Samenvatting strafrecht. H1
t/m H13
Hoofdstuk 1. Inleiding.
Strafrecht: houdt zich bezig met het bestraffen van mensen die een strafbaar feit hebben gepleegd.
- Wie kan straf krijgen en waarvoor.
Doelen van straffen:
- Vergelding.
- Preventie.
o Speciale preventie. Voorkomen of ontmoedigen dat de gestrafte de fout wederom begaat.
o Generale preventie. De gestrafte moet een voorbeeld zijn dat potentiële wetovertreders
afschrikt.
- Resocialisatie.
- Voorkomen van eigeninrichting.
Rechtsgebied strafrecht:
- Materieel strafrecht.
o Welk gedrag is niet toegestaan.
o Welke personen kunnen hiervoor bestraft worden.
- Formeel strafrecht. (Ook wel strafprocesrecht of strafvordering).
o Welke regels moeten gevolgd worden wanneer een norm van het materiele strafrecht is
overtreden.
- Sanctierecht.
o De voorwaarden waaronder bepaalde straffen mogen worden opgelegd en ten uit voer
gelegd mogen worden.
Strafrecht dat in de wetboeken is opgenomen, wordt aangeduid als: commune strafrecht.
Bijzondere wetten vormen samen het bijzondere strafrecht.
Opbouw Sr, Wetboek van strafrecht.
Boek 1: regelt de algemene leerstukken van materieel strafrecht
o Strafuitsluitingsgronden en poging.
Boek 2: misdrijven worden strafbaar gesteld.
Boek 3: bevat uitsluitend overtredingen.
Boek 2 en 3 bevatten uitsluitend strafbepalingen.
- Omschrijvingen van gedrag dat strafbaar is, met aanduiding van de maximale straffen
Opbouw Sv, Wetboek van strafvordering.
Boek 1: belangrijkste bevoegdheden tijdens het opsporingsonderzoek.
Boek 2: vervolgingsbeslissing van de OVJ en de gehele procedure voor de berechtiging.
Boek 3: rechtsmiddelen.
Bronnen:
- Internationaal recht.
- Supranationaal rechtelijk.
o Regels die een internationale organisatie oplegt. > EHRM
,Hoofdstuk 2. Inleiding materieel strafrecht.
- Welk gedrag is strafbaar.
Strafbepaling in volledige vorm bestaat uit:
- Delictsomschrijving.
o Geeft aan welke ongewenste gedraging de wetgever strafbaar heeft willen stellen.
- Kwalificatie-aanduiding.
o Maakt duidelijk hoe het gedrag in juridisch opzicht moet worden benoemd.
- Strafbedreiging.
o Bepaalt welke soort straf mag worden opgelegd en wat de maximum daarbij is.
VB-artikel 225 lid 1 Sr.
Opbouw van het strafbare feit in 4 componenten.
Strafbaar feit: is een menselijke gedraging die valt binnen de grenzen van een wettelijke delictsomschrijving,
die wederrechtelijk is en aan schuld is te wijten.
De 4 componenten zijn:
1. Menselijke gedraging (MG)
2. Wettelijke delictsomschrijving (DO): moet ergens in de wet staan.
3. Wederrechtelijk (W)
4. Schuld (als verwijtbaarheid V)
Toelichting van de vier componenten.
Menselijke gedraging:
- De gedraging moet verricht zijn door een mens.
o Zowel rechtspersonen als natuurlijke personen.
- Menselijke gedraging: de menselijke gedraging zal uiteindelijk tot uitdrukking moeten komen in de ten
laste legging.
o Ten laste legging: is een processtuk waarin beschreven staat welke gedragingen de verdachte
volgens de OVJ zou hebben verricht.
De feiten zijn de feiten die aan de verdachte verweten kunnen worden en waarvoor
hij terecht moet staan.
De wettelijke delictsomschrijving:
- De menselijke gedragingen moeten vallen binnen de grenzen van een wettelijke delictsomschrijving.
o De gedragingen zijn pas strafbaar als zij in de strafwet terug te vinden zijn.
