Samenvatting Grondslagen Vermogensrecht
Druk 12
ISBN 978-90-01-29911-8
NUR 820
1
,Inhoudsopgave
H1. Enige grondbeginselen.................................................................................................................................3
H2. Vermogensrecht algemeen..........................................................................................................................5
H3. Overdracht...................................................................................................................................................9
H4. Pand en hypotheek....................................................................................................................................24
H6. Rechtshandeling door vertegenwoordiging..............................................................................................28
2
, H1. Enige grondbeginselen
1.1 Rechtsregels
Regels zijn rechtsregels als zij als zodanig worden erkend en door rechters en andere autoriteiten worden toegepast en
afgedwongen. Rechtsregels zijn juridisch relevant en rechtens afdwingbaar. Regels bestaan uit rechtsregels ‘recht’ en
andere regels ‘moraal en fatsoen’.
1.1.1 Publiekrecht en privaatrecht
Rechtsgebieden
Publiekrecht (verhouding tussen overheid en burger) Privaatrecht (verhouding tussen mensen)
Staatsrecht Personen- en familierecht
Bestuursrecht Vermogensrecht
Belastingrecht Ondernemingsrecht
Strafrecht
1.1.2 Dwingend en aanvullend (regelend) recht
Dwingend recht: Er mag niet van de rechtsregel worden afgeweken.
Aanvullend/regelend recht: Van toepassing wanneer partijen zelf geen regeling hebben getroffen (art. 6:248 BW).
Driekwartdwingendrecht: Werkgever en werknemer hebben de mogelijkheid om bij een cao af te wijken van een
wettelijke bepaling (art. 7:628 BW)
Semidwingendrecht: Werkgever en individuele werknemer hebben de mogelijkheid om samen schriftelijk te kunnen
afwijken van de wettelijke bepaling (art. 7:628 BW).
1.1.3 Materieel en formeel recht
Materieel recht gaat over de inhoud van rechtsregels. Het bevat rechten en plichten, geboden en verboden. BW, WvK en
WvS.
Formeel recht is procesrecht: hoe de regels van het materieel recht worden gehandhaafd. Rv, Sv.
1.1.4 Objectief en subjectief recht
Objectief recht: Het geheel van geldende rechtsregels in Nederland.
Subjectief recht: Recht als er gesproken wordt over ‘mijn’ recht.
Rechtsobject: Hetgeen wat de inhoud vormt van het recht (de substantie van elke rechtsbetrekking).
1.2 Rechtsbronnen
Rechtsregels ontstaan uit rechtsbronnen.
1.2.1 Wet
Rechtsregels die in wetten staan, kunnen op twee manieren worden onderscheiden:
Ad 1 Naar de inhoud
Wet in materiële zin: Wettelijke regels die voor iedereen in Nederland bindend is. Wetten in materiële zin worden
gemaakt door overheidsorganen. Het zijn algemene, abstracte, burgers bindende rechtsregels.
Ad 2 Naar de wijze van totstandkoming
Een wet is een wet in formele zin (formele wet) als deze tot stand is gekomen door samenwerking van regering
en Staten-Generaal (art. 81 GW).
De meeste wetten in formele zin zijn ook wetten in materiële zin en bevatten dus voor iedereen verbindende
voorschriften. Bijv. BW, WvK, FW, Hrw, Hnw, WOR, WvSr, WVW, Participatiewet en Wet bodemsbescherming.
Voorschriften van andere overheidsorganen dan regering en SG gezamenlijk zijn nooit wetten in formele zin. Zij kunnen
inhoudelijk wel iedereen verbindende rechtsregels bevatten. Bijv. APV.
