Hematologie en klinische immunologie
Boek: Haematology, Oxford; Gary Moore et at. ; 3e druk
Chapters: 1-3 (is al behandeld bij hematologie 1), nieuwe behandelde Chapters zijn 8 t/m 12
& Boek: Het leerboek immunologie; Rijkers; Hst. 16.
Leeruitkomsten:
• Uitleggen hoe de verschillende witte bloedcellen vanuit stamcellen ontstaan
• Een beschrijving geven van de verschillende vormen van acute en chronische leukemieën,
welke celtypen hierbij betrokken zijn en wat het effect van behandelingsmogelijkheden zijn
• Een beschrijving geven van een aantal belangrijke chromosoommutaties (deletie, inversies,
translocatie) die betrokken zijn bij de leukemieën
• Kunnen benoemen welke ziekten onder Klinische Immunologie vallen
• Inzicht hebben in de diversiteit van klinische verschijnselen
• Diagnostische testen kunnen koppelen aan een immuunziekte
Inhoudsopgave
Chapter 1 t/m 3 Herhaling Hematologie 1 ...........................................................................................3
De hematopoiesis ...........................................................................................................................3
De witte bloedcellen .......................................................................................................................4
Myelopoïese ...................................................................................................................................5
Chapter 3.5.2 Neutrofiele granulocyten maturatie; de compartimenten......................................6
Chapter 8 White blood cells in health and disease ..............................................................................7
Aantallen leukocyten ......................................................................................................................7
Morfologische afwijkende granulocyten ......................................................................................8
Neutrofiele granulocyten ............................................................................................................9
Chapter 8.2.3 Eosinofiele granulocyt ......................................................................................... 10
Basofiele granulocyt .................................................................................................................. 10
Chapter 8.3 Monocyten............................................................................................................. 10
Chapter 8.4 Lymfopoïese............................................................................................................... 11
Lymfocyten ............................................................................................................................... 11
Afwijkingen van Lymfocyten ...................................................................................................... 12
Hoofdstuk 14 Rijkers: Auto-immuunziekten ...................................................................................... 14
Het complement systeem ............................................................................................................. 14
Orgaan-specifieke auto-immuunziekten ........................................................................................ 15
Systematische auto-immuunziekten.............................................................................................. 15
Hoe begint auto-immuniteit? .................................................................................................... 16
Hst. 1.8 Rijkers Auto-inflammatoire ziekten................................................................................... 16
Immuundeficiënties ...................................................................................................................... 16
, Primaire immuundeficiënties; ................................................................................................... 16
Secundaire immuundeficiënties ................................................................................................ 18
Chapter 9 An introduction to haematological malignancies ............................................................... 18
Classificaties van leukemie ............................................................................................................ 18
Afwijkingen myeloïde cellen.......................................................................................................... 19
Chapter 9.2-9.8 Proto-oncogenen, tumor supressor genen & mutaties ..................................... 19
Chapter 9.9 Clonality ..................................................................................................................... 19
Chapter 9.10 Mechanisms of oncogenesis ..................................................................................... 20
Chapter 10 The laboratory investigation of haematological malignancies.......................................... 20
Chapter 10.3 Differentiële telling & statistiek ............................................................................ 20
Chapter 10.4 Bone marrow assessment ........................................................................................ 21
Chapter 10.5 Cytochemistry .......................................................................................................... 21
Chapter 10.6 Immunotyping.......................................................................................................... 22
Chapter 10.7 Cytogenetic analyses ................................................................................................ 22
Chapter 11 Myeloïd neoplasms ......................................................................................................... 22
Acute myeloïde leukemie (AML) ................................................................................................ 22
Chapter 11.3 Myelodyplastic syndrome ........................................................................................ 23
Chapter 11.4 Myeloproliferatieve neoplasma................................................................................ 23
Chapter 12 Lymfoïd neoplasma ......................................................................................................... 24
Behandeling van acute leukemie ............................................................................................... 25
Afkortingenlijst ................................................................................................................................. 27
, Chapter 1 t/m 3 Herhaling Hematologie 1
Verschillende technieken om het volledige bloedbeeld te krijgen:
• Impedantie, celtellingen
• Cytochemie, celtype of cellijn detectie: stadium van ziekte
• Flowcytometrie, celtellingen
• Spectrometrie, Hb bijv.
