Beknopte collegeaantekeningen van belangrijke punten/arresten
Internationaal Privaatrecht
Handboek Internationaal Privaatrecht, ISBN: 9789462512849.
Inhoud
Collegeweek 1....................................................................................................................... 2
HC A – Inleiding en geschiedenis IPR..................................................................................................2
HC B – Beginselen conflictenrecht, Structuur verwijzingsregels en Algemene leerstukken................2
Collegeweek 2....................................................................................................................... 4
HC A – Beginselen van internationaal bevoegdheidsrecht Brussel Ibis...............................................4
HC B – Brussel Ibis OD en bevoegdheid..............................................................................................5
Collegeweek 3....................................................................................................................... 7
HC A – Onrechtmatige daad, toepasselijk recht..................................................................................7
HC B – Overeenkomsten, bevoegdheid...............................................................................................8
Collegeweek 4..................................................................................................................... 10
HC A – Overeenkomsten, toepasselijk recht.....................................................................................10
HC B – Huwelijk, echtscheiding en GP..............................................................................................11
Collegeweek 5..................................................................................................................... 13
HC A – Echtscheiding, huwelijksvermogensrecht..............................................................................13
HC B – Afstamming en alimentatie...................................................................................................14
Collegeweek 6..................................................................................................................... 15
HC A – Ouderlijke verantwoordelijkheid en kinderbescherming......................................................15
HC B – Erfrecht..................................................................................................................................15
Collegeweek 7..................................................................................................................... 17
HC A – Corporaties, goederenrecht en trusts...................................................................................17
HC B – Commune rechtsmacht en erkenning en tenuitvoerlegging.................................................18
Beknopte herhaling verschillende collegeaantekeningen...............................................19
Rijksuniversiteit Groningen Jaar 2021-2022 Tamara v. O
1
, Beknopte collegeaantekeningen van belangrijke punten/arresten
Internationaal Privaatrecht
Handboek Internationaal Privaatrecht, ISBN: 9789462512849.
Collegeweek 1
HC A – Inleiding en geschiedenis IPR
IPR kent 3 hoofdonderdelen:
1. Internationaal bevoegdheidsrecht → rechtsmacht.
2. Conflictenrecht → toepasselijk recht.
3. Internationale erkenning en tenuitvoerleggingsrecht.
Hinkende rechtsverhouding: de situatie wordt in land A wel geaccepteerd en in land B niet.
Bestaansvoorwaarden IPR:
Rechtsverscheidenheid
Grensoverschrijdend rechtsverkeer
Lex fori → eigen recht.
Lex rei sitae → recht van de ligging.
In geschiedenis van IPR stonden 2 vragen centraal:
1. Wat is de grondslag van het IPR?
Waarom moet ik verplicht buitenlands recht toepassen?
Hier keken de Hollandse Statutisten naar.
2. Wat is de methode van het IPR?
Welk recht is van toepassing + welk recht moet worden erkend?
Hier keken de Post-glossatoren naar (Bartolus & Baldus).
Eerste IPR-theorie = de Statutenleer; deze leer is verdeeld in 3 klassen → sommige
landen gebruiken deze leer nog.
1. Statuta personalia: recht van de woonplaats.
2. Statuta realia: recht van de ligging.
3. Statuta mixta: recht van de plaats van handelen.
Hollandse Statutisten:
Paulus Voet & Johannes Voet: géén rechtsplicht voor toepassen van vreemd recht. Het
soevereiniteitsbeginsel staat voorop!
Ulrik Huber: toepassen van vreemd recht is wél een rechtsplicht → afbakeningsrecht!
HC B – Beginselen conflictenrecht, Structuur verwijzingsregels en Algemene
leerstukken
Von Savigny: in tegenstelling tot Huber moet het recht worden toegepast waarmee de
overeenkomst het nauwst verbonden is. Comitas-begrip is niet nodig → verwijzingsrecht!
Het ultieme doel is beslissingsharmonie!
Comitas-leer: staten dulden uit welwillendheid over en weer de gelding van elkaars
wetgeving.
Rijksuniversiteit Groningen Jaar 2021-2022 Tamara v. O
2
, Beknopte collegeaantekeningen van belangrijke punten/arresten
Internationaal Privaatrecht
Handboek Internationaal Privaatrecht, ISBN: 9789462512849.
