Module 1
‘De startende fysiotherapeut’
,
,Algemene myologie
De student kan de diverse spiertypen (fusiform, pennaat, etc.) en soorten spiervezels
benoemen en hun functies en de begrippen origo en insertie uitleggen.
Soorten spiertypen:
- Fusiforme spier
• Bevat weinig spiervezels maar wel lange spiervezels.
• De vezels in de spier liggen parallel.
• Het zijn langere spieren en kunnen meer verkorten.
• Bij een spiercontractie kunnen fusiforme spieren sneller verkorten, maar minder
kracht leveren.
• De hamstrings, M. Biceps Brachii zijn voorbeelden van fusiforme spieren.
- Pennaat spier
• Kan opgedeeld worden in unipennate, bipennate en multipennate.
• De vezels in de spier liggen schuin.
• Bij een spiercontractie kunnen pennate spieren minder snel verkorten, maar meer
kracht leveren.
• De M. Quadriceps en M. Pectoralis major zijn voorbeelden van pennate spieren.
Soorten spiervezels:
- Rode spiervezels, type 1 vezels, slow twitch
- Witte spiervezels, type 2 vezels, fast twitch
• Type 2-A
• Type 2-D
Functies van de spiervezels:
- Rode spiervezels, type 1, slow twitch
• ! Leveren een langdurige contractie met een niet al te grote kracht !
• Zijn onvermoeibaar.
• Na een prikkeling ontstaat een langzame contractie met weinig kracht.
• Voor een contractie van rode spiervezels heb je weinig ATP nodig.
• Duurlopers hebben over het algemeen veel rode spiervezels in hun spieren.
- Witte spiervezels, type 2, fast twitch
• ! Zijn geschikt voor een korte maar krachtige presentie (sprinten) !
• Leveren veel kracht.
• Zijn snel vermoeibaar.
• Na een prikkeling ontstaat een snelle en korte contractie met een grote kracht.
• Ze kunnen zonder zuurstof presentatie leveren.
• Voor een contractie van witte spiervezels heb je veel ATP nodig.
Origo: Is het beginpunt van een spier, boven aan de spier.
Insertie: Is het eindpunt van een spier, onderaan de spier.
De student kan de diverse contractievormen van een spier uitleggen (concentrisch,
excentrisch, isometrisch) en de diverse werkingsvormen (agonist, antagonist, synergist) van
een spier beschrijven.
Contractievormen van een spier:
- Concentrisch: hier wordt de spier verkort, hierbij gaat het gewicht tegen de zwaartekrach in.
- Excentrisch: hier wordt de spier verlengd, hierbij gaat het gewicht mee met de zwaartekracht.
- Isometrisch: hier blijft de spier in dezelfde lengte, hierbij blijft het gewicht op zijn plek.
De werkingsvormen van een spier:
- Agonist: dit is de hoofdbeweger van de beweging.
- Antagonist: dit is de tegenover gestelde spier van de agonist. Deze moet ontspannen als de
agonist aanspant.
- Synergist: dit is de meewerkende, helpende, stabiliserende spier van de antagonist
, De student kan de begrippen actieve en passieve insufficiëntie uitleggen.
Actieve insufficiëntie:
Hierbij kan een spier zich maximaal tot de helft van zijn lengte verkorten. Hierbij heeft de spier zich
maximaal verkort en kan de beweging niet verder uitvoeren. Dit komt doordat de myosine en actine
filamenten al maximaal over elkaar heen zijn geschoven. Het gewricht zelf kan nog wel verder
bewegen, alleen de spier kan dit niet.
Passieve insufficiëntie:
Hierbij kan een spier zich maar tot een bepaalde lengte verlengen. De spier is maximaal uitgerekt en
kan geen verdere beweging toelaten. Dit is eigenlijk gewoon het rekken van de spier.
De student kan de begrippen massa, momentsarm, kracht en werklijn uitleggen en bij
behorende formule voor het moment reproduceren.
Massa
Een natuurkundige grootheid die de hoeveelheid van een stof aanduidt.
Momentsarm (lastarm, krachtarm)
Dit is de afstand van een draaipunt tot de werklijn van een kracht.
Kracht
Een natuurkundige grootheid die een voorwerp van vorm of van snelheid kan doen veranderen.
Werklijn
Dit is de lijn waarop een kracht verschoven kan worden.