• Microscopie, bloeduitstrijkje
• Immunoassays, ELISA
• Genetisch/moleculair biologisch
De hematopoiesis
De hematopoiesis begint bij de
multipotente stamcel, deze kan
differentiëren in alle soorten bloedcellen.
(De stappen binnen de hematopoiesis moet
je kennen)
CFU; Colony forming unit
BFU; Burst forming unit
Overzicht stamcellen
Stamcellen hebben verschillende mogelijkheden in de differentiatie naar de uiteindelijke type cel. Er
zijn hierin verschillende:
• Totipotente/ omnipotente stamcel: alle cellen, ook extra embryonaal
• Pluripotente stamcel; alle kiembladen, embryonaal
• Multipotente stamcel; een heel aantal maar niet alle celtypen (hematologische stamcel of
hemocytoblast)
• Oligopotente stamcel; een paar celtypen
• Unipotentente stamcel; 1 type cel
• Induces pluripotent (iPS); in het lab gemaakte pluripotente stamcel
De hematopoiesis is mogelijk door verschillende groeifactoren/ cytokinen als interleukin (IL)-1, IL-3,
IL-6 en stoffen als EPO. Wanneer er te weinig van deze moleculen zijn, resulteert dit in anemie of
neutropenie. Bij te hoge hoeveelheden kan dit resulteren in hemoproliferatieve disorders, zoals
leukemie.
Hematopoiesis; gedetailleerd
1. Stamcellen hechten aan de matrix met adhesie moleculen
2. Cytokinen & groeifactoren (glycoproteïnen) stimuleren receptor op de stamcel
3. De gestimuleerde receptor activeert signaaltransductie route wat leidt tot cel proliferatie en
differentiatie
4. Gedifferentieerde cel verliest expressie adhesiemoleculen en verandert expressie receptoren
5. Uitgerijpte cellen treden in sinusoïde capillairen (capillairen met extra veel ruimte tussen
endotheel cellen)
6. Cel gaat door beenmergbloedbarrière
Boek: Haematology, Oxford; Gary Moore et at. ; 3e druk
Chapters: 1-3 (is al behandeld bij hematologie 1), nieuwe behandelde Chapters zijn 8 t/m 12
& Boek: Het leerboek immunologie; Rijkers; Hst. 16.
Leeruitkomsten:
• Uitleggen hoe de verschillende witte bloedcellen vanuit stamcellen ontstaan
• Een beschrijving geven van de verschillende vormen van acute en chronische leukemieën,
welke celtypen hierbij betrokken zijn en wat het effect van behandelingsmogelijkheden zijn
• Een beschrijving geven van een aantal belangrijke chromosoommutaties (deletie, inversies,
translocatie) die betrokken zijn bij de leukemieën
• Kunnen benoemen welke ziekten onder Klinische Immunologie vallen
• Inzicht hebben in de diversiteit van klinische verschijnselen
• Diagnostische testen kunnen koppelen aan een immuunziekte
Inhoudsopgave
Chapter 1 t/m 3 Herhaling Hematologie 1 ...........................................................................................3
De hematopoiesis ...........................................................................................................................3
De witte bloedcellen .......................................................................................................................4
Myelopoïese ...................................................................................................................................5
Chapter 3.5.2 Neutrofiele granulocyten maturatie; de compartimenten......................................6
Chapter 8 White blood cells in health and disease ..............................................................................7
Aantallen leukocyten ......................................................................................................................7
Morfologische afwijkende granulocyten ......................................................................................8
Neutrofiele granulocyten ............................................................................................................9
Chapter 8.2.3 Eosinofiele granulocyt ......................................................................................... 10
Basofiele granulocyt .................................................................................................................. 10
Chapter 8.3 Monocyten............................................................................................................. 10
Chapter 8.4 Lymfopoïese............................................................................................................... 11
Lymfocyten ............................................................................................................................... 11
Afwijkingen van Lymfocyten ...................................................................................................... 12
Hoofdstuk 14 Rijkers: Auto-immuunziekten ...................................................................................... 14
Het complement systeem ............................................................................................................. 14
Orgaan-specifieke auto-immuunziekten ........................................................................................ 15
Systematische auto-immuunziekten.............................................................................................. 15
