1.1
Mensen over de hele wereld kunnen met elkaar communiceren en zijn daardoor nauw met
elkaar in verbinding gekomen.
global village: Gebied dat steeds meer met andere gebieden overal ter wereld te maken
heeft via allerlei sociale netwerken.
Tussen landen erg veel economische relaties, maar ze onderhouden ook politieke en
sociaal-culturele banden.
globalisering: Het doorgaande proces van politieke, sociale en culturele samenhang tussen
bedrijven, gebieden of landen over de hele wereld, waardoor landsgrenzen vervagen. Heet
ook mondialisering.
verschillende landen hebben verschillende mate van globalisering door verleden. Sommige
landen lopen achter. Kijken naar overeenkomsten tussen inwoners en ontwikkelingen op
politiek, economisch, sociaal en cultureel gebied.
de wereld kan worden ingedeeld in cultuurgebieden: grote regio’s met gemeenschappelijke
cultuur, alleen zijn er veel cultuurelementen waar je naar moet kijken.
de grenzen zijn niet scherp er is sprake van overgangsgebieden waar de cultuur geleidelijk
verandert:
overgangsgebieden: grensgebied NA en ZA, enkele landen tussen Noord-Afrika en
Sub-sahara-Afrika, Eur en voormalig SU, zone Rusland, Zuid-Azië en Oost-azië
bevolking binnen cultuurgebied is niet compleet hetzelfde, maar deelt een geschiedenis,
waarbij een cultuur en identiteit ontstond. Taal en religie spelen daarbij grote rol.
lingua franca: Een derde taal die nodig is wanneer verschillende culturele groepen niet direct
in hun eigen taal met elkaar kunnen communiceren.
religie belangrijk voor normen en waarden van een land, heeft vaak ook indirect invloed op
politiek.
wereld indelen op basis van politieke kenmerken, bv spreiding van politieke macht. Veel
landen met weinig zeggenschap over hun leven. In Europa veel democratie.
, democratisch gehalte: Mate waarin de politieke, economische en sociale macht verdeeld is
over de bevolking van een land. vrije verkiezingen, deelname bevolking, mensenrechten
welvaart meten binnen cultuurgebieden:
grote verschillen, indicatoren: bbp per inwoner, brp per inwoner maar:
- deze cijfers zijn niet altijd betrouwbaar
- houdt geen rekening met informele sector
- zegt niks over de koopkracht
- is een gemiddelde, dus zegt niks over verdeling geld of regionale/sociale
ongelijkheid.
economische ontwikkelingspeil door te kijken naar samenstelling beroepsbevolking.
Primaire sector/landbouw goede
indicator, want hoe meer mensen in de
landbouw hoe minder ontwikkeld een
land is. Zowel heel laag als heel hoog
ontwikkeld land heeft nauwelijks
secundaire sector en tertiaire sector
kan laag ontwikkelde landen groot zijn
door de informele sector.
bevolkingsspreiding: Verdeling van de
woonplaatsen van de inwoners over
een gebied.
bevolkingsdichtheid: Het (gemiddelde)
aantal inwoners per km2 in een regio.
urbanisatiegraad: Aandeel van de
stedelijke bevolking in de totale bevolking. Heet ook verstedelijkingsgraad.
Urbanisatiegraad hangt deels samen met ontwikkelingspeil, welvarende landen zijn sterk
verstedelijkt.
urbanisatietempo:Snelheid waarmee de verstedelijkingsgraad (per jaar) verandert (in
procenten). Heet ook verstedelijkingstempo.
Arme macroregio’s hebben vaak hoog urbanisatietempo, want iedereen gaat naar de stad
om werk te zoeken.
1.2
tot voor kort hield Europa op bij Ijzeren grens, nu grens in het Oosten moeilijk te bepalen.
Geleidelijke overgang tussen Europa en Azië door vele volkeren die veel contact met elkaar
hebben. te zien aan spreiding van Indo-Europese talen. Cultuurhaard van Indo-europese
talen onbekend. Alleen Fins en Hongaars vallen er buiten. Taal kan niet als indicator worden
gebruikt om grens aan te geven.
diffusie: Verspreiding van een verschijnsel van gebied tot gebied (ruimtelijke diffusie) of
binnen bevolkingsgroepen (sociale diffusie).
Staatkundige indeling Europa veel veranderd door geopolitieke, culturele en economische
factoren.
- geopolitiek: De machtsverhoudingen tussen landen of gebieden in de wereld. Bijv.
Rusland op Oosten.
