Hoorcollege 1: Introductie
Wetenschap verbeteren
Transparant = het onderzoeksproces
is stap voor stap helder en volledig
beschreven.
Reproduceerbaar = het onderzoek (of
een deel ervan) kan nog een keer
uitgevoerd worden zoals dit eerder
ook gebeurd is.
Replicatie = een studie vindt hetzelfde
resultaat als een eerdere studie
(andere studie).
Onderzoekssoorten
• Descriptief: observaties documenteren zonder relaties tussen variabelen te analyseren. Dus
bijvoorbeeld als je kevers verzamelt, opschrijven welke grootte en kleur ze hebben (=beschrijvend).
• Exploratief: relaties tussen variabelen analyseren, maar niet hypotheses toetsen. Dus bijvoorbeeld
hangt de grootte van een kever samen met de hoeveelheid regen in een gebied, maar niet met een
specifieke hypothese in gedachten.
• Confirmatief: hypotheses toetsen. Hierbij heb je een duidelijke hypothese die je kan toetsen.
Bijvoorbeeld als het meer regent in een gebied, dan zijn de kevers groter.
Theorie-data cyclus
1. Je hebt bestaande kennis
2. Hieruit stel je een hypothese op (deductie)
3. Dan kun je een studie doen om je hypothese
te testen.
4. D.m.v. een statistische analyses kom je tot een
uitkomst (evaluatie)
5. De kennis wordt aangepast (of niet)
Theorie is meer dan hypotheses
• Theorie is een hele set van hypothesen die
aan elkaar gerelateerd zijn.
• De theorie geeft de samenhang van hypothesen weer.
• Feiten worden geïntegreerd in een theorie.
Genereren van hypothesen
• Introspectieve zelf-analyse (belang is transparantie)
• Opmerken van patronen (bij andere mensen)
• Opmerken van (onverwachte) uitzonderingen op patronen (afwijkend van wat men gelooft)
• Bestaande theorie toepassen op nieuwe fenomenen (ookal niet daarvoor bedoeld oorspronkelijk)
• etc.
,Onduidelijke theorieën
• Concepten niet helder gedefinieerd (in verschillende studies anders omschreven)
• Relaties tussen concepten niet expliciet (het een heeft invloed op het ander, maar hoe?)
• Niet duidelijk welke voorspellingen volgen (geen steun vanuit de data voor de theorie daardoor)
• Allerlei patronen in data accommoderen
• …
Verbetering van theorie
“The present methodological and
statistical solutions to the
replication crisis will only help
ensure solid stones; they don’t help
us build the house.”
Belang van een heldere theorie
Ambiguïteit = vaagheid, wat
onwenselijk is in de praktijk.
Een ambigu statement over
patronen in de data zorgen voor
ruimte in de subjectiviteit en bias.
Strategische ambiguïteit
Als taal ambigue is dan kan je dat, wat je ook gelooft, illustreren als passende bij de theorie.
• Het gebruik van “theoretische” ambiguïteit t.b.v. persoonlijke belangen en doelen
• Open voor meerdere interpretaties
Transparantie maakt kwetsbaar
Hoe transparanter je bent over de interpretaties etc. van je studie, hoe kwetsbaarder je ook bent (je kan
functioneren als schietschijf voor anderen als je claims maakt).
Kwetsbaarheid willen we niet, daarom ambiguïteit in studies. Als we vaag zijn, kunnen we dingen weerleggen.
Theory stretching = Theorie kan zo gerekt worden dan het de data kan accommoderen (door vage claim). Je
maak de theorie groter zodat het data kan bevatten die het normaal niet kon bevatten.
Post-Hoc presicion = Theorie kleiner maken zodat deze beter past bij de data, waardoor het lijkt dat de data de
theorie beter ondersteund.
,Ambiguïteit schept flexibiliteit
• Verbergen zwakheden
• Ontkennen specifieke interpretaties
• Accommoderen onverwachte data
• Projecteren door zelf en anderen
Flexibiliteit wordt soms beloond
• In vakblad en subsidie ‘review processes’
o Illusie van consistente steun voor theorie
o Illusie van cumulatieve kennis constructie
o Illusie van generatief onderzoeksprogramma
• Nul bevindingen worden niet gepubliceerd.