Hoe begint auto-immuniteit? .................................................................................................... 16
Hst. 1.8 Rijkers Auto-inflammatoire ziekten................................................................................... 16
Immuundeficiënties ...................................................................................................................... 16
, Primaire immuundeficiënties; ................................................................................................... 16
Secundaire immuundeficiënties ................................................................................................ 18
Chapter 9 An introduction to haematological malignancies ............................................................... 18
Classificaties van leukemie ............................................................................................................ 18
Afwijkingen myeloïde cellen.......................................................................................................... 19
Chapter 9.2-9.8 Proto-oncogenen, tumor supressor genen & mutaties ..................................... 19
Chapter 9.9 Clonality ..................................................................................................................... 19
Chapter 9.10 Mechanisms of oncogenesis ..................................................................................... 20
Chapter 10 The laboratory investigation of haematological malignancies.......................................... 20
Chapter 10.3 Differentiële telling & statistiek ............................................................................ 20
Chapter 10.4 Bone marrow assessment ........................................................................................ 21
Chapter 10.5 Cytochemistry .......................................................................................................... 21
Chapter 10.6 Immunotyping.......................................................................................................... 22
Chapter 10.7 Cytogenetic analyses ................................................................................................ 22
Chapter 11 Myeloïd neoplasms ......................................................................................................... 22
Acute myeloïde leukemie (AML) ................................................................................................ 22
Chapter 11.3 Myelodyplastic syndrome ........................................................................................ 23
Chapter 11.4 Myeloproliferatieve neoplasma................................................................................ 23
Chapter 12 Lymfoïd neoplasma ......................................................................................................... 24
Behandeling van acute leukemie ............................................................................................... 25
Afkortingenlijst ................................................................................................................................. 27
, Chapter 1 t/m 3 Herhaling Hematologie 1
Verschillende technieken om het volledige bloedbeeld te krijgen:
• Impedantie, celtellingen
• Cytochemie, celtype of cellijn detectie: stadium van ziekte
• Flowcytometrie, celtellingen
• Spectrometrie, Hb bijv.
• Microscopie, bloeduitstrijkje
• Immunoassays, ELISA
• Genetisch/moleculair biologisch
De hematopoiesis
De hematopoiesis begint bij de
multipotente stamcel, deze kan
differentiëren in alle soorten bloedcellen.
(De stappen binnen de hematopoiesis moet
je kennen)
CFU; Colony forming unit
BFU; Burst forming unit
Overzicht stamcellen
Stamcellen hebben verschillende mogelijkheden in de differentiatie naar de uiteindelijke type cel. Er
zijn hierin verschillende:
• Totipotente/ omnipotente stamcel: alle cellen, ook extra embryonaal
• Pluripotente stamcel; alle kiembladen, embryonaal
• Multipotente stamcel; een heel aantal maar niet alle celtypen (hematologische stamcel of
hemocytoblast)
• Oligopotente stamcel; een paar celtypen
• Unipotentente stamcel; 1 type cel
• Induces pluripotent (iPS); in het lab gemaakte pluripotente stamcel
De hematopoiesis is mogelijk door verschillende groeifactoren/ cytokinen als interleukin (IL)-1, IL-3,
IL-6 en stoffen als EPO. Wanneer er te weinig van deze moleculen zijn, resulteert dit in anemie of
neutropenie. Bij te hoge hoeveelheden kan dit resulteren in hemoproliferatieve disorders, zoals
leukemie.
Hematopoiesis; gedetailleerd
1. Stamcellen hechten aan de matrix met adhesie moleculen
2. Cytokinen & groeifactoren (glycoproteïnen) stimuleren receptor op de stamcel
3. De gestimuleerde receptor activeert signaaltransductie route wat leidt tot cel proliferatie en
differentiatie
4. Gedifferentieerde cel verliest expressie adhesiemoleculen en verandert expressie receptoren
5. Uitgerijpte cellen treden in sinusoïde capillairen (capillairen met extra veel ruimte tussen
endotheel cellen)
6. Cel gaat door beenmergbloedbarrière
