Marktresultaat en overheidsinvloed
Hoofdstuk 1
Markt van volkomen concurrentie:
● Veel aanbieders
● Homogeen product
● Vrije toe- en uittreding
● Transparante markt
● Lage transactiekosten (Klant hoeft alleen prijs te vergelijken)
Nadelen:
● Weinig innovatie
- Kan gestimuleerd worden d.m.v. octrooien. Hierdoor kunnen wettelijke monopolies
ontstaan
- Octrooi (= patent): Alleenrecht op het commerciële gebruik van een uitvinding
● Homogeniteit -> voorkeur monopolistische concurrentie
Door ruiltransacties kunnen mensen over verschillende goederen en diensten beschikken.
- Economische keuze: Kosten en baten afwegen
- Maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA): Een overzicht van de in geld uitgedrukte
kosten en baten voor de maatschappij.
Betalingsbereidheid: Het maximale bedrag dat je voor iets wilt betalen. Op de arbeidsmarkt: het
maximale bedrag dat een werkgever aan loon wil betalen.
- Verschil door bestedingsvermogen, behoeftes
Consumentensurplus: Het bedrag dat de consument aan voordeel heeft omdat de prijs lager is dan
zijn betalingsbereidheid.
- Betalingsbereidheid (minus) werkelijke prijs (= baten (minus) kosten)
Leveringsbereidheid: De bereidheid van de aanbieder om bij een bepaalde prijs een bepaalde
hoeveelheid te leveren.
Producentensurplus: Het bedrag dat de producent aan voordeel heeft, omdat de prijs hoger is dan
waarvoor hij het minimaal wil verkopen (leveringsbereidheid).
- Verkoopprijs (minus) leveringsbereidheid (P-MK)
Als vragers en aanbieders ruilwinst kunnen behalen, is de economische uitkomst op de markt
doelmatig. Het doel, een ruiltransactie wordt behaald met zo weinig mogelijk middelen (Efficiënt)
- Prijsmutaties hebben hierop invloed
(economisch) doelmatig: Een transactie is doelmatig als de ruilwinst zo hoog mogelijk is/ er zo min
mogelijk opoffering van middelen nodig is.
In een markt van volkomen concurrentie zorgen vraag en aanbod voor een evenwichtsprijs en
evenwichtshoeveelheid. De markt werkt perfect als het surplus maximaal is. (qa = qv)
, Oppervlakte driehoek: ½ x lengte x breedte
Vraaglijn: Hoeveel van iets wordt gevraagd bij een bepaalde prijs
Aanbodlijn: Hoeveel van iets wordt aangeboden bij een bepaalde prijs
- Bij volkomen concurrentie: MK = P
- P > MK wel aanbieden
- P < MK niet aanbieden
- Qa = o,4P -2 -> 0,4P = q + 2 -> P = 2,5q + 5 (P = MK)
Totale surplus: De som van het consumentensurplus en het producentensurplus.
Pareto-efficiënt evenwicht (= Pareto-optimaal): Het resultaat van één persoon kan niet verbeteren
zonder dat dit ten koste gaat van het resultaat van iemand anders.
- Het totale surplus is maximaal
- GO = MK
Welvaartstheorie: Het marktmechanisme zorgt ervoor dat een pareto-efficiënte verdeling van
middelen ontstaat.
- Welvaart: De mate waarin we onze behoeftes kunnen voorzien
De overheid kan ook een minimumprijs instellen. Hierdoor ontstaat een verlies aan surplus.
Monopolistische concurrentie:
- Veel keuze, met veel concurrenten (producten verschillen een klein beetje)
- Meer innovatie
Zie tekeningen voor de gevolgen van een minimumprijs.
Hoofdstuk 2
Marktfalen: Markt inefficiëntie: Daling surplus: geen marktevenwicht
De overheid kan ingrijpen d.m.v. heffing, subsidie, minimum- of maximumprijs. Dit is prijsregulering.
Dit leidt tot een verloren surplus (= deadweight loss): Een afname van het totale surplus die ontstaat
omdat de marktwerking wordt verstoord en de markt minder doelmatig werkt.
Maximumprijs: Een door de overheid bepaalde prijs met als doel de consument te beschermen.
