RUG ARW2 hoorcollege aantekeningen

ARW2 – Hoorcolleges
Week 1 – hoorcollege 1
Programma:
I. Inleiding
II. Bestuursorgaan (art. 1:1 Awb) toepassen!
III. Belanghebbende (art. 1:2 Awb) toepassen!
IV. Besluit (art. 1:3 Awb) toepassen!
V. Handhaving
Inleiding:
 Positief recht
o Publiekrecht
 Staatsrecht  verhoudingen tussen staatsorganen (hoe deze zich tot
elkaar verhouden)
 Bestuursrecht  verhouding tussen publiekrechtelijke organen en
publiekrechtelijke rechtspersonen in hoedanigheid vanuit hun
exclusieve bevoegdheid (onderscheid rechtspersonen en organen)
 Strafrecht  verhouding tussen staat en burger
o Privaatrecht (burgerlijk recht)  rechtsverhoudingen tussen burgers onderling
of tussen publiekrechtelijke rechtspersonen in een hoedanigheid als
privépersoon
Trias Politica:
 Wetgevende macht
o AVV’s vaststellen
 Bestuurlijke macht
o AVV’s uitvoeren in de praktijk
 Rechtsprekende macht
o Geschilbeslechting zonder verantwoording aan de andere machten / andere
organen
 Drie machten houden elkaar in balans d.m.v. eigen autonome macht
Bestuur in klassieke zin (in de zin van de trias):
 Uitvoeren van AVV’s in concrete gevallen
o Bijv. examencommissie  wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk
onderzoek (WHW)  uitsluiting tentamen vanwege fraude
 Examencommissie mag leerling uitsluiten van tentamen o.g.v. WHW
 Bevoegdheid is er alleen als deze is toegekend
o Bijv. college van burgemeester en wethouders  uitvoering wet algemene
bepalingen omgevingsrecht (wabo)  omgevingsvergunning
 College van b&w mag volgens de wet de wabo uitvoeren d.m.v. een
omgevingsvergunning
 Actoren  bestuursorganen (niet de gemeente, maar de burgemeester 
onderscheid geheel en orgaan!)
o Bijv. examencommissie, college van b&w
o Als er staat “op grond van openbare orde vergunning weigeren” mag dit ook
alleen op grond van openbare orde geweigerd worden
 Aard bevoegdheid is exclusief (publiekrechtelijk)

, o Bijv.: alleen examinator mag examencijfers rechtsgeldig toekennen
o Alleen bepaalde organisaties hebben de bevoegdheid om iets te doen
o Eenzijdig ingrijpen in rechtspositie burger
 Product is Awb-besluit
Bestuur omvat meer:
 Privaatrechtelijk handelen, overheid kan doen:
o Feitelijke handelingen
 Bijv. opbreken winkelstraat
 Onrechtmatige overheidsdaad (als er schade ontstaat)
 Rechtmatige overheidsdaad (als er schade ontstaat)
o Rechtshandelingen (niet gebruikmaken van exclusieve bevoegdheid)
 Bijv. aanschaf computer
 Actoren = rechtspersonen
o Bijv. Staat, provincie, gemeente, waterschap
 Aard bevoegdheid = niet-exclusief
o Bijv. wegen aanleggen, BOB-campagne voeren (dingen waar je geen
overheid voor hoeft te zijn – kan ik dit ook? Antwoord: ja)
 Product = privaatrechtelijke rechtsfeiten (dus niet bestuursrechtelijk en geen Awb-
besluit)

Bestuur in klassieke zin Bestuur omvat meer
Actoren Bestuursorganen Rechtspersonen
Aard bevoegdheid Exclusief Niet-exclusief
Product Awb-besluiten Privaatrechtelijke
rechtsfeiten


Bestuursrecht:
 Recht van, voor en tegen overheidsbestuur
o Van (instrumentarium) (in de zin van exclusieve bevoegdheid)
 Bijv. vergunning, subsidie
 Bestuursorgaan heeft recht om een vergunning / subsidie te verlenen
o Voor (normen) (geven ruimte om te handelen en stellen beperkingen)
 Wet, recht (geschreven en ongeschreven)
o Tegen (rechtsbescherming) (ook voorprocedures)
 Bijv. bezwaar en beroep
 Bezwaar = bij bestuursorgaan zelf (voorprocedure  om te
voorkomen dat er te makkelijk geprocedeerd wordt +
mogelijkheid bestuursorgaan fout rechtzetten)
 Beroep = kan na bezwaar of onmiddellijk
 Eenzijdigheid  slaat op exclusieve karakter waardoor bestuursorganen een sterke
positie innemen
Bestuusrecht:
1. Algemeen deel
a. Algemene wet bestuursrecht (Awb)
i. Gelaagde structuur  belangrijkste begrippen staan uitgelegd (boek1)
2. Bijzonder deel (exclusieve bevoegdheden)
a. Bijv. belastingrecht, milieurecht, onderwijsrecht

