Antwoord onderdeel B – Tentamen Beginselen van de democratische
rechtsstaat 02-11-2021
a) Gezag is gelegitimeerde macht: macht die wordt geaccepteerd door degenen over
wie het wordt uitgeoefend (2 punten). Het verschil tussen macht en gezag is dus een
verschil in legitimatie: bij louter macht is van acceptatie door de betrokken burgers (in
dit geval die in Groningen) geen sprake (1 punt). In dit geval is van machtsmisbruik
geen sprake, omdat de bepaling met unanimiteit door de Groningse gemeenteraad
en daarmee verondersteld kan worden dat het lachgasverbod kan rekenen op
voldoende acceptatie van de lokale bevolking (2 punten).
b) De bovengrens houdt in dat een lagere regeling nooit in strijd mag zijn met een
hogere regeling (1 punt). In dit geval is van een overschrijding van de bovengrens
geen sprake, omdat er geen hogere regeling met een lachgasverbod geldt (1 punt;
alternatief: 1 punt toekennen voor het constateren dat noch artikel 121 noch 122
Gemeentewet in dit geval van toepassing zijn). De benedengrens houdt in dat de
gemeentelijke regelgever geen algemene regels mag vaststellen die in de privésfeer
kunnen gelden (1 punt). Zie het arrest HR Wilnisser visser (1 punt). In dit geval is
ook van de overschrijding van de benedengrens geen sprake, omdat art. 2:50a
overduidelijk alleen betrekking heeft op het gebruik van lachgas in de openbare
ruimte (1 punt).
c) De vervolgstappen van het wetsvoorstel zijn: besluit van de Tweede Kamer (0,5
punt) (zie art. 82-84 Grondwet) (0,5 punt), Eerste Kamer besluit (0,5 punt) (zie art.
85 Grondwet) (0,5 punt), Koning signeert (0,5 punt) (zie art. 87 Grondwet) (0,5
punt), minister contrasigneert (0,5 punt) (zie art. 47 Grondwet) (0,5 punt) en
publicatie in het Staatsblad (0,5 punt) (zie art. 88 Grondwet of art. 3 sub a
Bekendmakingswet) (0,5 punt).
d) De minister beschikt niet over de mogelijkheid de maatregel op te nemen in een
zelfstandige algemene maatregel van bestuur (1 punt, 0 punten als het antwoord
niet is beredeneerd) in het licht van het (staatsrechtelijke) legaliteitsbeginsel (1 punt)
dat is gecodificeerd in art. 89, tweede lid Gw (1 punt, het noemen van art. 16 Gw
levert 0 punten op) en nader is uitgewerkt in HR Meerenberg en HR Fluoridering (1
punt voor het noemen van een van beide arresten). Voor de betreffende maatregel
ontbreekt immers een specifieke formeelwettelijke grondslag (of: is immers ingrijpend
van aard en kan dan ook niet zonder grondslag in een wet in formele zin worden
genomen) (1 punt). [Ook goed: de regering beschikt niet over de mogelijkheid de
maatregel op te nemen in een zelfstandige amvb, omdat dit in strijd zou zijn met
artikel 14, eerste lid Gw. In dit artikellid is immers voorgeschreven dat het nemen van
een dergelijke maatregel niet zonder grondslag in een wet in formele zin kan worden
genomen; een goed uitgewerkt antwoord in deze lijn waarin ook het
legaliteitsbeginsel wordt genoemd levert de volle 5 punten op].
1
rechtsstaat 02-11-2021
a) Gezag is gelegitimeerde macht: macht die wordt geaccepteerd door degenen over
wie het wordt uitgeoefend (2 punten). Het verschil tussen macht en gezag is dus een
verschil in legitimatie: bij louter macht is van acceptatie door de betrokken burgers (in
dit geval die in Groningen) geen sprake (1 punt). In dit geval is van machtsmisbruik
geen sprake, omdat de bepaling met unanimiteit door de Groningse gemeenteraad
en daarmee verondersteld kan worden dat het lachgasverbod kan rekenen op
voldoende acceptatie van de lokale bevolking (2 punten).
b) De bovengrens houdt in dat een lagere regeling nooit in strijd mag zijn met een
hogere regeling (1 punt). In dit geval is van een overschrijding van de bovengrens
geen sprake, omdat er geen hogere regeling met een lachgasverbod geldt (1 punt;
alternatief: 1 punt toekennen voor het constateren dat noch artikel 121 noch 122
Gemeentewet in dit geval van toepassing zijn). De benedengrens houdt in dat de
gemeentelijke regelgever geen algemene regels mag vaststellen die in de privésfeer
kunnen gelden (1 punt). Zie het arrest HR Wilnisser visser (1 punt). In dit geval is
ook van de overschrijding van de benedengrens geen sprake, omdat art. 2:50a
overduidelijk alleen betrekking heeft op het gebruik van lachgas in de openbare
ruimte (1 punt).
c) De vervolgstappen van het wetsvoorstel zijn: besluit van de Tweede Kamer (0,5
punt) (zie art. 82-84 Grondwet) (0,5 punt), Eerste Kamer besluit (0,5 punt) (zie art.
85 Grondwet) (0,5 punt), Koning signeert (0,5 punt) (zie art. 87 Grondwet) (0,5
punt), minister contrasigneert (0,5 punt) (zie art. 47 Grondwet) (0,5 punt) en
publicatie in het Staatsblad (0,5 punt) (zie art. 88 Grondwet of art. 3 sub a
Bekendmakingswet) (0,5 punt).
d) De minister beschikt niet over de mogelijkheid de maatregel op te nemen in een
zelfstandige algemene maatregel van bestuur (1 punt, 0 punten als het antwoord
niet is beredeneerd) in het licht van het (staatsrechtelijke) legaliteitsbeginsel (1 punt)
dat is gecodificeerd in art. 89, tweede lid Gw (1 punt, het noemen van art. 16 Gw
levert 0 punten op) en nader is uitgewerkt in HR Meerenberg en HR Fluoridering (1
punt voor het noemen van een van beide arresten). Voor de betreffende maatregel
ontbreekt immers een specifieke formeelwettelijke grondslag (of: is immers ingrijpend
van aard en kan dan ook niet zonder grondslag in een wet in formele zin worden
genomen) (1 punt). [Ook goed: de regering beschikt niet over de mogelijkheid de
maatregel op te nemen in een zelfstandige amvb, omdat dit in strijd zou zijn met
artikel 14, eerste lid Gw. In dit artikellid is immers voorgeschreven dat het nemen van
een dergelijke maatregel niet zonder grondslag in een wet in formele zin kan worden
genomen; een goed uitgewerkt antwoord in deze lijn waarin ook het
legaliteitsbeginsel wordt genoemd levert de volle 5 punten op].
1