Feitelijke gedraging moet een juridische duidelijk/ juridisch etiket krijgen.
- In straf processueel perspectief: in iedere individuele strafzaak zal de rechter de bewezenverklaarde
feitelijke gedraging uit de tenlastelegging juridisch benoemen.
o Dit proces is de kwalificatie. Artikel 350 Sr.
Wederrechtelijk:
- In strijd met de wet.
- Niet wederrechtelijk: rechtvaardigingsgrond.
o VB Artikel 41 Sr, sprake van noodweer.
De schuld:
- Verwijtbaarheid.
- Niet verwijtbaar: schulduitsluitingsgrond.
o VB ontoerekeningsvatbaar > geestelijke stoornis.
Schulduitsluitingsgronden nemen de verwijtbaarheid weg > OVAR, wel kan er een
maatregel opgelegd worden zoals: TBS.
, Legaliteit en interpretatie.
Legaliteitbeginsel.
- Een strafbepaling moet altijd in het geschreven recht terug te vinden zijn.
o Artikel 1 Sr. Doel: rechtszekerheid te bewerkstellen.
- Het gedrag is pas strafbaar als het ten tijde van het begaan van het feit in de wet strafbaar gesteld is.
o Verbod op terugwerkende kracht.
Interpretatiemethoden:
- Wetshistorische interpretatie.
- Grammaticale interpretatie.
- Systematische interpretatie.
- Teleogische interpretatie.
Bestanddelen en elementen.
Een strafbaar feit is een menselijke gedraging die valt binnen de grenzen van een wettelijke delictsomschrijving,
die wederrechtelijk is en die verwijtbaar is.
- Elementen: wederrechtelijk en verwijtbaarheid.
De onderdelen van een delictsomschrijving zijn de bestandsdelen.
Soorten delicten.
- Misdrijven en overtredingen.
o Afhankelijk van de ernst. Misdrijven zijn over het algemeen ernstiger dan overtredingen.
Van belang om te weten of het een misdrijf is of een overtreding omdat:
1. Procesrechtelijke reden. De indeling naar misdrijven en overtredingen bepaald goeddeels welke soort
rechter bevoegd is om kennis te nemen in een strafzaak.
2. Materieelrechtelijk verschilpunt is dat de poging tot overtreding en medeplichtigheid aan overtreding
niet strafbaar zijn. Poging en medeplichtigheid bij een misdrijf zijn wel strafbaar.
3. Toepassing van dwangmiddelen. Veel dwangmiddelen (zoals het aftappen van de telefoon) mogen
slechts worden toegepast in het geval van een verdenking van een misdrijf.
Formele en materiele delicten.
Het onderscheid heeft betrekking op de manier waarop een delict in de wet is opgenomen.
Formele delicten staan in de wet omschreven als een handeling, een specifieke omschreven activiteit. Het
verrichten van deze handeling is strafbaar gesteld. Voorbeelden:
- Het wegnemen van een goed (diefstal).
- Meer dan 40 km te hard rijden (snelheidsovertreding)
- Het invoeren van cocaïne (overtreding van Opiumwet)
- Het dragen van een vuurwapen (overtreding van de Wet wapens en munitie)
Bij materiele delicten heeft de wetgever niet een handeling strafbaar gesteld. Maat het veroorzaken van een
gevolg. Het is niet van belang welke handeling heeft geleid tot het strafbare gevolg maar voldoende is dat het
strafbare gevolg is ingetreden.
- Voorbeeld materieel delict: doodslag 287 Sr.
Commissie- en omissiedelicten.
In de meeste delictsomschrijvingen wordt een doen, een handelen of het gevolg daarvan strafbaar gesteld.
Stelen, vermoorden, vervalsen zijn allemaal feiten die actief handelen veronderstellen.
- Deze delicten worden commissiedelicten genoemd.
Een feit wordt niet gepleegd door handelen maar door nalaten: omissiedelict.