- culturele verscheidenheid: veel volkeren leven naast elkaar, veel jonge landen met
weinig samenhang of volkeren zijn actief tegen natievorming → regionalisme
Mensen over de hele wereld kunnen met elkaar communiceren en zijn daardoor nauw met
elkaar in verbinding gekomen.
global village: Gebied dat steeds meer met andere gebieden overal ter wereld te maken
heeft via allerlei sociale netwerken.
Tussen landen erg veel economische relaties, maar ze onderhouden ook politieke en
sociaal-culturele banden.
globalisering: Het doorgaande proces van politieke, sociale en culturele samenhang tussen
bedrijven, gebieden of landen over de hele wereld, waardoor landsgrenzen vervagen. Heet
ook mondialisering.
verschillende landen hebben verschillende mate van globalisering door verleden. Sommige
landen lopen achter. Kijken naar overeenkomsten tussen inwoners en ontwikkelingen op
politiek, economisch, sociaal en cultureel gebied.
de wereld kan worden ingedeeld in cultuurgebieden: grote regio’s met gemeenschappelijke
cultuur, alleen zijn er veel cultuurelementen waar je naar moet kijken.
de grenzen zijn niet scherp er is sprake van overgangsgebieden waar de cultuur geleidelijk
verandert:
overgangsgebieden: grensgebied NA en ZA, enkele landen tussen Noord-Afrika en
Sub-sahara-Afrika, Eur en voormalig SU, zone Rusland, Zuid-Azië en Oost-azië
bevolking binnen cultuurgebied is niet compleet hetzelfde, maar deelt een geschiedenis,
waarbij een cultuur en identiteit ontstond. Taal en religie spelen daarbij grote rol.
lingua franca: Een derde taal die nodig is wanneer verschillende culturele groepen niet direct
in hun eigen taal met elkaar kunnen communiceren.
religie belangrijk voor normen en waarden van een land, heeft vaak ook indirect invloed op
politiek.
wereld indelen op basis van politieke kenmerken, bv spreiding van politieke macht. Veel
landen met weinig zeggenschap over hun leven. In Europa veel democratie.
, democratisch gehalte: Mate waarin de politieke, economische en sociale macht verdeeld is
over de bevolking van een land. vrije verkiezingen, deelname bevolking, mensenrechten
welvaart meten binnen cultuurgebieden:
grote verschillen, indicatoren: bbp per inwoner, brp per inwoner maar:
- deze cijfers zijn niet altijd betrouwbaar
- houdt geen rekening met informele sector
- zegt niks over de koopkracht
- is een gemiddelde, dus zegt niks over verdeling geld of regionale/sociale
ongelijkheid.
economische ontwikkelingspeil door te kijken naar samenstelling beroepsbevolking.
Primaire sector/landbouw goede
indicator, want hoe meer mensen in de
landbouw hoe minder ontwikkeld een
land is. Zowel heel laag als heel hoog
ontwikkeld land heeft nauwelijks
secundaire sector en tertiaire sector
kan laag ontwikkelde landen groot zijn
door de informele sector.
bevolkingsspreiding: Verdeling van de
woonplaatsen van de inwoners over
een gebied.
bevolkingsdichtheid: Het (gemiddelde)
aantal inwoners per km2 in een regio.
urbanisatiegraad: Aandeel van de
stedelijke bevolking in de totale bevolking. Heet ook verstedelijkingsgraad.
Urbanisatiegraad hangt deels samen met ontwikkelingspeil, welvarende landen zijn sterk
verstedelijkt.
urbanisatietempo:Snelheid waarmee de verstedelijkingsgraad (per jaar) verandert (in
procenten). Heet ook verstedelijkingstempo.
Arme macroregio’s hebben vaak hoog urbanisatietempo, want iedereen gaat naar de stad
om werk te zoeken.
1.2
tot voor kort hield Europa op bij Ijzeren grens, nu grens in het Oosten moeilijk te bepalen.
Geleidelijke overgang tussen Europa en Azië door vele volkeren die veel contact met elkaar
hebben. te zien aan spreiding van Indo-Europese talen. Cultuurhaard van Indo-europese
talen onbekend. Alleen Fins en Hongaars vallen er buiten. Taal kan niet als indicator worden
gebruikt om grens aan te geven.
diffusie: Verspreiding van een verschijnsel van gebied tot gebied (ruimtelijke diffusie) of
binnen bevolkingsgroepen (sociale diffusie).
Staatkundige indeling Europa veel veranderd door geopolitieke, culturele en economische
factoren.
- geopolitiek: De machtsverhoudingen tussen landen of gebieden in de wereld. Bijv.
Rusland op Oosten.
- culturele verscheidenheid: veel volkeren leven naast elkaar, veel jonge landen met
weinig samenhang of volkeren zijn actief tegen natievorming → regionalisme
