Adoptie en Pleegzorg in pedagogisch perspectief
Week 1 Ontwikkeling van pleegkinderen
1.1 Gedragsproblemen
Maaskant et al. (2014) Met ongeveer 50% van de pleegkinderen gaat het goed. Ongeveer 37% in klinische range
Pleegkinderen verhoogt risico op gedragsproblemen
Gedragsproblemen een van de belangrijkste redenen van voortijdig einde plaatsing
Gekeken naar welzijn van pleegkinderen
Vragenlijst pleegouders van 329 pleegkinderen 4-12 jaar
SDQ (strengts and difficulties questionnaire) 25 items, subschalen
Vasileva & Petermann Meta-analyse gedragsproblemen en ontwikkelingsproblemen pleegkinderen
(2018) Ongeveer 39% van pleegkinderen in problematische zone. Verhoogd risico t.o.v. de
Attachment, normgroep? In NL 10-15% in klinische range dus beduidend minder
development, and
mental health in abused
and neglected preschool
children in foster care
Goemans et al. (2016) Directe vergelijking pleegkinderen en normgroep en met niet uit huis geplaatste
Developmental Problemen pleegkinderen vergelijkbaar met thuisblijvers
outcomes of foster Verhoogd risico pleegzorg vergeleken met problemen normgroep
children: A meta- Pleegzorg niet effectief? Want thuisblijvers scoren even hoog
analytic comparison Alternatieve verklaring: pleegkinderen hadden eerste wel meer problemen, maar afname
with children from the over tijd? Problemen van thuisblijvers zijn minder erg
general population and
children at risk who
remained at home
Goemans et al. (2015) Meta-analyse longitudinale studies
‘baseline’ hoger probleemgedrag
Afname probleemgedrag na verloop van tijd
Sterkste afname bij neglect en sexual abuse
25 studies longitudinale data
McWey et al. (2010) Longitudinale studie
Problematiek blijft gelijk
Bij pleegkinderen verhoogde baseline t.o.v. de normgroep: er zijn in het begin al meer
problemen
Geen consensus over afname over tijd. Deze studie uitzondering?
106 pleegkinderen
+ 18 mnd / +36 mnd / 13-16 jaar
Uitkomstmaten: externaliserend en internaliserend probleemgedrag (CBCL)
Zijn er verschillen in achtergronden van pleegkinderen? Mishandeling? Verwaarlozing?
Slope: hoe sterk is daling/stijging
Intercept: waar beginnen we op de y-as?
Tarren-Sweeney Nemen gedragsproblemen wel af? Is pleegzorg effectieve interventie?
Problematiek blijft gelijk. Ook voor subgroepen. Geen duidelijke verbetering of
verslechtering bij pleegkinderen
Naarmate kinderen langer in een pleeggezin zitten, nemen de gedragsproblemen niet af
Vier subgroepen:
Bij 1/3 ging het redelijk goed en bleef het goed gaan in het pleeggezin
Bij 1/3 ging het niet zo goed en is er een duidelijke verbetering te zien
Bij 1/3 ging het niet goed en gaat het nu nog slechter
Bij 5% geen betekenisvolle verandering.
1.2 Gehechtheid
Van den Dries et al. Meta-analyse: Gehechtheid adoptiekinderen vs. kinderen in tehuis + vergelijking pleegkinderen
Bij pleegkinderen verhoogd risico gedesorganiseerde gehechtheid.
Maar: verschillen tussen studies, verschil door leeftijd, achtergrond kinderen etc.
Wat is de impact van ervaringen vóór de plaatsing?
, Adoptie en Pleegzorg in pedagogisch perspectief
Stovall-McClough & Onderzoek attachment diaries
Dozier (2004) Kinderen <12 mnd: veilige relatie binnen 2 mnd
Kinderen >12 mnd: vaker vermijdend en niet coherent
Oudere kinderen meer moeite met aangaan veilige gehechtheidsrelatie dan jongere
kinderen
60 dagen checklist invullen
Gemeten:
o Child distress
o Reactie pleegouder
o Reactie pleegkind
Gabler et al. (2014) Longitudinaal onderzoek Attachment q-set (AQS)
Pleegkinderen kunnen veilige gehechtheidsrelatie aangaan met nieuwe verzorgers ondanks
moeilijke start en hechtingsproblemen
Subgroepen meer moeite: oudere kinderen, ernstige deprivatie of trauma, meer
overplaatsingen. Belemmering wanneer verwachtingen dieper geworteld.
Hoe sensitiever de ouder, hoe groter de kans op goede gehechtheidsrelatie
48 pleegkinderen 9-66 mnd
T1 = 2.5 mnd bij pleegouders T1: Veilige gehechtheid nam toe. Ieder ouder-kind paar ging
vooruit. Verklaard door sensitiviteit pleegouder
T2 = 6 mnd bij pleegouders T2: vergelijkbaar met norm, hoger dan klinische groepen
AQS: observatie interactie kind en pleegouder. Welk gedrag is passend?
