Kennistheorie/Kenleer/Kentheorie/kennisleer/epistemologie
epistomai: ik weet
hoofdvraag: Wat is (zekere) kennis?
In oudheid (Plato): veel mensen noemden vergankelijke kennis geen kennis, kennis die je
via je zintuigen verkrijgt.
Plato: kennis krijg je via het denken, want dat is onveranderlijk en onvergankelijk. Kennis via
je zintuigen is veranderlijk en dus niet kennis.
Immanuel Kant was de eerste die een grens trok tussen wat een mens wel en niet kan
kennen.
Vanaf de 18de eeuw is pas een onderscheid tussen filosofie, religie en wetenschap.
Hij realiseerde zich dat geloofskennis iets anders was dan kennis via je denken of
wetenschap.
kennistheorie en filosofische antropologie:
wat kan ik weten?
Op zoek naar kennis en bedenken wat de grens is van het menselijk kenvermogen en dus
wat de mens kan en is.
metafysica:
wat kan je weten aan de hand van de werkelijkheid.
Wat versta ik onder de werkelijkheid bepaalt wat kennis is. Kennis is altijd kennis van de
werkelijkheid.
ethiek:
Rechtvaardigt zekere kennis een onethische keuze.
Naar festival gaan alleen als je gevaccineerd bent. je kent de gevolgen van de corona
pandemie en hoe vaccinaties dat tegengaat, maar je dwingt mensen om gevaccineerd
worden, dat is niet erg ethisch.
Taalfilosofie:
Is kennis wijsheid?
Kennis wordt uitgedrukt in taal. Je antwoord is afhankelijk van je definitie van wijsheid en
kennis. Je kan het een andere invulling geven. Nadenken over begrippen en woorden.
Wanneer ken je iets?
Wat is waarheid?
wetenschapsfilosofie
Hoe kan ik een wetenschappelijke methodologie ontwikkelen om ervoor te zorgen dat ik
zekere kennis verkrijg?
Wat zijn de bronnen van kennis?
Dat kun je gaan onderzoeken en dan daarna vraag je:
,Hoe betrouwbaar zijn deze bronnen van kennis?
Je gaat op zoek naar wetenschappelijke kennis: Alles wat niet zeker of waar is is geen
wetenschappelijke kennis
bij taalfilosofie hoort: Logica: wat is een geldige redenering
correct redeneren zonder fouten,daarmee zou je tot zekere kennis kunnen komen.
Je kan toch niet zonder logica om tot zekere kennis of wetenschap te komen.
Waarheid: overeenstemming over een bepaalde redenering
geldigheid: of er correcte denkstappen zijn gemaakt, redeneer je goed.
Scepticisme
sommige filosofen zeggen: als je tot zekere kennis wil komen moet je alles in twijfel trekken.
de houding die eigen is aan elke filosoof om niks voor waar aan te nemen tenzij het
ondoorgrondelijk bewezen is.
houding waarbij je alle kennis in twijfel trekt
ook coronawappies
je kijkt naar kennis en neemt die alleen als het zeker is.
Maar wanneer is kennis dan zeker?
vragen bij Thomas Nagel
1. alles wat je gelooft is gebaseerd op zin wn, als je je zin wn waar probeert te bewijzen
heb je je zin wn nodig en dan heb je een cirkelredenering en dat is dus niet geldig.
Als je waarnemingen niet kloppen dan kan de werkelijkheid niet bestaan. Je kan niet
ontkennen dat je gedachten hebt, ook al zijn die gedachten niet correct, het zijn nog
steeds gedachten.
2. a alles wat je gelooft is gebaseerd op zin wn, als je je zin wn waar probeert te
bewijzen heb je je zin wn nodig en dan heb je een cirkelredenering en dat is dus niet
geldig.
Je kunt iets alleen bewijzen met je zintuigen, maar als je je zintuigen zojuist in twijfel
hebt betrokken.
om je zin wn te bewijzen heb je je zin wn nodig
b. je hebt je zin wn nodig om je zin wn te bewijzen en dat mag niet. Bestaan van de
werkelijkheid aantonen kan alleen door zin wn, maar je hebt je zin wn in twijfel
getrokken, dus cirkelredenering
3. descartes zei dat je zin wn je kunnen bedriegen en dat als alles onzeker is het enige
wat zeker is dat je denkt, dus dat je geest in ieder geval bestaat. Nagel zegt dat het
enige wat zeker is, is je geest omdat je niet kunt bewijzen dat je zin wn zeker zijn.
je zin wn kunnen je bedriegen, het kan een droom zijn
wiskunde is alleen verkeerd door een boze demon
alleen gedachten over
1. Alles wat je gelooft is gebaseerd op zintuiglijke waarneming als je je zintuiglijke
waarnemingen probeert te bewijzen heb je je zintuiglijke waarnemingen nodig en dan
, heb je een cirkelredenering en dat is dus niet geldig. Als je waarnemingen niet
kloppen dan kan de werkelijkheid niet bestaan. Je kan niet ontkennen dat je
gedachten hebt, ook al zijn die gedachten niet correct, het zijn nog steeds
gedachten.
