Wat is onderzoek?
Hoofdstuk 1:
Met onderzoek analyseer je een probleem, een vraag of een situatie volgens een bepaald
stappenplan. Door de situatie of het probleem op deze manier te benaderen, kun je antwoord geven
op vragen en kun je problemen oplossen. Dat is ook het doel van onderzoek doen.
Een echte onderzoeker maakt gebruik van systematische observatie met een vastgesteld
stappenplan, zonder van tevoren een uitkomst in gedachten te hebben.
1.1 Uitgangspunten van onderzoek
Eerst maak je een onderzoeksplan: je formuleert een heldere hoofdvraag, je bepaalt de deadline en
kijkt hoeveel budget er nodig is voor het uitvoeren van je onderzoek. Je overlegt met je begeleider,
met je opdrachtgever en met je medeonderzoekers.
De basisprincipes van onderzoek doen worden methodologie genoemd.
De leer van methodologie maakt onderscheid tussen twee hoofdtypen van onderzoek: theoriegericht
onderzoek (fundamenteel) en praktijkgericht onderzoek.
Theoriegericht onderzoek:
Beantwoordt kennisvragen
Belangrijk voor de wetenschap/het onderzoek zelf (intern gericht)
Praktijkgericht onderzoek:
Beantwoordt praktijkvragen
Belangrijk voor de maatschappij (extern gericht)
Het onderscheid tussen kwalitatief en kwantitatief onderzoek is belangrijk als je moet kiezen welke
methode van je onderzoek je gaat gebruiken.
Kwalitatieve methode:
Onderzoek in het veld, dagelijkse werkelijkheid van het onderzoek
Holisme: bekijk een ervaring als onderdeel van hele belevingswereld, niet als een
opzichzelfstaand feit
Instrument: taal
Kwantitatieve methode:
Cijfermatige (numerieke) informatie
Instrument: statische technieken
Triangulatie: de hoofdvraag in je onderzoek aanpakken met meerdere onderzoeksmethoden.
Een vorm van triangulatie is de Mixed Method-benadering. Dit is een onderzoek waarbij kwalitatieve
en kwantitatieve methoden worden ingezet.
Inductief onderzoek:
Als je inductief onderzoek doet, is er van tevoren geen theorie of model over jouw onderwerp
bekend. Onderzoekers die inductieve methoden gebruiken, verrichten vaak kwalitatief onderzoek.
Inductief onderzoek is theorievormend. Iteratie (herhaling) is daarbij een leidend principe, want dat
leidt tot een hogere kwaliteit van resultaten.
Deductief onderzoek:
Hierbij formuleer je verwachtingen aan de hand van bestaande theorieën en modellen. Je toets of
jouw theorie waar is voor de door jou verzamelde gegevens. Dit is vaak het uitgangspunt bij
kwantitatief onderzoek. Deductief onderzoek is theorie toetsend.
1.2 Regels voor kwaliteit van onderzoek
Er zijn twee soorten regels waaraan iedere onderzoeker zich moet houden:
1. Regels voor jouw gedrag als onderzoeker
, 2. Regels voor de kwaliteit van de uitvoering van het onderzoek en de interpretatie van de
resultaten
Om goed onderzoek te doen moet je beschikken over een bepaalde houding en over kennis en
vaardigheden.
Houding:
Nieuwsgierig
Onafhankelijk
Openheid (van je onderzoek)
Kritische houding
Onderzoekende houding
Kennis:
Kennis van methoden
Kennis over het onderwerp
Vaardigheid:
Vaardigheid in het doen van onderzoek
Twee belangrijke kwaliteitscriteria:
Betrouwbaarheid:
Betrouwbaar = herhaalbaar
Betrouwbaar = toetsbaar
Betrouwbaar = informatief
Validiteit:
Geldigheid en zuiverheid van onderzoeksresultaten
3 vormen van validiteit:
1. Intern valide (als je de juiste conclusies kunt trekken
2. Begripsvaliditeit (meet je wat je wilt meten)
3. Externe validiteit ( generaliseerbaarheid van je onderzoek)
Praktische criteria:
Efficiëntie
Uitvoerbaarheid
Bruikbaarheid
1.3 Onderzoeksfasen
Onderzoek cyclus:
1. Ontwerpen
Doelstelling afbakenen
Hoofdvraag van je onderzoek opstellen
Ontwerp hoe je de hoofdvraag gaat beantwoorden
Welke manier gegevens analyseren
2. Gegevens verzamelen
Verzamel gegevens om antwoord te geven op de
hoofdvraag
3. Analyseren
Analyseren van de gegevens
4. Evalueren en adviseren
Evalueren en terugkijken op onderzoek
1.4 Onderzoeksverslag en/of beroepsproduct
Een beroepsproduct kan een advies zijn, een plan van aanpak, een behandelplan, een ontwerp van
een procedure, een prototype, enzovoort. Je baseert het beroepsproduct op je onderzoeksresultaat.