Bovenschen et al. Verwachtingen diep geworteld, moeilijk aan te passen, maar aanpassing wel mogelijk
(2016) Ontwikkeling intern werkmodel gehechtheid
Foster children’s Schema’s met verwachtingen over zichzelf en anderen: zijn anderen er voor mij? Ben ik het
attachment behavior waard om van te houden?
and representation: Informatie werkmodel en impact eerdere ervaringen
influence of children’s Onderzoek globale lijn, met name relevant: Predictors of Attachment in Foster Children
pre-placement
experiences and foster
caregiver’s sensitivity
1.3 Cognitief
Uit onderzoek blijkt dat pleegkinderen vaker achterstand hebben en vaker gedragsproblemen
vertonen op school. Er is een verhoogd risico
Vaker leerproblemen of alternatieve verklaring?
Basisachterstand door moeilijke thuissituatie
Instructies ineffectief door mogelijke overplaatsingen
Gebrek aan concentratie / kind voelt zich niet veilig in nieuwe omgeving (trauma?)
Week 2 Achtergrond van pleegkinderen
Maltreatment: abuse en neglect Mishandeling en verwaarlozing
Nationale prevalentie studie: 3x afgenomen. 3% van de kinderen mishandeld? = onderschatting.
Veel niet zichtbaar.
In veel onderzoeken is mishandeling en verwaarlozing op één hoop gegooid
Buisman et al. (2018) Mishandeling Aanleren negatieve gedragspatronen
Parents’ experiences of Verwaarlozing Chronische disbalans stress-systeem. Autonome hyperarousal bij zowel
childhood abuse and pleegkinderen als kinderen die thuis blijven wonen
neglect are differentially Scheiden van mishandeling en verwaarlozing belangrijk in onderzoeken want leidt tot andere
associated with problemen
behavioral and Wat kan dit betekenen voor pleegouders die kind in huis nemen en zelf ooit mishandeld of
autonomic responses to verwaarloosd zijn?
their offspring
Oswald et al. (2010) Gemiddeld ongeveer 30% van kinderen in pleegzorg mishandeling of verwaarlozing
History maltreatment meegemaakt
foster children Prevalentie van kindermishandeling en verwaarlozing hoger in pleegzorg dan bij kinderen
die thuis blijven wonen
Week 1 Ontwikkeling van pleegkinderen
1.1 Gedragsproblemen
Maaskant et al. (2014) Met ongeveer 50% van de pleegkinderen gaat het goed. Ongeveer 37% in klinische range
Pleegkinderen verhoogt risico op gedragsproblemen
Gedragsproblemen een van de belangrijkste redenen van voortijdig einde plaatsing
Gekeken naar welzijn van pleegkinderen
Vragenlijst pleegouders van 329 pleegkinderen 4-12 jaar
SDQ (strengts and difficulties questionnaire) 25 items, subschalen
Vasileva & Petermann Meta-analyse gedragsproblemen en ontwikkelingsproblemen pleegkinderen
(2018) Ongeveer 39% van pleegkinderen in problematische zone. Verhoogd risico t.o.v. de
Attachment, normgroep? In NL 10-15% in klinische range dus beduidend minder
development, and
mental health in abused
and neglected preschool
children in foster care
Goemans et al. (2016) Directe vergelijking pleegkinderen en normgroep en met niet uit huis geplaatste
Developmental Problemen pleegkinderen vergelijkbaar met thuisblijvers
outcomes of foster Verhoogd risico pleegzorg vergeleken met problemen normgroep
children: A meta- Pleegzorg niet effectief? Want thuisblijvers scoren even hoog
analytic comparison Alternatieve verklaring: pleegkinderen hadden eerste wel meer problemen, maar afname
with children from the over tijd? Problemen van thuisblijvers zijn minder erg
general population and
children at risk who
remained at home
Goemans et al. (2015) Meta-analyse longitudinale studies
‘baseline’ hoger probleemgedrag
Afname probleemgedrag na verloop van tijd
Sterkste afname bij neglect en sexual abuse
25 studies longitudinale data
McWey et al. (2010) Longitudinale studie
Problematiek blijft gelijk
Bij pleegkinderen verhoogde baseline t.o.v. de normgroep: er zijn in het begin al meer
problemen
Geen consensus over afname over tijd. Deze studie uitzondering?
106 pleegkinderen
+ 18 mnd / +36 mnd / 13-16 jaar
Uitkomstmaten: externaliserend en internaliserend probleemgedrag (CBCL)
Zijn er verschillen in achtergronden van pleegkinderen? Mishandeling? Verwaarlozing?
Slope: hoe sterk is daling/stijging
Intercept: waar beginnen we op de y-as?