- Geen Pareto-efficiënt (stellen het in ter bescherming van consumenten)
- Vraag groter dan aanbod -> vraagoverschot en aanbodtekort
- Deel producentensurplus naar de consument
- Harberger-driehoek: De driehoek die de afname van het totale surplus weergeeft. (blauw)
/// = consumentensurplus na maximumprijs
\\\ = producentensurplus na maximumprijs
Hoofdstuk 1
Markt van volkomen concurrentie:
● Veel aanbieders
● Homogeen product
● Vrije toe- en uittreding
● Transparante markt
● Lage transactiekosten (Klant hoeft alleen prijs te vergelijken)
Nadelen:
● Weinig innovatie
- Kan gestimuleerd worden d.m.v. octrooien. Hierdoor kunnen wettelijke monopolies
ontstaan
- Octrooi (= patent): Alleenrecht op het commerciële gebruik van een uitvinding
● Homogeniteit -> voorkeur monopolistische concurrentie
Door ruiltransacties kunnen mensen over verschillende goederen en diensten beschikken.
- Economische keuze: Kosten en baten afwegen
- Maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA): Een overzicht van de in geld uitgedrukte
kosten en baten voor de maatschappij.
Betalingsbereidheid: Het maximale bedrag dat je voor iets wilt betalen. Op de arbeidsmarkt: het
maximale bedrag dat een werkgever aan loon wil betalen.
- Verschil door bestedingsvermogen, behoeftes
Consumentensurplus: Het bedrag dat de consument aan voordeel heeft omdat de prijs lager is dan
zijn betalingsbereidheid.
- Betalingsbereidheid (minus) werkelijke prijs (= baten (minus) kosten)
Leveringsbereidheid: De bereidheid van de aanbieder om bij een bepaalde prijs een bepaalde
hoeveelheid te leveren.
Producentensurplus: Het bedrag dat de producent aan voordeel heeft, omdat de prijs hoger is dan
waarvoor hij het minimaal wil verkopen (leveringsbereidheid).
- Verkoopprijs (minus) leveringsbereidheid (P-MK)
Als vragers en aanbieders ruilwinst kunnen behalen, is de economische uitkomst op de markt
doelmatig. Het doel, een ruiltransactie wordt behaald met zo weinig mogelijk middelen (Efficiënt)
- Prijsmutaties hebben hierop invloed
(economisch) doelmatig: Een transactie is doelmatig als de ruilwinst zo hoog mogelijk is/ er zo min
mogelijk opoffering van middelen nodig is.
In een markt van volkomen concurrentie zorgen vraag en aanbod voor een evenwichtsprijs en
evenwichtshoeveelheid. De markt werkt perfect als het surplus maximaal is. (qa = qv)
, Oppervlakte driehoek: ½ x lengte x breedte
Vraaglijn: Hoeveel van iets wordt gevraagd bij een bepaalde prijs
Aanbodlijn: Hoeveel van iets wordt aangeboden bij een bepaalde prijs
- Bij volkomen concurrentie: MK = P
- P > MK wel aanbieden
- P < MK niet aanbieden
- Qa = o,4P -2 -> 0,4P = q + 2 -> P = 2,5q + 5 (P = MK)
Totale surplus: De som van het consumentensurplus en het producentensurplus.
Pareto-efficiënt evenwicht (= Pareto-optimaal): Het resultaat van één persoon kan niet verbeteren
zonder dat dit ten koste gaat van het resultaat van iemand anders.
- Het totale surplus is maximaal
- GO = MK
Welvaartstheorie: Het marktmechanisme zorgt ervoor dat een pareto-efficiënte verdeling van
middelen ontstaat.
- Welvaart: De mate waarin we onze behoeftes kunnen voorzien
De overheid kan ook een minimumprijs instellen. Hierdoor ontstaat een verlies aan surplus.
Monopolistische concurrentie:
- Veel keuze, met veel concurrenten (producten verschillen een klein beetje)
- Meer innovatie
Zie tekeningen voor de gevolgen van een minimumprijs.
Hoofdstuk 2
Marktfalen: Markt inefficiëntie: Daling surplus: geen marktevenwicht
De overheid kan ingrijpen d.m.v. heffing, subsidie, minimum- of maximumprijs. Dit is prijsregulering.
Dit leidt tot een verloren surplus (= deadweight loss): Een afname van het totale surplus die ontstaat
omdat de marktwerking wordt verstoord en de markt minder doelmatig werkt.
Maximumprijs: Een door de overheid bepaalde prijs met als doel de consument te beschermen.
- Geen Pareto-efficiënt (stellen het in ter bescherming van consumenten)
- Vraag groter dan aanbod -> vraagoverschot en aanbodtekort
- Deel producentensurplus naar de consument
- Harberger-driehoek: De driehoek die de afname van het totale surplus weergeeft. (blauw)
/// = consumentensurplus na maximumprijs
\\\ = producentensurplus na maximumprijs