- Er moet duidelijk zij wie dan welk had moeten handelen.
t/m H13
Hoofdstuk 1. Inleiding.
Strafrecht: houdt zich bezig met het bestraffen van mensen die een strafbaar feit hebben gepleegd.
- Wie kan straf krijgen en waarvoor.
Doelen van straffen:
- Vergelding.
- Preventie.
o Speciale preventie. Voorkomen of ontmoedigen dat de gestrafte de fout wederom begaat.
o Generale preventie. De gestrafte moet een voorbeeld zijn dat potentiële wetovertreders
afschrikt.
- Resocialisatie.
- Voorkomen van eigeninrichting.
Rechtsgebied strafrecht:
- Materieel strafrecht.
o Welk gedrag is niet toegestaan.
o Welke personen kunnen hiervoor bestraft worden.
- Formeel strafrecht. (Ook wel strafprocesrecht of strafvordering).
o Welke regels moeten gevolgd worden wanneer een norm van het materiele strafrecht is
overtreden.
- Sanctierecht.
o De voorwaarden waaronder bepaalde straffen mogen worden opgelegd en ten uit voer
gelegd mogen worden.
Strafrecht dat in de wetboeken is opgenomen, wordt aangeduid als: commune strafrecht.
Bijzondere wetten vormen samen het bijzondere strafrecht.
Opbouw Sr, Wetboek van strafrecht.
Boek 1: regelt de algemene leerstukken van materieel strafrecht
o Strafuitsluitingsgronden en poging.
Boek 2: misdrijven worden strafbaar gesteld.
Boek 3: bevat uitsluitend overtredingen.
Boek 2 en 3 bevatten uitsluitend strafbepalingen.
- Omschrijvingen van gedrag dat strafbaar is, met aanduiding van de maximale straffen
Opbouw Sv, Wetboek van strafvordering.
Boek 1: belangrijkste bevoegdheden tijdens het opsporingsonderzoek.
Boek 2: vervolgingsbeslissing van de OVJ en de gehele procedure voor de berechtiging.
Boek 3: rechtsmiddelen.
Bronnen:
- Internationaal recht.
- Supranationaal rechtelijk.
o Regels die een internationale organisatie oplegt. > EHRM
,Hoofdstuk 2. Inleiding materieel strafrecht.
- Welk gedrag is strafbaar.
Strafbepaling in volledige vorm bestaat uit:
- Delictsomschrijving.
o Geeft aan welke ongewenste gedraging de wetgever strafbaar heeft willen stellen.
- Kwalificatie-aanduiding.
o Maakt duidelijk hoe het gedrag in juridisch opzicht moet worden benoemd.
- Strafbedreiging.
o Bepaalt welke soort straf mag worden opgelegd en wat de maximum daarbij is.
VB-artikel 225 lid 1 Sr.
Opbouw van het strafbare feit in 4 componenten.
Strafbaar feit: is een menselijke gedraging die valt binnen de grenzen van een wettelijke delictsomschrijving,
die wederrechtelijk is en aan schuld is te wijten.
De 4 componenten zijn:
1. Menselijke gedraging (MG)
2. Wettelijke delictsomschrijving (DO): moet ergens in de wet staan.
3. Wederrechtelijk (W)
4. Schuld (als verwijtbaarheid V)
Toelichting van de vier componenten.
Menselijke gedraging:
- De gedraging moet verricht zijn door een mens.
o Zowel rechtspersonen als natuurlijke personen.
- Menselijke gedraging: de menselijke gedraging zal uiteindelijk tot uitdrukking moeten komen in de ten
laste legging.
o Ten laste legging: is een processtuk waarin beschreven staat welke gedragingen de verdachte
volgens de OVJ zou hebben verricht.
De feiten zijn de feiten die aan de verdachte verweten kunnen worden en waarvoor
hij terecht moet staan.
De wettelijke delictsomschrijving:
- De menselijke gedragingen moeten vallen binnen de grenzen van een wettelijke delictsomschrijving.
o De gedragingen zijn pas strafbaar als zij in de strafwet terug te vinden zijn.