Wat is psychologie?
• Psychologie is de wetenschappelijke studie van het brein, cognitie, en gedrag
o Brein: structuur en functioneren van hersenen
o Cognitie: informatieverwerking (waarneming, gedachten, emoties, gevoelens, etc.)
o Gedrag: alle acties van het lichaam (lopen, blozen, pupilveranderingen, hartslag)
Termen
• Theorie: een set van onderling verbonden claims die toetsbaar is (deels of geheel)
• Hypothese: een claim over de relatie tussen constructen die volgt uit een theorie
o Variabelen: observaties die verschillende waarden kunnen aannemen
• Voorspelling: een verwacht patroon van data in studieopzet (op basis van hypothese)
o Data: documentatie van observaties
Kwantificeren van onzekerheid
Hoe onzeker is mijn schatting o.b.v. de data precies? Hierbij is de signaal-detectie theorie nuttig.
Maatschappelijk belang
• Leiders moeten hun overtuigingen publiekelijk kunnen aanpassen op basis van nieuw bewijs
o Om beleid te verbeteren
• Mensen moeten begrijpen dat schattingen niet perfect zijn, maar (vaak) zeer waardevol
o Om vertrouwen in wetenschap te behouden
Diversiteit & Inclusie
Diversiteit: het erkennen, respecteren, en waarderen van verschillen tussen mensen
Inclusie: een gemeenschap waar iedereen zich gewaardeerd en thuis voelt
Diversiteit in:
• Onderzoekers hebben diverse achtergronden op allerlei dimensies (bijv. eerste generatie studenten)
• Studenten
• Perspectieven men kan patronen negatief interpreteren door gebeurtenissen uit hun verleden.
• Expertise
• Onderzoekspopulaties
, Hoorcollege 2: Wetenschapsfilosofie
Wat kwalificeert als wetenschap?
• Wetenschappelijk = Als iemand het bewijs voor de uitspraak serieus neemt. Hiervoor zijn bepaalde
regels
• Pseudowetenschappelijk = uitspraken doen en beweren dat ze waar zijn, zonder naar bewijs en
argumenten te kijken.
• Non-wetenschappelijk = iets zeggen zonder de intentie te wekken dat hun uitspraken wetenschappelijk
zijn.
Frictie tussen geloof en wetenschap
• Je mag geloven wat je wilt, maar mag niet beweren dat dat ook waar is. Dan ontstaat frictie.
Hoe wetenschap te bedrijven?
Mertoniaanse normen:
• Communisme (communism) De kennis is van iedereen.
• Universalisme (universalism) Er bestaat geen privilege in de wetenschap. Het mag niet uitmaken
wie de uitspraak doet en waar deze persoon vandaan komt.
• Belangeloosheid (disinterestedness) De wetenschap mag nooit een onderliggende agenda hebben
(bijvoorbeeld veel geld gestoken in onderzoek van medicijn, en daardoor willen dat het helpt).
• Georganiseerde skepsis Alles moet met argwaan worden bekeken. Kritisch kijken.
Het doel van wetenschap is: het vermeerderen van kennis, het beschrijven en begrijpen van de wereld.
Deductie
Gebruik van de logica:
College’s over wetenschapsfilosofie zijn saai Premisse
Dit college gaat over wetenschapsfilosofie Premisse
Dit college is saai Conclusie
De gevolgtrekking is logisch, en dus valide. Maar is het waar? Komt het overeen met de data? Is er bewijs?
Deductie gone wrong
De inhoud van premissen hoeft niet waar te zijn, ookal is het een logische, valide conclusie.
Stof X veroorzaakt autisme Premisse
Vaccin Y bevat stof X Premisse
Van vaccin Y krijg je autisme Conclusie
Het probleem van deductie
• Wanneer is een conclusie waar? Als de premissen waar zijn.
• Hoe weet je dat? Observaties doen.
Wetenschap verbeteren
Transparant = het onderzoeksproces
is stap voor stap helder en volledig
beschreven.
Reproduceerbaar = het onderzoek (of
een deel ervan) kan nog een keer
uitgevoerd worden zoals dit eerder
ook gebeurd is.
Replicatie = een studie vindt hetzelfde
resultaat als een eerdere studie
(andere studie).
Onderzoekssoorten
• Descriptief: observaties documenteren zonder relaties tussen variabelen te analyseren. Dus
bijvoorbeeld als je kevers verzamelt, opschrijven welke grootte en kleur ze hebben (=beschrijvend).
• Exploratief: relaties tussen variabelen analyseren, maar niet hypotheses toetsen. Dus bijvoorbeeld
hangt de grootte van een kever samen met de hoeveelheid regen in een gebied, maar niet met een
specifieke hypothese in gedachten.
• Confirmatief: hypotheses toetsen. Hierbij heb je een duidelijke hypothese die je kan toetsen.
Bijvoorbeeld als het meer regent in een gebied, dan zijn de kevers groter.
Theorie-data cyclus
1. Je hebt bestaande kennis
2. Hieruit stel je een hypothese op (deductie)
3. Dan kun je een studie doen om je hypothese
te testen.
4. D.m.v. een statistische analyses kom je tot een
uitkomst (evaluatie)
5. De kennis wordt aangepast (of niet)
Theorie is meer dan hypotheses
• Theorie is een hele set van hypothesen die
aan elkaar gerelateerd zijn.
• De theorie geeft de samenhang van hypothesen weer.
• Feiten worden geïntegreerd in een theorie.
Genereren van hypothesen
• Introspectieve zelf-analyse (belang is transparantie)
• Opmerken van patronen (bij andere mensen)
• Opmerken van (onverwachte) uitzonderingen op patronen (afwijkend van wat men gelooft)
• Bestaande theorie toepassen op nieuwe fenomenen (ookal niet daarvoor bedoeld oorspronkelijk)
• etc.
,Onduidelijke theorieën
• Concepten niet helder gedefinieerd (in verschillende studies anders omschreven)
• Relaties tussen concepten niet expliciet (het een heeft invloed op het ander, maar hoe?)
• Niet duidelijk welke voorspellingen volgen (geen steun vanuit de data voor de theorie daardoor)
• Allerlei patronen in data accommoderen
• …
Verbetering van theorie
“The present methodological and
statistical solutions to the
replication crisis will only help
ensure solid stones; they don’t help
us build the house.”
Belang van een heldere theorie
Ambiguïteit = vaagheid, wat
onwenselijk is in de praktijk.
Een ambigu statement over
patronen in de data zorgen voor
ruimte in de subjectiviteit en bias.
Strategische ambiguïteit
Als taal ambigue is dan kan je dat, wat je ook gelooft, illustreren als passende bij de theorie.
• Het gebruik van “theoretische” ambiguïteit t.b.v. persoonlijke belangen en doelen
• Open voor meerdere interpretaties
Transparantie maakt kwetsbaar
Hoe transparanter je bent over de interpretaties etc. van je studie, hoe kwetsbaarder je ook bent (je kan
functioneren als schietschijf voor anderen als je claims maakt).
Kwetsbaarheid willen we niet, daarom ambiguïteit in studies. Als we vaag zijn, kunnen we dingen weerleggen.
Theory stretching = Theorie kan zo gerekt worden dan het de data kan accommoderen (door vage claim). Je
maak de theorie groter zodat het data kan bevatten die het normaal niet kon bevatten.
Post-Hoc presicion = Theorie kleiner maken zodat deze beter past bij de data, waardoor het lijkt dat de data de
theorie beter ondersteund.
,Ambiguïteit schept flexibiliteit
• Verbergen zwakheden
• Ontkennen specifieke interpretaties
• Accommoderen onverwachte data
• Projecteren door zelf en anderen
Flexibiliteit wordt soms beloond
• In vakblad en subsidie ‘review processes’
o Illusie van consistente steun voor theorie
o Illusie van cumulatieve kennis constructie
o Illusie van generatief onderzoeksprogramma
• Nul bevindingen worden niet gepubliceerd.
