Biologie samenvatting thema 2: transport
1. Aangeboren hartafwijking
Voor de geboorte:
• Aanvoer zuurstof en voedingsstoffen via placenta en navelstreng → weinig bloed via
longslagaders naar longen
• Tussen rechter- en linkerboezem bevindt zich een opening → het ovale venster
o Groot deel van het bloed stroomt via deze opening van de rechter- naar de
linkerboezem
o Bloed wordt vervolgens door de linkerkamer de aorta ingeperst
• Er is een verbinding aanwezig tussen de longslagader en de aorta → de ductus
arteriosis (ductus Botalli)
o Grootste deel van het bloed dat door de rechterkamer wordt weggepompt,
komt via de ductus arteriosis in de aorta terecht.
Na de geboorte:
• Verbinding met placenta wordt verbroken en baby begint met ademen
• Ovale venster wordt gesloten door een klep en deze klep vergroeit met de
harttussenwand
o Dit komt doordat de longen zich vullen met lucht, waardoor de weestand in
de longhaarvaten afneemt. Het bloed stroomt nu gemakkelijker vanuit de
rechterkamer in de longslagaders en de longhaarvaten. De bloeddruk daalt in
de rechterkamer en in de rechterboezen, terwijl de bloeddruk in de
linkerboezem stijgt door aanvoer van bloed vanuit de longen.
• De spieren in de wand van de ductus arteriosis trekken zich samen, waardoor de
ductus arteriosis nauwe wordt, verschrompelt en verdwijnt
• De resten van de navelstrengslagaders en – aders verschrompelen en verdwijnen
, De bloedsomloop
Eencellige organismen: transport vindt plaats door
diffusie over kleine afstanden
Meercellige organismen: hebben een bloedsomloop,
waarbij het hart kracht levert voor het transport in
bloedvaten
1. Transport
• Gaswisseling van O2 en CO2
• Opname en vervoer van voedingsstoffen
vanuit het verteringsstelsel
• Uitscheiding. Afvalstoffen worden naar de
nieren getransporteerd
2. Bescherming
• Bloedverlies beperken door middel van
stolling
• Afweer tegen ziekteverwekkers
3. Regulatie
• Hormonen (signaalstoffen) worden via het
bloed naar doelcellen vervoerd
• De pH wordt gebufferd door eiwitten en
zouten in het bloed
• Veranderingen in de verdeling van bloed in
het lichaam regelen de lichaamstemperatuur
Dubbele bloedsomloop
Een dubbele bloedsomloop bestaat uit een dubbel pompend hart, een kleine bloedsomloop
en een grote bloedsomloop. Het 'dubbele' in de dubbele bloedsomloop geeft aan dat het
bloed tweemaal door het hart stroomt. Namelijk van het hart naar de longen naar het hart,
en van het hart naar de rest van het lichaam (de organen dus) weer terug naar het hart. Bij
de dubbele bloedsomloop wordt een hogere druk bereikt
De kleine bloedsomloop ( hart – long – hart)
Zuurstofarm bloed gaat van de rechterkamer via de longslagaders naar de longen, daar geeft
het Co2 af. Daar wordt zuurstof opgenomen in de rode bloedlichaampjes. Het zuurstofrijke
bloed gaat van de longen via de longslagaders naar de linkerboezem en linkerkamer.
De grote bloedsomloop (hart – organen – hart)
De linkerhelft van het hart pompt het bloed heel het lichaam door. Het bloed stroomt door
alle organen. Zuurstof en voedingsstoffen (o.a. glucose) worden afgegeven aan de cellen en
CO2 en andere afvalstoffen worden opgenomen in het bloed. Vanuit deze organen stroomt
het bloed weer terug naar de rechterharthelft.
, Ventrikelseptumdefect (VSD)
Aangeboren afwijking waarbij een opening bestaat tussen beide hartkamers. De aanleg van
het hart begint als een holle buis, die door een tussenschot wordt verdeeld tot uiteindelijk
de linker- en rechterharthelft. Ventriculaire septumdefecten ontstaan bij een onvolledige
scheiding van de harthelften.
Bij deze afwijkende bouw lijkt het hart op het driecompartimentenhart met een onvolledig
gedeelde derde hartholte, zoals voorkomt bij reptielen.
Circulatiesystemen
Open bloedsomloop: laat lichaamsvloeistof (hemolymfe) rond de organen bewegen
- effectiever bij grotere afstanden
Gesloten bloedsomloop: het bloed in de bloedbaten is gescheiden van de lichaamsvloeistof
Enkelvoudige bloedsomloop: per omloop stroomt het bloed één keer door het hart
- bij vissen stroomt het bloed van het hart eerst naar de kieuwen en dan naar de andere
organen in het lichaam
2. Het hart
kransslagaders: aftakkingen van de
aorta die over het hart lopen en het
hartspierweefsel voorzien van zuurstof
en voedingstoffen
kransaders: bloedvaten liggend op het
hart die zuurstofarm bloed
(koolstofdioxide en andere afvalstoffen)
afvoeren van de hartspier, ze monden
uit in de rechterboezem
harttussenwand: wand dat de
linkerharthelft en de rechterharthelft
scheidt
Boezem: Afdeling van het hart, die het
bloed in een hartkamer stuwt
Kamer: Afdeling van het hart, die het
bloed in een slagader stuwt
Bovenste holle ader: Een groot
bloedvat dat bloed vanuit de armen en
het hoofd afvoert richting het hart
1. Aangeboren hartafwijking
Voor de geboorte:
• Aanvoer zuurstof en voedingsstoffen via placenta en navelstreng → weinig bloed via
longslagaders naar longen
• Tussen rechter- en linkerboezem bevindt zich een opening → het ovale venster
o Groot deel van het bloed stroomt via deze opening van de rechter- naar de
linkerboezem
o Bloed wordt vervolgens door de linkerkamer de aorta ingeperst
• Er is een verbinding aanwezig tussen de longslagader en de aorta → de ductus
arteriosis (ductus Botalli)
o Grootste deel van het bloed dat door de rechterkamer wordt weggepompt,
komt via de ductus arteriosis in de aorta terecht.