Juiste bron vinden → 1. Verordening / 2. Verdrag / 3. Nationaal recht.
Verwijzingsregels → Meerzijdig: 2 rechten mogelijk. Eenzijdig: 1 recht (NL-recht) mogelijk.
Uitgangspunt is veelal beginsel van nauwste verbondenheid.
NB: soms recht op basis van partijautonomie (keuze), beschermingsbeginsel of
begunstigingsbeginsel.
Theorieën (3) kwalificatie:
1. Lex causae: het gekozen recht door de rechter is van toepassing.
2. Rechtsvergelijking: beide rechten (het goede ervan) zijn van toepassing = utopie.
3. Lex fori: het recht van het land van de rechter is van toepassing.
Voorvraag:
Afhankelijke aanknoping → je oordeelt zoals de buitenlandse rechter doet.
Zelfstandige aanknoping → je oordeelt zoals een Nederlandse (eigen) rechter doet.
‘Fait accompli’-exceptie: de verwijzingsregel van NL conflictenrecht toepassen is
onaanvaardbaar, omdat partijen van andere buitenlandse conflictregels uitgingen.
Voorwaarden van art. 10:9 BW:
het Nederlands recht verwijst naar een ander recht dan het conflictenrecht van de
betrokken vreemde staat;
de betrokkene heeft gerechtvaardigd vertrouwt op de toepassing van het vreemde
recht;
het niet toekennen van het vreemd aangewezen recht levert een onaanvaardbare
schending op.
We kennen ook de algemene exceptie, art. 10:8 BW.
Primaire doel van NL conflictenrecht:
1. het voorkomen van ‘forum shopping’;
2. het voorkomen van een hinkende rechtsverhouding.
Vroeger speelde het bevoegdheidsvraagstuk géén rol, er was immers sprake van een
soevereine staat waardoor de eigen rechter altijd bevoegd was! Slechts het vraagstuk
omtrent het toepasselijk recht (conflictenrecht) speelde.
Rijksuniversiteit Groningen Jaar 2021-2022 Tamara v. O
3
Internationaal Privaatrecht
Handboek Internationaal Privaatrecht, ISBN: 9789462512849.
Inhoud
Collegeweek 1....................................................................................................................... 2
HC A – Inleiding en geschiedenis IPR..................................................................................................2
HC B – Beginselen conflictenrecht, Structuur verwijzingsregels en Algemene leerstukken................2
Collegeweek 2....................................................................................................................... 4
HC A – Beginselen van internationaal bevoegdheidsrecht Brussel Ibis...............................................4
HC B – Brussel Ibis OD en bevoegdheid..............................................................................................5
Collegeweek 3....................................................................................................................... 7
HC A – Onrechtmatige daad, toepasselijk recht..................................................................................7
HC B – Overeenkomsten, bevoegdheid...............................................................................................8
Collegeweek 4..................................................................................................................... 10
HC A – Overeenkomsten, toepasselijk recht.....................................................................................10
HC B – Huwelijk, echtscheiding en GP..............................................................................................11
Collegeweek 5..................................................................................................................... 13
HC A – Echtscheiding, huwelijksvermogensrecht..............................................................................13
HC B – Afstamming en alimentatie...................................................................................................14
Collegeweek 6..................................................................................................................... 15
HC A – Ouderlijke verantwoordelijkheid en kinderbescherming......................................................15
HC B – Erfrecht..................................................................................................................................15
Collegeweek 7..................................................................................................................... 17
HC A – Corporaties, goederenrecht en trusts...................................................................................17
HC B – Commune rechtsmacht en erkenning en tenuitvoerlegging.................................................18
Beknopte herhaling verschillende collegeaantekeningen...............................................19
Rijksuniversiteit Groningen Jaar 2021-2022 Tamara v. O
1
, Beknopte collegeaantekeningen van belangrijke punten/arresten
Internationaal Privaatrecht
Handboek Internationaal Privaatrecht, ISBN: 9789462512849.