Feitelijke gedraging moet een juridische duidelijk/ juridisch etiket krijgen.
- In straf processueel perspectief: in iedere individuele strafzaak zal de rechter de bewezenverklaarde
feitelijke gedraging uit de tenlastelegging juridisch benoemen.
o Dit proces is de kwalificatie. Artikel 350 Sr.
Wederrechtelijk:
- In strijd met de wet.
- Niet wederrechtelijk: rechtvaardigingsgrond.
o VB Artikel 41 Sr, sprake van noodweer.
De schuld:
- Verwijtbaarheid.
- Niet verwijtbaar: schulduitsluitingsgrond.
o VB ontoerekeningsvatbaar > geestelijke stoornis.
Schulduitsluitingsgronden nemen de verwijtbaarheid weg > OVAR, wel kan er een
maatregel opgelegd worden zoals: TBS.
, Legaliteit en interpretatie.
Legaliteitbeginsel.
- Een strafbepaling moet altijd in het geschreven recht terug te vinden zijn.
o Artikel 1 Sr. Doel: rechtszekerheid te bewerkstellen.
- Het gedrag is pas strafbaar als het ten tijde van het begaan van het feit in de wet strafbaar gesteld is.
o Verbod op terugwerkende kracht.
Interpretatiemethoden:
- Wetshistorische interpretatie.
- Grammaticale interpretatie.
- Systematische interpretatie.
- Teleogische interpretatie.
Bestanddelen en elementen.
Een strafbaar feit is een menselijke gedraging die valt binnen de grenzen van een wettelijke delictsomschrijving,
die wederrechtelijk is en die verwijtbaar is.
- Elementen: wederrechtelijk en verwijtbaarheid.
De onderdelen van een delictsomschrijving zijn de bestandsdelen.
Soorten delicten.
- Misdrijven en overtredingen.
o Afhankelijk van de ernst. Misdrijven zijn over het algemeen ernstiger dan overtredingen.
Van belang om te weten of het een misdrijf is of een overtreding omdat:
1. Procesrechtelijke reden. De indeling naar misdrijven en overtredingen bepaald goeddeels welke soort
rechter bevoegd is om kennis te nemen in een strafzaak.
2. Materieelrechtelijk verschilpunt is dat de poging tot overtreding en medeplichtigheid aan overtreding
niet strafbaar zijn. Poging en medeplichtigheid bij een misdrijf zijn wel strafbaar.
3. Toepassing van dwangmiddelen. Veel dwangmiddelen (zoals het aftappen van de telefoon) mogen
slechts worden toegepast in het geval van een verdenking van een misdrijf.
Formele en materiele delicten.
Het onderscheid heeft betrekking op de manier waarop een delict in de wet is opgenomen.
Formele delicten staan in de wet omschreven als een handeling, een specifieke omschreven activiteit. Het
verrichten van deze handeling is strafbaar gesteld. Voorbeelden:
- Het wegnemen van een goed (diefstal).
- Meer dan 40 km te hard rijden (snelheidsovertreding)
- Het invoeren van cocaïne (overtreding van Opiumwet)
- Het dragen van een vuurwapen (overtreding van de Wet wapens en munitie)
Bij materiele delicten heeft de wetgever niet een handeling strafbaar gesteld. Maat het veroorzaken van een
gevolg. Het is niet van belang welke handeling heeft geleid tot het strafbare gevolg maar voldoende is dat het
strafbare gevolg is ingetreden.
- Voorbeeld materieel delict: doodslag 287 Sr.
Commissie- en omissiedelicten.
In de meeste delictsomschrijvingen wordt een doen, een handelen of het gevolg daarvan strafbaar gesteld.
Stelen, vermoorden, vervalsen zijn allemaal feiten die actief handelen veronderstellen.
- Deze delicten worden commissiedelicten genoemd.
Een feit wordt niet gepleegd door handelen maar door nalaten: omissiedelict.
- Er moet duidelijk zij wie dan welk had moeten handelen.