Na de geboorte:
• Verbinding met placenta wordt verbroken en baby begint met ademen
• Ovale venster wordt gesloten door een klep en deze klep vergroeit met de
harttussenwand
o Dit komt doordat de longen zich vullen met lucht, waardoor de weestand in
de longhaarvaten afneemt. Het bloed stroomt nu gemakkelijker vanuit de
rechterkamer in de longslagaders en de longhaarvaten. De bloeddruk daalt in
de rechterkamer en in de rechterboezen, terwijl de bloeddruk in de
linkerboezem stijgt door aanvoer van bloed vanuit de longen.
• De spieren in de wand van de ductus arteriosis trekken zich samen, waardoor de
ductus arteriosis nauwe wordt, verschrompelt en verdwijnt
• De resten van de navelstrengslagaders en – aders verschrompelen en verdwijnen
, De bloedsomloop
Eencellige organismen: transport vindt plaats door
diffusie over kleine afstanden
Meercellige organismen: hebben een bloedsomloop,
waarbij het hart kracht levert voor het transport in
bloedvaten
1. Transport
• Gaswisseling van O2 en CO2
• Opname en vervoer van voedingsstoffen
vanuit het verteringsstelsel
• Uitscheiding. Afvalstoffen worden naar de
nieren getransporteerd
2. Bescherming
• Bloedverlies beperken door middel van
stolling
• Afweer tegen ziekteverwekkers
3. Regulatie
• Hormonen (signaalstoffen) worden via het
bloed naar doelcellen vervoerd
• De pH wordt gebufferd door eiwitten en
zouten in het bloed
• Veranderingen in de verdeling van bloed in
het lichaam regelen de lichaamstemperatuur
Dubbele bloedsomloop
Een dubbele bloedsomloop bestaat uit een dubbel pompend hart, een kleine bloedsomloop
en een grote bloedsomloop. Het 'dubbele' in de dubbele bloedsomloop geeft aan dat het
bloed tweemaal door het hart stroomt. Namelijk van het hart naar de longen naar het hart,
en van het hart naar de rest van het lichaam (de organen dus) weer terug naar het hart. Bij
de dubbele bloedsomloop wordt een hogere druk bereikt
De kleine bloedsomloop ( hart – long – hart)
Zuurstofarm bloed gaat van de rechterkamer via de longslagaders naar de longen, daar geeft
het Co2 af. Daar wordt zuurstof opgenomen in de rode bloedlichaampjes. Het zuurstofrijke
bloed gaat van de longen via de longslagaders naar de linkerboezem en linkerkamer.
De grote bloedsomloop (hart – organen – hart)
De linkerhelft van het hart pompt het bloed heel het lichaam door. Het bloed stroomt door
alle organen. Zuurstof en voedingsstoffen (o.a. glucose) worden afgegeven aan de cellen en
CO2 en andere afvalstoffen worden opgenomen in het bloed. Vanuit deze organen stroomt
het bloed weer terug naar de rechterharthelft.
, Ventrikelseptumdefect (VSD)
Aangeboren afwijking waarbij een opening bestaat tussen beide hartkamers. De aanleg van
het hart begint als een holle buis, die door een tussenschot wordt verdeeld tot uiteindelijk
de linker- en rechterharthelft. Ventriculaire septumdefecten ontstaan bij een onvolledige
scheiding van de harthelften.
Bij deze afwijkende bouw lijkt het hart op het driecompartimentenhart met een onvolledig
gedeelde derde hartholte, zoals voorkomt bij reptielen.
Circulatiesystemen
Open bloedsomloop: laat lichaamsvloeistof (hemolymfe) rond de organen bewegen
- effectiever bij grotere afstanden
Gesloten bloedsomloop: het bloed in de bloedbaten is gescheiden van de lichaamsvloeistof
Enkelvoudige bloedsomloop: per omloop stroomt het bloed één keer door het hart
- bij vissen stroomt het bloed van het hart eerst naar de kieuwen en dan naar de andere
organen in het lichaam
2. Het hart
kransslagaders: aftakkingen van de
aorta die over het hart lopen en het
hartspierweefsel voorzien van zuurstof
en voedingstoffen
kransaders: bloedvaten liggend op het
hart die zuurstofarm bloed
(koolstofdioxide en andere afvalstoffen)
afvoeren van de hartspier, ze monden
uit in de rechterboezem
harttussenwand: wand dat de
linkerharthelft en de rechterharthelft
scheidt
Boezem: Afdeling van het hart, die het
bloed in een hartkamer stuwt
Kamer: Afdeling van het hart, die het
bloed in een slagader stuwt
Bovenste holle ader: Een groot
bloedvat dat bloed vanuit de armen en
het hoofd afvoert richting het hart