, 3. Ongeschreven normen
a. Ongeschreven abbb’s (algemene beginselen van behoorlijk bestuur)
i. Bestuursorganen zijn hier altijd aan gehouden (ook bijv. gemeente in
privaatrechtelijke bevoegdheidsuitoefening!)
ii. Deel staat in de Awb, maar niet allemaal

II – Bestuursorgaan
Bestuursorganen:
 Art. 1:1 lid 1 Awb
o Sub a: a-orgaan (fulltime) een orgaan van een rechtspersoon die krachtens
publiekrecht is ingesteld (bijv. gemeente en Staat)
o Sub b: b-orgaan (parttime) een ander persoon of college, met enig openbaar
gezag bekleed (bijv. garage die APK-keuringen doet)
 Alleen in een bepaalde hoedanigheid is iemand een bestuursorgaan – bijv.
garagehouder is alleen bestuursorgaan wanneer hij APK keurt. Doet hij dat 10% van
de tijd, is hij 10% van de tijd bestuursorgaan
A-orgaan (fulltime):
 Orgaan van rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld (bijv. in het BW)
 Rechtspersoon
o Krachtens publiekrecht ingesteld
o Krachtens privaatrecht opgericht (bijv. notariskantoor)

Publiekrechtelijke rechtspersonen:
 Orgaan van rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld
o Art. 2:1 lid 1 BW
 Staat, provincies, gemeenten, waterschappen, lichamen
verordenende bevoegdheid krachtens Gw zijn rechtspersonen
o Art. 2:1 lid 2 BW
 Andere lichamen met overheidstaak, indien bij of krachtens wet
 Bijv. Politie (art. 26 Politiewet)
En een orgaan van publiekrechtelijke rechtspersonen:
 Organen van publiekrechtelijke rechtspersonen, hen is exclusief een bevoegdheid
toegekend
 Art. 1:1 lid 1 sub a Awb jo. 2:1 lid 1 BW
o Staat: regering, ministers
o Provincie: GS (gedeputeerde staten), PS, CvK (commissaris van de koning)
o Gemeente: Gemeenteraad, college b&w, burgemeester
 Art. 1:1 lid 1 sub a Awb jo. 2:1 lid 2 BW
o RUG: examencommissie, examinator

B-orgaan (parttime):
 Een ander person of college, met enig openbaar gezag bekleed
o Meestal onderdeel van privaatrechtelijke rechtspersoon
 Bijv. APK-erkenninghouder

, Bestuursorgaan:
 Uitzonderingen: o.a. wetgever, rechterlijke macht, Raad van State, Rekenkamer,
Nationale Ombudsman (zijn toch geen bestuursorganen, ookal voldoen zij aan alle
eisen volgens art. 1:1 lid 2)
 En de koning? Geen bestuursorgaan

III – Belanghebbende
 Wiens belang rechtstreeks bij het besluit betrokken is
 Vereiste om gebruik te maken van rechtsbescherming  voorkomen dat elke burger
tegen elk besluit een rechterlijke procedure start
o Normadressaat  degene naar wie het besluit gericht is, bijv. een cijfer.
Geen ander kan bezwaar maken dan diegene
o Derde-belanghebbende
 Eigen
 Persoonlijk
 Objectief (emotioneel niet)
 Actueel
 Direct

IV – Besluit
 Definitie
 Soorten
 Bevoegdheid
 Normen bij nemen besluiten
A – Definitie:
 Schriftelijke beslissing
 Van een bestuursorgaan
o Art. 1:1: Awb
 Inhoudende een publiekrechtelijke
o Eenzijdig ingrijpen in rechtspositie burger
 Rechtshandeling (beoogd rechtsgevolg)
 Aan alle 4 voldoen = sprake van besluit in de zin van Awb
B – Soorten:
 Algemeen verbindend voorschrift
 Concretiserend b.a.s. (besluit van algemene strekking, niet zijnde een avv)
 Beleidsregel
 Beschikking
Algemeen verbindend voorschrift:
 Bijv.: verbod stallen van fiets
 Art. 5:12a APV Groningen lid 3. Het is verboden op door het college (…)
aangewezen plaatsen fietsen (…) onbeheerd buiten de daarvoor bestemde ruimten
of plaatsen te laten staan. Lid 4: Het is verboden op door het college (….)
aangewezen plaatsen fietsen (….) langer dan een door het college vastgestelde
periode onafgebroken te laten staan.
 Kenmerken: