2 Het leesproces
2.2 Leesstrategieën
Er zijn verschillende strategieën om een tekst te decoderen.
Informatieniveau Leesstrategieën
Visueel De elementaire leeshandeling
Voorbeeld: m / aa / n / maan
Visueel Lezen met behulp van clusters en spellingpatronen
Voorbeeld: m / aan / maan
Visueel Lezen met behulp van de visuele woordvorm
Voorbeeld: Yvonne
Morfologisch Lezen met behulp van morfologische analyse
Voorbeeld: be-hulp-zaam
Semantisch en syntactisch niveau Lezen met behulp van de context
Voorbeeld: ze bibberden van….
2.2.1 De elementaire leeshandeling
Een kind maakt gebruik van de elementaire leeshandeling als hij letter voor letter leest. Het bestaat
uit drie stappen:
- Het van links naar rechts koppelen van fonemen aan grafemen
o Werken volgens de leesrichting
o Visuele analyse in grafemen
o Koppelen van foneem aan grafeem
o Fonemen op volgorde onthouden
Niet alle afzonderlijke stappen zijn even goed waarneembaar. De meeste deelprocessen
spelen zich af in het hoofd van het kind en we kunnen niet waarnemen of ze goed verlopen.
M.b.v. gerichte toetsen is dit wel te achterhalen.
- Auditieve synthese
o In veel methodes worden de stappen ondersteund met bewegingen, bijv. bij het
analyseren van een woord in klanken.
o De auditieve synthese word ondersteund met klappen of een armbeweging van links
naar rechts. (hakken en plakken)
- Betekenis geven
Het is essentieel dat kinderen in de beginfase van leesonderwijs lezen volgens de elementaire
leeshandeling, omdat ze zo inzicht krijgen in de koppeling tussen foneem en grafeem.
In het leesonderwijs streven we ernaar om kinderen z.s.m. efficiëntere lees strategieën aan te leren.
De elementaire leeshandeling wordt vaan tegelijk aangeleerd met de elementaire spellinghandeling.
Hierbij haalt een kind een woord uit elkaar in spraakklanken en schrijft voor elke spraakklank de
bijbehorende letter.
Bij de elementaire spellingshandeling is de input het gesproken woord en de output het geschreven
woord. Bij de elementaire leeshandeling is dat net andersom. Doordat de koppeling tussen klank en
2.2 Leesstrategieën
Er zijn verschillende strategieën om een tekst te decoderen.
Informatieniveau Leesstrategieën
Visueel De elementaire leeshandeling
Voorbeeld: m / aa / n / maan
Visueel Lezen met behulp van clusters en spellingpatronen
Voorbeeld: m / aan / maan
Visueel Lezen met behulp van de visuele woordvorm
Voorbeeld: Yvonne
Morfologisch Lezen met behulp van morfologische analyse
Voorbeeld: be-hulp-zaam
Semantisch en syntactisch niveau Lezen met behulp van de context
Voorbeeld: ze bibberden van….
2.2.1 De elementaire leeshandeling
Een kind maakt gebruik van de elementaire leeshandeling als hij letter voor letter leest. Het bestaat
uit drie stappen:
- Het van links naar rechts koppelen van fonemen aan grafemen
o Werken volgens de leesrichting
o Visuele analyse in grafemen
o Koppelen van foneem aan grafeem
o Fonemen op volgorde onthouden
Niet alle afzonderlijke stappen zijn even goed waarneembaar. De meeste deelprocessen
spelen zich af in het hoofd van het kind en we kunnen niet waarnemen of ze goed verlopen.
M.b.v. gerichte toetsen is dit wel te achterhalen.
- Auditieve synthese
o In veel methodes worden de stappen ondersteund met bewegingen, bijv. bij het
analyseren van een woord in klanken.
o De auditieve synthese word ondersteund met klappen of een armbeweging van links
naar rechts. (hakken en plakken)
- Betekenis geven
Het is essentieel dat kinderen in de beginfase van leesonderwijs lezen volgens de elementaire
leeshandeling, omdat ze zo inzicht krijgen in de koppeling tussen foneem en grafeem.
In het leesonderwijs streven we ernaar om kinderen z.s.m. efficiëntere lees strategieën aan te leren.
De elementaire leeshandeling wordt vaan tegelijk aangeleerd met de elementaire spellinghandeling.
Hierbij haalt een kind een woord uit elkaar in spraakklanken en schrijft voor elke spraakklank de
bijbehorende letter.
Bij de elementaire spellingshandeling is de input het gesproken woord en de output het geschreven
woord. Bij de elementaire leeshandeling is dat net andersom. Doordat de koppeling tussen klank en