Wat is psychologie?
• Psychologie is de wetenschappelijke studie van het brein, cognitie, en gedrag
o Brein: structuur en functioneren van hersenen
o Cognitie: informatieverwerking (waarneming, gedachten, emoties, gevoelens, etc.)
o Gedrag: alle acties van het lichaam (lopen, blozen, pupilveranderingen, hartslag)
Termen
• Theorie: een set van onderling verbonden claims die toetsbaar is (deels of geheel)
• Hypothese: een claim over de relatie tussen constructen die volgt uit een theorie
o Variabelen: observaties die verschillende waarden kunnen aannemen
• Voorspelling: een verwacht patroon van data in studieopzet (op basis van hypothese)
o Data: documentatie van observaties
Kwantificeren van onzekerheid
Hoe onzeker is mijn schatting o.b.v. de data precies? Hierbij is de signaal-detectie theorie nuttig.
Maatschappelijk belang
• Leiders moeten hun overtuigingen publiekelijk kunnen aanpassen op basis van nieuw bewijs
o Om beleid te verbeteren
• Mensen moeten begrijpen dat schattingen niet perfect zijn, maar (vaak) zeer waardevol
o Om vertrouwen in wetenschap te behouden
Diversiteit & Inclusie
Diversiteit: het erkennen, respecteren, en waarderen van verschillen tussen mensen
Inclusie: een gemeenschap waar iedereen zich gewaardeerd en thuis voelt
Diversiteit in:
• Onderzoekers hebben diverse achtergronden op allerlei dimensies (bijv. eerste generatie studenten)
• Studenten
• Perspectieven men kan patronen negatief interpreteren door gebeurtenissen uit hun verleden.
• Expertise
• Onderzoekspopulaties
, Hoorcollege 2: Wetenschapsfilosofie
Wat kwalificeert als wetenschap?
• Wetenschappelijk = Als iemand het bewijs voor de uitspraak serieus neemt. Hiervoor zijn bepaalde
regels
• Pseudowetenschappelijk = uitspraken doen en beweren dat ze waar zijn, zonder naar bewijs en
argumenten te kijken.
• Non-wetenschappelijk = iets zeggen zonder de intentie te wekken dat hun uitspraken wetenschappelijk
zijn.
Frictie tussen geloof en wetenschap
• Je mag geloven wat je wilt, maar mag niet beweren dat dat ook waar is. Dan ontstaat frictie.
Hoe wetenschap te bedrijven?
Mertoniaanse normen:
• Communisme (communism) De kennis is van iedereen.
• Universalisme (universalism) Er bestaat geen privilege in de wetenschap. Het mag niet uitmaken
wie de uitspraak doet en waar deze persoon vandaan komt.
• Belangeloosheid (disinterestedness) De wetenschap mag nooit een onderliggende agenda hebben
(bijvoorbeeld veel geld gestoken in onderzoek van medicijn, en daardoor willen dat het helpt).
• Georganiseerde skepsis Alles moet met argwaan worden bekeken. Kritisch kijken.
Het doel van wetenschap is: het vermeerderen van kennis, het beschrijven en begrijpen van de wereld.
Deductie
Gebruik van de logica:
College’s over wetenschapsfilosofie zijn saai Premisse
Dit college gaat over wetenschapsfilosofie Premisse
Dit college is saai Conclusie
De gevolgtrekking is logisch, en dus valide. Maar is het waar? Komt het overeen met de data? Is er bewijs?
Deductie gone wrong
De inhoud van premissen hoeft niet waar te zijn, ookal is het een logische, valide conclusie.
Stof X veroorzaakt autisme Premisse
Vaccin Y bevat stof X Premisse
Van vaccin Y krijg je autisme Conclusie
Het probleem van deductie
• Wanneer is een conclusie waar? Als de premissen waar zijn.
• Hoe weet je dat? Observaties doen.