Thomas Nagel hult zich in de gedaante van een scepticus. Het is meer een houding.
Filosofen staan eigenlijk bekend als sceptici. Het is niet echt een stroming en er zijn
sceptici in alle soorten en maten. Het kenmerk van een scepticus is dat je twijfelt aan
kennis.
2. a. Als ik aan de buitenwereld twijfel, kan ik mijn zintuigen gebruiken om de
werkelijkheid te ervaren. Ik kan een schoolbord bekijken en waarnemen. Alles wat je
gelooft is gebaseerd op zintuiglijke waarneming, als je je zintuigelijke waarneming
probeert te bewijzen heb je je zintuiglijke waarneming nodig en dan heb je een
cirkelredenering en dat is dus niet geldig.
b. Je hebt je zintuiglijke waarneming nodig om je zin wn te bewijzen en dat mag niet
3. descartes zei dat je zin wn je kunnen bedriegen en dat als alles onzeker is het enige
wat zeker is dat je denkt, dus dat je geest in ieder geval bestaat. Nagel zegt dat het
enige wat zeker is, is je geest omdat je niet kunt bewijzen dat je zin wn zeker zijn.
Gorgias van Leontini: (480-376 v. Chr)
Eerste scepticus
“Niets bestaat, mocht er iets bestaan dan kunnen we het niet kennen en mochten we het
wel kunnen kennen dan kunnen we het niet mededelen.”
Als de werkelijkheid bestaat dan kunnen we het niet bewijzen
de drie niveau van scepticisme:
1. het metafysisch scepticisme
de meest fundamentele vorm van twijfel, namelijk de twijfel aan de buitenwereld. De
meest fundamentele vorm van scepticisme
2. epistemologisch/kennistheoretisch scepticisme
twijfel aan de mogelijkheid van het verkrijgen van zekere kennis. Kunnen we zekere
kennis verkrijgen?
3. Conceptuele scepticisme
de betekenis van begrippen. Je weet niet wat andere mensen ervaren, Je weet niet
wat andere mensen voelen en ervaren. Het kan zo zijn dat oudere mensen een
andere gevoelservaring hebben dan jongeren. Het kan ook zijn dat er eenman/vrouw
verschil is. Cultuurgebonden. Woorden die we voor hetzelfde gebruiken
(hoofdpijn/buikpijn) ervaren we anders. De betekenis van begrippen.
Solipsisme
Solipsist: als ik aan alles kan twijfelen, dan ga ik alleen uit van de inhoud van mijn
eigen geest is het enige wat bestaat.
radicaal scepcist: inhoud van de geest is het enige wat waar is.
epistomai: ik weet
hoofdvraag: Wat is (zekere) kennis?
In oudheid (Plato): veel mensen noemden vergankelijke kennis geen kennis, kennis die je
via je zintuigen verkrijgt.
Plato: kennis krijg je via het denken, want dat is onveranderlijk en onvergankelijk. Kennis via
je zintuigen is veranderlijk en dus niet kennis.
Immanuel Kant was de eerste die een grens trok tussen wat een mens wel en niet kan
kennen.
Vanaf de 18de eeuw is pas een onderscheid tussen filosofie, religie en wetenschap.
Hij realiseerde zich dat geloofskennis iets anders was dan kennis via je denken of
wetenschap.
kennistheorie en filosofische antropologie:
wat kan ik weten?
Op zoek naar kennis en bedenken wat de grens is van het menselijk kenvermogen en dus
wat de mens kan en is.
metafysica:
wat kan je weten aan de hand van de werkelijkheid.
Wat versta ik onder de werkelijkheid bepaalt wat kennis is. Kennis is altijd kennis van de
werkelijkheid.
ethiek:
Rechtvaardigt zekere kennis een onethische keuze.
Naar festival gaan alleen als je gevaccineerd bent. je kent de gevolgen van de corona
pandemie en hoe vaccinaties dat tegengaat, maar je dwingt mensen om gevaccineerd
worden, dat is niet erg ethisch.
Taalfilosofie:
Is kennis wijsheid?
Kennis wordt uitgedrukt in taal. Je antwoord is afhankelijk van je definitie van wijsheid en
kennis. Je kan het een andere invulling geven. Nadenken over begrippen en woorden.
Wanneer ken je iets?
Wat is waarheid?
wetenschapsfilosofie
Hoe kan ik een wetenschappelijke methodologie ontwikkelen om ervoor te zorgen dat ik
zekere kennis verkrijg?
Wat zijn de bronnen van kennis?
Dat kun je gaan onderzoeken en dan daarna vraag je:
,Hoe betrouwbaar zijn deze bronnen van kennis?
Je gaat op zoek naar wetenschappelijke kennis: Alles wat niet zeker of waar is is geen
wetenschappelijke kennis
bij taalfilosofie hoort: Logica: wat is een geldige redenering
correct redeneren zonder fouten,daarmee zou je tot zekere kennis kunnen komen.
Je kan toch niet zonder logica om tot zekere kennis of wetenschap te komen.
Waarheid: overeenstemming over een bepaalde redenering
geldigheid: of er correcte denkstappen zijn gemaakt, redeneer je goed.