Formule voor moment
Moment = kracht x arm
‘De startende fysiotherapeut’
,
,Algemene myologie
De student kan de diverse spiertypen (fusiform, pennaat, etc.) en soorten spiervezels
benoemen en hun functies en de begrippen origo en insertie uitleggen.
Soorten spiertypen:
- Fusiforme spier
• Bevat weinig spiervezels maar wel lange spiervezels.
• De vezels in de spier liggen parallel.
• Het zijn langere spieren en kunnen meer verkorten.
• Bij een spiercontractie kunnen fusiforme spieren sneller verkorten, maar minder
kracht leveren.
• De hamstrings, M. Biceps Brachii zijn voorbeelden van fusiforme spieren.
- Pennaat spier
• Kan opgedeeld worden in unipennate, bipennate en multipennate.
• De vezels in de spier liggen schuin.
• Bij een spiercontractie kunnen pennate spieren minder snel verkorten, maar meer
kracht leveren.
• De M. Quadriceps en M. Pectoralis major zijn voorbeelden van pennate spieren.
Soorten spiervezels:
- Rode spiervezels, type 1 vezels, slow twitch
- Witte spiervezels, type 2 vezels, fast twitch
• Type 2-A
• Type 2-D
Functies van de spiervezels:
- Rode spiervezels, type 1, slow twitch
• ! Leveren een langdurige contractie met een niet al te grote kracht !
• Zijn onvermoeibaar.
• Na een prikkeling ontstaat een langzame contractie met weinig kracht.
• Voor een contractie van rode spiervezels heb je weinig ATP nodig.
• Duurlopers hebben over het algemeen veel rode spiervezels in hun spieren.
- Witte spiervezels, type 2, fast twitch
• ! Zijn geschikt voor een korte maar krachtige presentie (sprinten) !
• Leveren veel kracht.
• Zijn snel vermoeibaar.
• Na een prikkeling ontstaat een snelle en korte contractie met een grote kracht.
• Ze kunnen zonder zuurstof presentatie leveren.
• Voor een contractie van witte spiervezels heb je veel ATP nodig.
Origo: Is het beginpunt van een spier, boven aan de spier.
Insertie: Is het eindpunt van een spier, onderaan de spier.
De student kan de diverse contractievormen van een spier uitleggen (concentrisch,
excentrisch, isometrisch) en de diverse werkingsvormen (agonist, antagonist, synergist) van
een spier beschrijven.
Contractievormen van een spier:
- Concentrisch: hier wordt de spier verkort, hierbij gaat het gewicht tegen de zwaartekrach in.
- Excentrisch: hier wordt de spier verlengd, hierbij gaat het gewicht mee met de zwaartekracht.
- Isometrisch: hier blijft de spier in dezelfde lengte, hierbij blijft het gewicht op zijn plek.
De werkingsvormen van een spier:
- Agonist: dit is de hoofdbeweger van de beweging.
- Antagonist: dit is de tegenover gestelde spier van de agonist. Deze moet ontspannen als de
agonist aanspant.
- Synergist: dit is de meewerkende, helpende, stabiliserende spier van de antagonist
, De student kan de begrippen actieve en passieve insufficiëntie uitleggen.
Actieve insufficiëntie:
Hierbij kan een spier zich maximaal tot de helft van zijn lengte verkorten. Hierbij heeft de spier zich
maximaal verkort en kan de beweging niet verder uitvoeren. Dit komt doordat de myosine en actine
filamenten al maximaal over elkaar heen zijn geschoven. Het gewricht zelf kan nog wel verder
bewegen, alleen de spier kan dit niet.
Passieve insufficiëntie:
Hierbij kan een spier zich maar tot een bepaalde lengte verlengen. De spier is maximaal uitgerekt en
kan geen verdere beweging toelaten. Dit is eigenlijk gewoon het rekken van de spier.
De student kan de begrippen massa, momentsarm, kracht en werklijn uitleggen en bij
behorende formule voor het moment reproduceren.
Massa
Een natuurkundige grootheid die de hoeveelheid van een stof aanduidt.
Momentsarm (lastarm, krachtarm)
Dit is de afstand van een draaipunt tot de werklijn van een kracht.
Kracht
Een natuurkundige grootheid die een voorwerp van vorm of van snelheid kan doen veranderen.
Werklijn
Dit is de lijn waarop een kracht verschoven kan worden.
Formule voor moment
Moment = kracht x arm