Collegeweek 1
HC A – Inleiding en geschiedenis IPR
IPR kent 3 hoofdonderdelen:
1. Internationaal bevoegdheidsrecht → rechtsmacht.
2. Conflictenrecht → toepasselijk recht.
3. Internationale erkenning en tenuitvoerleggingsrecht.
Hinkende rechtsverhouding: de situatie wordt in land A wel geaccepteerd en in land B niet.
Bestaansvoorwaarden IPR:
Rechtsverscheidenheid
Grensoverschrijdend rechtsverkeer
Lex fori → eigen recht.
Lex rei sitae → recht van de ligging.
In geschiedenis van IPR stonden 2 vragen centraal:
1. Wat is de grondslag van het IPR?
Waarom moet ik verplicht buitenlands recht toepassen?
Hier keken de Hollandse Statutisten naar.
2. Wat is de methode van het IPR?
Welk recht is van toepassing + welk recht moet worden erkend?
Hier keken de Post-glossatoren naar (Bartolus & Baldus).
Eerste IPR-theorie = de Statutenleer; deze leer is verdeeld in 3 klassen → sommige
landen gebruiken deze leer nog.
1. Statuta personalia: recht van de woonplaats.
2. Statuta realia: recht van de ligging.
3. Statuta mixta: recht van de plaats van handelen.
Hollandse Statutisten:
Paulus Voet & Johannes Voet: géén rechtsplicht voor toepassen van vreemd recht. Het
soevereiniteitsbeginsel staat voorop!
Ulrik Huber: toepassen van vreemd recht is wél een rechtsplicht → afbakeningsrecht!
HC B – Beginselen conflictenrecht, Structuur verwijzingsregels en Algemene
leerstukken
Von Savigny: in tegenstelling tot Huber moet het recht worden toegepast waarmee de
overeenkomst het nauwst verbonden is. Comitas-begrip is niet nodig → verwijzingsrecht!
Het ultieme doel is beslissingsharmonie!
Comitas-leer: staten dulden uit welwillendheid over en weer de gelding van elkaars
wetgeving.
Rijksuniversiteit Groningen Jaar 2021-2022 Tamara v. O
2
, Beknopte collegeaantekeningen van belangrijke punten/arresten
Internationaal Privaatrecht
Handboek Internationaal Privaatrecht, ISBN: 9789462512849.
Juiste bron vinden → 1. Verordening / 2. Verdrag / 3. Nationaal recht.
Verwijzingsregels → Meerzijdig: 2 rechten mogelijk. Eenzijdig: 1 recht (NL-recht) mogelijk.
Uitgangspunt is veelal beginsel van nauwste verbondenheid.
NB: soms recht op basis van partijautonomie (keuze), beschermingsbeginsel of
begunstigingsbeginsel.
Theorieën (3) kwalificatie:
1. Lex causae: het gekozen recht door de rechter is van toepassing.
2. Rechtsvergelijking: beide rechten (het goede ervan) zijn van toepassing = utopie.
3. Lex fori: het recht van het land van de rechter is van toepassing.
Voorvraag:
Afhankelijke aanknoping → je oordeelt zoals de buitenlandse rechter doet.
Zelfstandige aanknoping → je oordeelt zoals een Nederlandse (eigen) rechter doet.
‘Fait accompli’-exceptie: de verwijzingsregel van NL conflictenrecht toepassen is
onaanvaardbaar, omdat partijen van andere buitenlandse conflictregels uitgingen.
Voorwaarden van art. 10:9 BW:
het Nederlands recht verwijst naar een ander recht dan het conflictenrecht van de
betrokken vreemde staat;
de betrokkene heeft gerechtvaardigd vertrouwt op de toepassing van het vreemde
recht;
het niet toekennen van het vreemd aangewezen recht levert een onaanvaardbare
schending op.
We kennen ook de algemene exceptie, art. 10:8 BW.
Primaire doel van NL conflictenrecht:
1. het voorkomen van ‘forum shopping’;
2. het voorkomen van een hinkende rechtsverhouding.
Vroeger speelde het bevoegdheidsvraagstuk géén rol, er was immers sprake van een
soevereine staat waardoor de eigen rechter altijd bevoegd was! Slechts het vraagstuk
omtrent het toepasselijk recht (conflictenrecht) speelde.
Rijksuniversiteit Groningen Jaar 2021-2022 Tamara v. O
3