Scepticisme
sommige filosofen zeggen: als je tot zekere kennis wil komen moet je alles in twijfel trekken.
de houding die eigen is aan elke filosoof om niks voor waar aan te nemen tenzij het
ondoorgrondelijk bewezen is.
houding waarbij je alle kennis in twijfel trekt
ook coronawappies
je kijkt naar kennis en neemt die alleen als het zeker is.
Maar wanneer is kennis dan zeker?
vragen bij Thomas Nagel
1. alles wat je gelooft is gebaseerd op zin wn, als je je zin wn waar probeert te bewijzen
heb je je zin wn nodig en dan heb je een cirkelredenering en dat is dus niet geldig.
Als je waarnemingen niet kloppen dan kan de werkelijkheid niet bestaan. Je kan niet
ontkennen dat je gedachten hebt, ook al zijn die gedachten niet correct, het zijn nog
steeds gedachten.
2. a alles wat je gelooft is gebaseerd op zin wn, als je je zin wn waar probeert te
bewijzen heb je je zin wn nodig en dan heb je een cirkelredenering en dat is dus niet
geldig.
Je kunt iets alleen bewijzen met je zintuigen, maar als je je zintuigen zojuist in twijfel
hebt betrokken.
om je zin wn te bewijzen heb je je zin wn nodig
b. je hebt je zin wn nodig om je zin wn te bewijzen en dat mag niet. Bestaan van de
werkelijkheid aantonen kan alleen door zin wn, maar je hebt je zin wn in twijfel
getrokken, dus cirkelredenering
3. descartes zei dat je zin wn je kunnen bedriegen en dat als alles onzeker is het enige
wat zeker is dat je denkt, dus dat je geest in ieder geval bestaat. Nagel zegt dat het
enige wat zeker is, is je geest omdat je niet kunt bewijzen dat je zin wn zeker zijn.
je zin wn kunnen je bedriegen, het kan een droom zijn
wiskunde is alleen verkeerd door een boze demon
alleen gedachten over
1. Alles wat je gelooft is gebaseerd op zintuiglijke waarneming als je je zintuiglijke
waarnemingen probeert te bewijzen heb je je zintuiglijke waarnemingen nodig en dan
, heb je een cirkelredenering en dat is dus niet geldig. Als je waarnemingen niet
kloppen dan kan de werkelijkheid niet bestaan. Je kan niet ontkennen dat je
gedachten hebt, ook al zijn die gedachten niet correct, het zijn nog steeds
gedachten.
Thomas Nagel hult zich in de gedaante van een scepticus. Het is meer een houding.
Filosofen staan eigenlijk bekend als sceptici. Het is niet echt een stroming en er zijn
sceptici in alle soorten en maten. Het kenmerk van een scepticus is dat je twijfelt aan
kennis.
2. a. Als ik aan de buitenwereld twijfel, kan ik mijn zintuigen gebruiken om de
werkelijkheid te ervaren. Ik kan een schoolbord bekijken en waarnemen. Alles wat je
gelooft is gebaseerd op zintuiglijke waarneming, als je je zintuigelijke waarneming
probeert te bewijzen heb je je zintuiglijke waarneming nodig en dan heb je een
cirkelredenering en dat is dus niet geldig.
b. Je hebt je zintuiglijke waarneming nodig om je zin wn te bewijzen en dat mag niet
3. descartes zei dat je zin wn je kunnen bedriegen en dat als alles onzeker is het enige
wat zeker is dat je denkt, dus dat je geest in ieder geval bestaat. Nagel zegt dat het
enige wat zeker is, is je geest omdat je niet kunt bewijzen dat je zin wn zeker zijn.
Gorgias van Leontini: (480-376 v. Chr)
Eerste scepticus
“Niets bestaat, mocht er iets bestaan dan kunnen we het niet kennen en mochten we het
wel kunnen kennen dan kunnen we het niet mededelen.”
Als de werkelijkheid bestaat dan kunnen we het niet bewijzen
de drie niveau van scepticisme:
1. het metafysisch scepticisme
de meest fundamentele vorm van twijfel, namelijk de twijfel aan de buitenwereld. De
meest fundamentele vorm van scepticisme
2. epistemologisch/kennistheoretisch scepticisme
twijfel aan de mogelijkheid van het verkrijgen van zekere kennis. Kunnen we zekere
kennis verkrijgen?
3. Conceptuele scepticisme
de betekenis van begrippen. Je weet niet wat andere mensen ervaren, Je weet niet
wat andere mensen voelen en ervaren. Het kan zo zijn dat oudere mensen een
andere gevoelservaring hebben dan jongeren. Het kan ook zijn dat er eenman/vrouw
verschil is. Cultuurgebonden. Woorden die we voor hetzelfde gebruiken
(hoofdpijn/buikpijn) ervaren we anders. De betekenis van begrippen.
Solipsisme
Solipsist: als ik aan alles kan twijfelen, dan ga ik alleen uit van de inhoud van mijn
eigen geest is het enige wat bestaat.
radicaal scepcist: inhoud van de geest is het enige wat waar is.
