Samenvatting alle leerdoelen

Samenvatting leerdoelen

Probleem 1

Leerdoel 1: Wat is het uitgangspunt van de sociologie van Durkheim? Hoe draagt het bij aan onze sociologische
verbeelding?

 Sociaal boven het individu.
 De maatschappij kan wetenschappelijk bestudeerd worden en bestaat uit sociale feiten, die extern zijn aan
het individu en een dwingende invloed hebben op het individu.
 Omdat er een snelle verandering in de maatschappij was waarin Durkheim leefde ontstond er anomie.

Leerdoel 2: Werk Durkheims theoretische concepten uit en leg relaties tussen de concepten.

 Sociaal feit: sociale structuren en culturele normen en waarden die extern zijn aan actoren en die van
dwingende invloed zijn.
 Integratie: de sterkte van de band die we hebben met de samenleving.
 Regulatie: het niveau van externe beperking op mensen.
 Materiële sociale feiten: culturele artefacten: fysieke objecten die een culturele betekenis hebben.
 Immateriële sociale feiten: symbolische betekenissen en collectieve gevoelens.
 Moraliteit: principes die ons gedrag beheersen.
 Moraliteit kan empirisch onderzocht worden, is extern aan het individu, is van dwingende
invloed op het individu en wordt uitgelegd door andere sociale feiten.
 De onderzoeken van Durkheim waren ontstaan door zijn zorg over de morele gezondheid van
de moderne maatschappij.
 Collectief bewustzijn: de algemene structuur van gedeelde afspraken, normen en geloven.
 Het niveau waarop de cultuur gedeeld wordt: hoeveel mensen in de groep dezelfde waarden
hebben, dezelfde dingen geloven, hetzelfde voelen over dingen, hetzelfde gedragen en de
wereld op dezelfde manier zien.
 De hoeveelheid kracht die de cultuur heeft om de gedachten, gevoelens en acties van
individuen te leiden.
 Het niveau van helderheid van het collectief bewustzijn: hoe duidelijk de voorschriften en
verboden zijn in de cultuur.
 Collectieve representaties: collectieve concepten en sociale krachten. Komen voort uit interacties.
 Volume:
 Mechanische solidariteit: de hele maatschappij.
 Organische solidariteit: bepaalde groepen.
 Intensiteit:
 Mechanische solidariteit: hoog.
 Organische solidariteit: laag.
 Stijfheid:
 Mechanische solidariteit: hoog.
 Organische solidariteit: laag.
 Tevredenheid:
 Mechanische solidariteit: religieus.
 Organische solidariteit: moreel individualisme.
 Sociale stromingen: sociale feiten die zich niet in de standaard vorm vertonen. Komen voort uit
interacties en zijn betekenissen die gedeeld worden door leden van een collectiviteit.
 Division of labor: arbeidsdeling, mensen gingen zich specialiseren en een unieke baan aannemen, in plaats
van allemaal hetzelfde doen. Het zorgde voor de transitie van mechanische naar organische solidariteit.
 Oorzaak: dynamische dichtheid: het aantal mensen in een samenleving en het niveau van interactie
tussen hen.
 Meer mensen> competitie voor schaarse middelen> mogelijkheid voor specialisatie.
 Sociale differentiatie: mensen leren hoe ze moeten denken, voelen en gedragen, doordat ze de cultuur
van de groep overnemen.
 Drie soorten:
 Normloze division of labor: er is weinig regulatie in een samenleving en er wordt afgezien van
mensen vertellen wat ze moeten doen, waardoor anomie ontstaat.

,  Geforceerde division of labor: verouderde normen en verwachtingen kunnen individuen en
groepen forceren naar posities waar ze slecht voor geschikt zijn. Hierdoor kunnen conflicten en
isolatie ontstaan, waardoor normloosheid vergroot kan worden.
 Slecht geregelde division of labor: bepaalde functies worden door mensen bekleed die het slecht
regelen. Het zorgt ervoor dat hoe het geregeld wordt zorgt voor isolatie in plaats van sociale
solidariteit.
 Sociale solidariteit: een term voor het niveau van integratie in een maatschappij.
 Mechanische solidariteit: een samenleving waarin individuen automatisch verbonden zijn en waar er
weinig verschillen tussen de mensen zijn, waardoor ook weinig competitie en een sterke band met
familie en traditie.
 Repressieve wet: het doel van straffen is boeten.
 Organische solidariteit: een samenleving waarin iedereen zich vrij individueel beweegt en waar
iedereen zijn eigen specialisatie heeft. Er is een slechte band met familie en traditie.
 Herstelrecht: is gemaakt om de relatie tussen de overtreder en de gebroken sociale relaties te
herstellen.
 Sociale pathologie: de leer van ziektes in een samenleving, die erbij horen en als normaal worden gezien.
 Anomie: sociale instabiliteit en persoonlijke onrust, wat voortkomt uit onvoldoende regulatie van
activiteiten.
 Geforceerde division of labor.
 Egoïstische zelfmoord: in samenlevingen waarin het individu niet goed geïntegreerd is in de grotere
groep. De individu voelt zich geen onderdeel van de samenleving en zal door de kleinste frustraties al
zelfmoord plegen.
 Onbaatzuchtige zelfmoord: de sociale integratie is te sterk. Het individu voelt zich gedwongen om
zelfmoord te plegen.
 Normloze zelfmoord: doordat er een verstoring van regulatie is, positief of negatief, voelt het individu
zich normloos en bevrijd en belandt in een depressie, wat zorgt voor zelfmoord.

Leerdoel 3: Hoe kan Durkheims werk toegepast worden op bijv. deviantie/delinquentie? Hoe draagt het bij aan
onze sociologische verbeelding?

 Toepassing van de multi-level theorie van sociale integratie en anomie:
 Adolescenten die een laag niveau van sociale integratie hebben, hebben een grotere kans op deviant
gedrag. Individuen die dan ook een laag niveau van sociale integratie hebben, ervaren meer
normloosheid en zinloosheid.
 Adolescenten die normloosheid ervaren hebben een grotere kans om deel te nemen aan delinquentie.
 Adolescenten die falen op school of school als zinloos ervaren, hebben een grotere kans om het
delinquente pad op te gaan.
 Adolescenten die een hoog niveau van sociale integratie hebben en een laag niveau van normloosheid
ervaren, hebben een lagere kans om met delinquente mensen om te gaan.
 Adolescenten die zwakke banden hebben met sociale instituten en die normloosheid ervaren zijn
kwetsbaarder voor imitatie.
 Een samenleving die een hoog niveau van sociale integratie heeft, heeft veel sociale normen en
waarden en informele sociale controle, waardoor het delinquente gedrag op een laag niveau blijft.
 Er is een sterke, positieve relatie tussen delinquent gedrag en delinquentie onder vrienden.
 Functie van criminaliteit: je ziet hoe het niet moet en het kan duiden op een verandering in het
collectieve bewustzijn.

Probleem 2

Leerdoel 1: Wat is het uitgangspunt van de sociologie van Marx over de menselijke natuur?

 Klassenstrijd: met werk kan je niet alles bepalen, omdat toch de heersende klasse alles bepaalt. De
bourgeoisie bepaalt de regels en het proletariaat werkt hiervoor en verliest hun eigen waarden.
 Eerst was er een focus op gebeurtenissen en nu is er een focus op het proces en de productie en de
verandering hierin.
 Marx hield zich bezig met het kapitalisme en hoe de menselijke factor hierin verdween.
 Unieke aan de mens: we creëren onze wereld en mensen overleven door de omgeving te kunnen
veranderen op een manier waarop deze voorziet in de behoeften.