Voorbeelden van beschikkingen zijn de toekenning van een bijstandsuitkering of het verlenen van een
huisvestingsvergunning. Beschikkingen zijn geen wetten in materiële en formele zin. (Zie pag. 19)
Rangorde binnen de diverse wettelijke regelingen:
1. Hogere regelingen gaan vóór lagere regelingen
2. Jongere regelingen gaan vóór oudere regelingen
3
Druk 12
ISBN 978-90-01-29911-8
NUR 820
1
,Inhoudsopgave
H1. Enige grondbeginselen.................................................................................................................................3
H2. Vermogensrecht algemeen..........................................................................................................................5
H3. Overdracht...................................................................................................................................................9
H4. Pand en hypotheek....................................................................................................................................24
H6. Rechtshandeling door vertegenwoordiging..............................................................................................28
2
, H1. Enige grondbeginselen
1.1 Rechtsregels
Regels zijn rechtsregels als zij als zodanig worden erkend en door rechters en andere autoriteiten worden toegepast en
afgedwongen. Rechtsregels zijn juridisch relevant en rechtens afdwingbaar. Regels bestaan uit rechtsregels ‘recht’ en
andere regels ‘moraal en fatsoen’.
1.1.1 Publiekrecht en privaatrecht
Rechtsgebieden
Publiekrecht (verhouding tussen overheid en burger) Privaatrecht (verhouding tussen mensen)
Staatsrecht Personen- en familierecht
Bestuursrecht Vermogensrecht
Belastingrecht Ondernemingsrecht
Strafrecht
1.1.2 Dwingend en aanvullend (regelend) recht
Dwingend recht: Er mag niet van de rechtsregel worden afgeweken.
Aanvullend/regelend recht: Van toepassing wanneer partijen zelf geen regeling hebben getroffen (art. 6:248 BW).
Driekwartdwingendrecht: Werkgever en werknemer hebben de mogelijkheid om bij een cao af te wijken van een
wettelijke bepaling (art. 7:628 BW)
Semidwingendrecht: Werkgever en individuele werknemer hebben de mogelijkheid om samen schriftelijk te kunnen
afwijken van de wettelijke bepaling (art. 7:628 BW).
1.1.3 Materieel en formeel recht
Materieel recht gaat over de inhoud van rechtsregels. Het bevat rechten en plichten, geboden en verboden. BW, WvK en
WvS.
Formeel recht is procesrecht: hoe de regels van het materieel recht worden gehandhaafd. Rv, Sv.
1.1.4 Objectief en subjectief recht
Objectief recht: Het geheel van geldende rechtsregels in Nederland.
Subjectief recht: Recht als er gesproken wordt over ‘mijn’ recht.
Rechtsobject: Hetgeen wat de inhoud vormt van het recht (de substantie van elke rechtsbetrekking).
1.2 Rechtsbronnen
Rechtsregels ontstaan uit rechtsbronnen.
1.2.1 Wet
Rechtsregels die in wetten staan, kunnen op twee manieren worden onderscheiden:
Ad 1 Naar de inhoud
Wet in materiële zin: Wettelijke regels die voor iedereen in Nederland bindend is. Wetten in materiële zin worden
gemaakt door overheidsorganen. Het zijn algemene, abstracte, burgers bindende rechtsregels.
Ad 2 Naar de wijze van totstandkoming
Een wet is een wet in formele zin (formele wet) als deze tot stand is gekomen door samenwerking van regering
en Staten-Generaal (art. 81 GW).
De meeste wetten in formele zin zijn ook wetten in materiële zin en bevatten dus voor iedereen verbindende
voorschriften. Bijv. BW, WvK, FW, Hrw, Hnw, WOR, WvSr, WVW, Participatiewet en Wet bodemsbescherming.
Voorschriften van andere overheidsorganen dan regering en SG gezamenlijk zijn nooit wetten in formele zin. Zij kunnen
inhoudelijk wel iedereen verbindende rechtsregels bevatten. Bijv. APV.
Voorbeelden van beschikkingen zijn de toekenning van een bijstandsuitkering of het verlenen van een
huisvestingsvergunning. Beschikkingen zijn geen wetten in materiële en formele zin. (Zie pag. 19)
Rangorde binnen de diverse wettelijke regelingen:
1. Hogere regelingen gaan vóór lagere regelingen
2. Jongere regelingen gaan vóór oudere regelingen
3