Hoofdstuk 1:
Met onderzoek analyseer je een probleem, een vraag of een situatie volgens een bepaald
stappenplan. Door de situatie of het probleem op deze manier te benaderen, kun je antwoord geven
op vragen en kun je problemen oplossen. Dat is ook het doel van onderzoek doen.
Een echte onderzoeker maakt gebruik van systematische observatie met een vastgesteld
stappenplan, zonder van tevoren een uitkomst in gedachten te hebben.
1.1 Uitgangspunten van onderzoek
Eerst maak je een onderzoeksplan: je formuleert een heldere hoofdvraag, je bepaalt de deadline en
kijkt hoeveel budget er nodig is voor het uitvoeren van je onderzoek. Je overlegt met je begeleider,
met je opdrachtgever en met je medeonderzoekers.
De basisprincipes van onderzoek doen worden methodologie genoemd.
De leer van methodologie maakt onderscheid tussen twee hoofdtypen van onderzoek: theoriegericht
onderzoek (fundamenteel) en praktijkgericht onderzoek.
Theoriegericht onderzoek:
Beantwoordt kennisvragen
Belangrijk voor de wetenschap/het onderzoek zelf (intern gericht)
Praktijkgericht onderzoek:
Beantwoordt praktijkvragen
Belangrijk voor de maatschappij (extern gericht)
Het onderscheid tussen kwalitatief en kwantitatief onderzoek is belangrijk als je moet kiezen welke
methode van je onderzoek je gaat gebruiken.
Kwalitatieve methode:
Onderzoek in het veld, dagelijkse werkelijkheid van het onderzoek
Holisme: bekijk een ervaring als onderdeel van hele belevingswereld, niet als een
opzichzelfstaand feit
Instrument: taal
Kwantitatieve methode:
Cijfermatige (numerieke) informatie
Instrument: statische technieken
Triangulatie: de hoofdvraag in je onderzoek aanpakken met meerdere onderzoeksmethoden.
Een vorm van triangulatie is de Mixed Method-benadering. Dit is een onderzoek waarbij kwalitatieve
en kwantitatieve methoden worden ingezet.
Inductief onderzoek:
Als je inductief onderzoek doet, is er van tevoren geen theorie of model over jouw onderwerp
bekend. Onderzoekers die inductieve methoden gebruiken, verrichten vaak kwalitatief onderzoek.
Inductief onderzoek is theorievormend. Iteratie (herhaling) is daarbij een leidend principe, want dat
leidt tot een hogere kwaliteit van resultaten.
Deductief onderzoek:
Hierbij formuleer je verwachtingen aan de hand van bestaande theorieën en modellen. Je toets of
jouw theorie waar is voor de door jou verzamelde gegevens. Dit is vaak het uitgangspunt bij
kwantitatief onderzoek. Deductief onderzoek is theorie toetsend.
1.2 Regels voor kwaliteit van onderzoek
Er zijn twee soorten regels waaraan iedere onderzoeker zich moet houden:
1. Regels voor jouw gedrag als onderzoeker
, 2. Regels voor de kwaliteit van de uitvoering van het onderzoek en de interpretatie van de
resultaten
Om goed onderzoek te doen moet je beschikken over een bepaalde houding en over kennis en
vaardigheden.
Houding:
Nieuwsgierig
Onafhankelijk
Openheid (van je onderzoek)
Kritische houding
Onderzoekende houding
Kennis:
Kennis van methoden
Kennis over het onderwerp
Vaardigheid:
Vaardigheid in het doen van onderzoek
Twee belangrijke kwaliteitscriteria:
Betrouwbaarheid:
Betrouwbaar = herhaalbaar
Betrouwbaar = toetsbaar
Betrouwbaar = informatief
Validiteit:
Geldigheid en zuiverheid van onderzoeksresultaten
3 vormen van validiteit:
1. Intern valide (als je de juiste conclusies kunt trekken
2. Begripsvaliditeit (meet je wat je wilt meten)
3. Externe validiteit ( generaliseerbaarheid van je onderzoek)
Praktische criteria:
Efficiëntie
Uitvoerbaarheid
Bruikbaarheid
1.3 Onderzoeksfasen
Onderzoek cyclus:
1. Ontwerpen
Doelstelling afbakenen
Hoofdvraag van je onderzoek opstellen
Ontwerp hoe je de hoofdvraag gaat beantwoorden
Welke manier gegevens analyseren
2. Gegevens verzamelen
Verzamel gegevens om antwoord te geven op de
hoofdvraag
3. Analyseren
Analyseren van de gegevens
4. Evalueren en adviseren
Evalueren en terugkijken op onderzoek
1.4 Onderzoeksverslag en/of beroepsproduct
Een beroepsproduct kan een advies zijn, een plan van aanpak, een behandelplan, een ontwerp van
een procedure, een prototype, enzovoort. Je baseert het beroepsproduct op je onderzoeksresultaat.