Tarren-Sweeney Nemen gedragsproblemen wel af? Is pleegzorg effectieve interventie?
Problematiek blijft gelijk. Ook voor subgroepen. Geen duidelijke verbetering of
verslechtering bij pleegkinderen
Naarmate kinderen langer in een pleeggezin zitten, nemen de gedragsproblemen niet af
Vier subgroepen:
Bij 1/3 ging het redelijk goed en bleef het goed gaan in het pleeggezin
Bij 1/3 ging het niet zo goed en is er een duidelijke verbetering te zien
Bij 1/3 ging het niet goed en gaat het nu nog slechter
Bij 5% geen betekenisvolle verandering.
1.2 Gehechtheid
Van den Dries et al. Meta-analyse: Gehechtheid adoptiekinderen vs. kinderen in tehuis + vergelijking pleegkinderen
Bij pleegkinderen verhoogd risico gedesorganiseerde gehechtheid.
Maar: verschillen tussen studies, verschil door leeftijd, achtergrond kinderen etc.
Wat is de impact van ervaringen vóór de plaatsing?
, Adoptie en Pleegzorg in pedagogisch perspectief
Stovall-McClough & Onderzoek attachment diaries
Dozier (2004) Kinderen <12 mnd: veilige relatie binnen 2 mnd
Kinderen >12 mnd: vaker vermijdend en niet coherent
Oudere kinderen meer moeite met aangaan veilige gehechtheidsrelatie dan jongere
kinderen
60 dagen checklist invullen
Gemeten:
o Child distress
o Reactie pleegouder
o Reactie pleegkind
Gabler et al. (2014) Longitudinaal onderzoek Attachment q-set (AQS)
Pleegkinderen kunnen veilige gehechtheidsrelatie aangaan met nieuwe verzorgers ondanks
moeilijke start en hechtingsproblemen
Subgroepen meer moeite: oudere kinderen, ernstige deprivatie of trauma, meer
overplaatsingen. Belemmering wanneer verwachtingen dieper geworteld.
Hoe sensitiever de ouder, hoe groter de kans op goede gehechtheidsrelatie
48 pleegkinderen 9-66 mnd
T1 = 2.5 mnd bij pleegouders T1: Veilige gehechtheid nam toe. Ieder ouder-kind paar ging
vooruit. Verklaard door sensitiviteit pleegouder
T2 = 6 mnd bij pleegouders T2: vergelijkbaar met norm, hoger dan klinische groepen
AQS: observatie interactie kind en pleegouder. Welk gedrag is passend?
Bovenschen et al. Verwachtingen diep geworteld, moeilijk aan te passen, maar aanpassing wel mogelijk
(2016) Ontwikkeling intern werkmodel gehechtheid
Foster children’s Schema’s met verwachtingen over zichzelf en anderen: zijn anderen er voor mij? Ben ik het
attachment behavior waard om van te houden?
and representation: Informatie werkmodel en impact eerdere ervaringen
influence of children’s Onderzoek globale lijn, met name relevant: Predictors of Attachment in Foster Children
pre-placement
experiences and foster
caregiver’s sensitivity
1.3 Cognitief
Uit onderzoek blijkt dat pleegkinderen vaker achterstand hebben en vaker gedragsproblemen
vertonen op school. Er is een verhoogd risico
Vaker leerproblemen of alternatieve verklaring?
Basisachterstand door moeilijke thuissituatie
Instructies ineffectief door mogelijke overplaatsingen
Gebrek aan concentratie / kind voelt zich niet veilig in nieuwe omgeving (trauma?)
Week 2 Achtergrond van pleegkinderen
Maltreatment: abuse en neglect Mishandeling en verwaarlozing
Nationale prevalentie studie: 3x afgenomen. 3% van de kinderen mishandeld? = onderschatting.
Veel niet zichtbaar.
In veel onderzoeken is mishandeling en verwaarlozing op één hoop gegooid
Buisman et al. (2018) Mishandeling Aanleren negatieve gedragspatronen
Parents’ experiences of Verwaarlozing Chronische disbalans stress-systeem. Autonome hyperarousal bij zowel
childhood abuse and pleegkinderen als kinderen die thuis blijven wonen
neglect are differentially Scheiden van mishandeling en verwaarlozing belangrijk in onderzoeken want leidt tot andere
associated with problemen
behavioral and Wat kan dit betekenen voor pleegouders die kind in huis nemen en zelf ooit mishandeld of
autonomic responses to verwaarloosd zijn?
their offspring
Oswald et al. (2010) Gemiddeld ongeveer 30% van kinderen in pleegzorg mishandeling of verwaarlozing
History maltreatment meegemaakt
foster children Prevalentie van kindermishandeling en verwaarlozing hoger in pleegzorg dan bij kinderen
die thuis blijven wonen
