Hoofdstuk 1 Terreinverkenning & staatsrecht
Functies van het recht
Normatieve functie
De samenleving vindt dat sommige regels moeten worden nageleefd.
Geschil oplossende functie
Het oplossen van conflicten.
Additionele functie
Het bieden van een rechtsregel als partijen vergeten zijn op een bepaald punt afspraken te
maken.
Instrumentele functie
Het vaststellen van regels.
Klassieke en sociale grondrechten
Klassieke grondrechten:
- Verbod discriminatie
- Vrijheid van meningsuiting
- Vrijheid van godsdienst
Rol van de grondrecht is passief. Overheid moet er voor zorgen en borgen dat bovenstaande
grondrechten voor ons van toepassing zijn.
Sociale grondrechten:
- Recht op onderwijs
- Recht op een uitkering
De grondrecht heeft hier een actievere rol.
Trias politica:
- Montesquieu – bedacht alles.
- Spreiding van macht
o Politie (boetes, aanhouden, vastzetten)
o Rechtspreken
- Wetgevende macht – Grondwet
o Eerste en tweede kamer (staten generaal) en de koning + ministers (regering) maken
de wetten.
- Uitvoerende macht – Politie en justitie houden toezicht
- Rechterlijke macht – Oordelen welke rechten en plichten er van toepassing zijn
o Rechtbank
o Hoge Raad
o Gerechtshof
Interpretatiemethoden van de rechter
- Grammaticaal
- Wetshistorisch
, - Anticiperend
- Rechtsvergelijkend
- Systematisch
- Teologisch
- Overig
Privaat of publiekrecht
Privaatrecht:
- Tussen burgers en bedrijven onderling
o Sluiten koopovereenkomst
o Sluiten van een arbeidsovereenkomst
o LET OP! Gemeente Amsterdam heeft vacature voor jurist, Jaque solliciteert en heeft
de baan. Is privaatrecht.
- Kenmerken
o Personen- en familierecht – geboorte, huwelijk, etc.
o Vermogensrecht – verbintenissenrecht, overeenkomsten, etc.
o Ondernemingsrecht
o Burgerlijkrecht – regels voor een juridische civiele procedure.
Publiekrecht:
- Overheidsinstantie neemt een besluit over een verzoek afkomstig van een burger of bedrijf.
o Vergunningen
- Kenmerken
o Strafrecht
o Staatsrecht – grondwet
o Bestuursrecht – regels tussen overheid en burger
Wet in formele of materiële zin
Wet in formele zin:
- Wet is gemaakt door regering en Staten-Generaal.
o Wetboek van Strafrecht
o Burgerlijk wetboek
o Grondwet
Wet in Materiële zin:
- Geldt voor een onbepaalde groep met mensen.
o Alle inwoners van NL
o Alle inwoners van een gemeente
Burgerlijk wetboek
Een wet in formele zin kan ook een wet in materiële zin zijn.
Formeel en materieel recht
Formeel recht:
- Recht waar allerlei procedures beschreven staan. (Wetboek van strafvordering)
Functies van het recht
Normatieve functie
De samenleving vindt dat sommige regels moeten worden nageleefd.
Geschil oplossende functie
Het oplossen van conflicten.
Additionele functie
Het bieden van een rechtsregel als partijen vergeten zijn op een bepaald punt afspraken te
maken.
Instrumentele functie
Het vaststellen van regels.
Klassieke en sociale grondrechten
Klassieke grondrechten:
- Verbod discriminatie
- Vrijheid van meningsuiting
- Vrijheid van godsdienst
Rol van de grondrecht is passief. Overheid moet er voor zorgen en borgen dat bovenstaande
grondrechten voor ons van toepassing zijn.
Sociale grondrechten:
- Recht op onderwijs
- Recht op een uitkering
De grondrecht heeft hier een actievere rol.
Trias politica:
- Montesquieu – bedacht alles.
- Spreiding van macht
o Politie (boetes, aanhouden, vastzetten)
o Rechtspreken
- Wetgevende macht – Grondwet
o Eerste en tweede kamer (staten generaal) en de koning + ministers (regering) maken
de wetten.
- Uitvoerende macht – Politie en justitie houden toezicht
- Rechterlijke macht – Oordelen welke rechten en plichten er van toepassing zijn
o Rechtbank
o Hoge Raad
o Gerechtshof
Interpretatiemethoden van de rechter
- Grammaticaal
- Wetshistorisch
, - Anticiperend
- Rechtsvergelijkend
- Systematisch
- Teologisch
- Overig
Privaat of publiekrecht
Privaatrecht:
- Tussen burgers en bedrijven onderling
o Sluiten koopovereenkomst
o Sluiten van een arbeidsovereenkomst
o LET OP! Gemeente Amsterdam heeft vacature voor jurist, Jaque solliciteert en heeft
de baan. Is privaatrecht.
- Kenmerken
o Personen- en familierecht – geboorte, huwelijk, etc.
o Vermogensrecht – verbintenissenrecht, overeenkomsten, etc.
o Ondernemingsrecht
o Burgerlijkrecht – regels voor een juridische civiele procedure.
Publiekrecht:
- Overheidsinstantie neemt een besluit over een verzoek afkomstig van een burger of bedrijf.
o Vergunningen
- Kenmerken
o Strafrecht
o Staatsrecht – grondwet
o Bestuursrecht – regels tussen overheid en burger
Wet in formele of materiële zin
Wet in formele zin:
- Wet is gemaakt door regering en Staten-Generaal.
o Wetboek van Strafrecht
o Burgerlijk wetboek
o Grondwet
Wet in Materiële zin:
- Geldt voor een onbepaalde groep met mensen.
o Alle inwoners van NL
o Alle inwoners van een gemeente
Burgerlijk wetboek
Een wet in formele zin kan ook een wet in materiële zin zijn.
Formeel en materieel recht
Formeel recht:
- Recht waar allerlei procedures beschreven staan. (Wetboek van strafvordering)
