Medicatie in de psychiatrie
Antidepressiva
Antidepressiva werken door beïnvloeding van de monoaminerge neurotransmittersystemen in de
hersenen.
Serotonerg werkende middelen hebben mogelijk een remmende werking bij stoornissen in de
impulsregulatie (suïcidaliteit, automutilatie, ejaculatio praecox, boulimia nervosa).
Stappen in voorschrijven antidepressiva
1. SSRI of TCA: lichte voorkeur voor SSRI i.v.m. het gunstigere bijwerkingenprofiel.
2. TCA
Bij klinisch opgenomen patiënten heeft een TCA de voorkeur.
Onderverdeling in:
- SSRI’s – selectieve serotonine heropnameremmers
o Citalopram (Ciaprimil): gemiddelde dosis 20-40mg/dg.
o Paroxetine (Seroxat): gemiddelde dosis 20-40 mg/dg.
o Fluoxetine (Prozac): gemiddelde dosis 40 mg/dg.
o Sertraline (Zoloft): gemiddelde dosis 50 mg/dg.
- TCA’s – tricyclische antidepressiva
o Amitriptyline (Sarotex): gemiddelde dosis 100-150 mg/dg.
o Nortriptyline (Nortrilen): gemiddelde dosis 50-100 mg/dg . Liever niet ’s avonds
geven gezien invloed op inslapen.
o Clomipramine: gemiddelde dosis 100-150mg/dg.
- SNRI’s – selectieve serotonine- en noradrenaline heropnameremmers. Mogelijk een voordeel
bij behandeling van gegeneraliseerde en sociale angststoornis. SNRI’s zijn flink duurder dan
SSRI’s.
o Venlafaxine (Efexor): gemiddelde dosis 75-150 mg/dg.
o Duloxetine
- NaSSA – noradrenerge en specifiek serotonerge antidepressiva
o Mirtazapine (Remeron): gemiddelde dosis 15-30 mg/dg. Blokkade alfa-2-adrenerge-
hetero-receptoren en stimulatie van 5HT1-receptor.
- NDRI – noradrenaline-dopamine heropnameremmer
o Bupropion (Wellbutrin)
- MAO-remmers: remmen de afbraak van monoaminen door het remmen van monoamino-
oxidase. MAO-remmers zijn bij antidepressiva de laatste keus als de rest niet meer werkt.
o Tranylcypromine (Parnate)
o Fenelzine
Bij bovenstaande twee middelen moeten mensen een tyramine-arm dieet krijgen, om
hypertensieve crises te voorkomen. Door deze ernstige bijwerking zijn de MAO-remmers hier
niet meer geregistreerd, psychiaters mogen dit alleen voorschrijven bij therapieresistentie en
als men een bewustzijnsverklaring heeft getekend.
Geneesmiddelen die de serotonerge functie in de hersenen stimuleren, kunnen in
combinatie met MAO-remmers een serotonerg syndroom veroorzaken.
Antipsychotica
Tijdens een psychose is er een verstoorde dopaminetransmissie die aanleiding geeft tot
stimulusonafhankelijk en inadequaat vrijkomen met van dopamine, er is dus een overshoot in
Antidepressiva
Antidepressiva werken door beïnvloeding van de monoaminerge neurotransmittersystemen in de
hersenen.
Serotonerg werkende middelen hebben mogelijk een remmende werking bij stoornissen in de
impulsregulatie (suïcidaliteit, automutilatie, ejaculatio praecox, boulimia nervosa).
Stappen in voorschrijven antidepressiva
1. SSRI of TCA: lichte voorkeur voor SSRI i.v.m. het gunstigere bijwerkingenprofiel.
2. TCA
Bij klinisch opgenomen patiënten heeft een TCA de voorkeur.
Onderverdeling in:
- SSRI’s – selectieve serotonine heropnameremmers
o Citalopram (Ciaprimil): gemiddelde dosis 20-40mg/dg.
o Paroxetine (Seroxat): gemiddelde dosis 20-40 mg/dg.
o Fluoxetine (Prozac): gemiddelde dosis 40 mg/dg.
o Sertraline (Zoloft): gemiddelde dosis 50 mg/dg.
- TCA’s – tricyclische antidepressiva
o Amitriptyline (Sarotex): gemiddelde dosis 100-150 mg/dg.
o Nortriptyline (Nortrilen): gemiddelde dosis 50-100 mg/dg . Liever niet ’s avonds
geven gezien invloed op inslapen.
o Clomipramine: gemiddelde dosis 100-150mg/dg.
- SNRI’s – selectieve serotonine- en noradrenaline heropnameremmers. Mogelijk een voordeel
bij behandeling van gegeneraliseerde en sociale angststoornis. SNRI’s zijn flink duurder dan
SSRI’s.
o Venlafaxine (Efexor): gemiddelde dosis 75-150 mg/dg.
o Duloxetine
- NaSSA – noradrenerge en specifiek serotonerge antidepressiva
o Mirtazapine (Remeron): gemiddelde dosis 15-30 mg/dg. Blokkade alfa-2-adrenerge-
hetero-receptoren en stimulatie van 5HT1-receptor.
- NDRI – noradrenaline-dopamine heropnameremmer
o Bupropion (Wellbutrin)
- MAO-remmers: remmen de afbraak van monoaminen door het remmen van monoamino-
oxidase. MAO-remmers zijn bij antidepressiva de laatste keus als de rest niet meer werkt.
o Tranylcypromine (Parnate)
o Fenelzine
Bij bovenstaande twee middelen moeten mensen een tyramine-arm dieet krijgen, om
hypertensieve crises te voorkomen. Door deze ernstige bijwerking zijn de MAO-remmers hier
niet meer geregistreerd, psychiaters mogen dit alleen voorschrijven bij therapieresistentie en
als men een bewustzijnsverklaring heeft getekend.
Geneesmiddelen die de serotonerge functie in de hersenen stimuleren, kunnen in
combinatie met MAO-remmers een serotonerg syndroom veroorzaken.
Antipsychotica
Tijdens een psychose is er een verstoorde dopaminetransmissie die aanleiding geeft tot
stimulusonafhankelijk en inadequaat vrijkomen met van dopamine, er is dus een overshoot in
