hierna een van de partijen het nog steeds niet eens is met de uitspraak kunnen zij naar de Hoge
Raad gaan, dit heet in cassatie gaan. Dit heeft wel bepaalde voorwaarden. Ook een rechter in de
Hoge Raad wordt een raadsheer genoemd. In de Hoge Raad wordt dan wel met vijf raadsheren recht
gesproken. De uitspraak van de Hoge Raad wordt net zoals die van het Gerechtshof arrest genoemd.
Er zit alleen wel een verschil tussen in hoger beroep gaan en in cassatie gaan. In hoger beroep kijkt
de rechter opnieuw naar de feiten en worden deze opnieuw beoordeeld, of er voldoende bewijs is en
of het recht goed is toegepast. De uitspraak van een Gerechtshof is dan in plaats van het vonnis van
de rechtbank. In cassatie wordt er niet opnieuw naar de feiten gekeken door de Hoge Raad, hier
wordt alleen gekeken of het recht juist is toegepast. Komen zij tot de conclusie dat het recht niet
goed is toegepast wordt hier opnieuw naar gekeken door een lagere rechter uit de rechtbank.
Hoofdstuk 2
Er zijn verschillende soorten rechten. Een van deze indeling is het publiek- en privaatrecht. Een
belangrijk verschil hiertussen is dat het privaatrecht de rechtshouding tussen de burgers regelt en
het publiekrecht de verhouding tussen de overheid en de burgers regelt. Om erachter te komen of je
1
Ieder mens heeft eigen belangen. Iedereen wil deze belangen realiseren, maar hierdoor kan er een
botsing ontstaan tussen verschillende mensen, oftewel belangentegenstelling.
Tijdens zo’n strijd tussen de belangen kan het voorkomen dat er geweld aan te pas komt,
eigenrichting.
In het Nederlandse recht zijn er lagere en hogere rechters. Deze rechters hebben allemaal een eigen
terrein waarop zij rechtspreken. Deze rechters zijn lid van een zittende magistratuur wat inhoudt dat
zij blijven zitten in de rechtbank als zij spreken. De organisatie van het rechtelijke macht ziet er als
volgt uit.
Rechterlijke
macht
Gerechtshoven Rechtbanken
Hoge Raad (1)
(4) (11)
Als eerste gaan een juridisch probleem naar de rechtbank en wordt deze door een lagere rechter
beoordeeld. De rechtbank is het eerste gerecht. Er is een verschil tussen meervoudige rechtbanken
(drie rechtsprekende rechters) en enkelvoudige rechtbanken (één rechtsprekende rechter). Veel
enkelvoudige kamers zijn te vinden bij een kantonrechter en politierechters
Als een partij het niet eens is met de uitspraak (vonnis) kunnen zij ervoor kiezen om in hoger beroep
gaan bij het gerechtshof. De rechters in het hof worden ook wel raadsheren genoemd. Normaal
spreek het Hof in een meervoudige kamer, echter bij eenvoudige zaken wordt het door één
raadsheer behandeld.
Als hierna een van de partijen het nog steeds niet eens is met de uitspraak kunnen zij naar de Hoge
Raad gaan, dit heet in cassatie gaan. Dit heeft wel bepaalde voorwaarden. Ook een rechter in de
Hoge Raad wordt een raadsheer genoemd. In de Hoge Raad wordt dan wel met vijf raadsheren recht
gesproken. De uitspraak van de Hoge Raad wordt net zoals die van het Gerechtshof arrest genoemd.
Er zit alleen wel een verschil tussen in hoger beroep gaan en in cassatie gaan. In hoger beroep kijkt
de rechter opnieuw naar de feiten en worden deze opnieuw beoordeeld, of er voldoende bewijs is en
of het recht goed is toegepast. De uitspraak van een Gerechtshof is dan in plaats van het vonnis van
de rechtbank. In cassatie wordt er niet opnieuw naar de feiten gekeken door de Hoge Raad, hier
wordt alleen gekeken of het recht juist is toegepast. Komen zij tot de conclusie dat het recht niet
goed is toegepast wordt hier opnieuw naar gekeken door een lagere rechter uit de rechtbank.
Hoofdstuk 2
Er zijn verschillende soorten rechten. Een van deze indeling is het publiek- en privaatrecht. Een
belangrijk verschil hiertussen is dat het privaatrecht de rechtshouding tussen de burgers regelt en
het publiekrecht de verhouding tussen de overheid en de burgers regelt. Om erachter te komen of je
1
