Verdieping personen en familierecht
Hoorcollege 13 – Vergelijkend huwelijksvermogensrecht
20 oktober 2016, Prof. Mr. Masha Antokolskaia
Is ons systeem het enige? Of het beste? We gaan het vandaag in een bredere context plaatsen zodat we
begrijpen wat de keuzes zijn.
Deel I Wettelijke regimes
Wettelijke regime van het huwelijksvermogen
Het regime dat op het vermogen van de echtgenoten van toepassing is, ingeval geen huwelijkse
voorwaarden zijn gemaakt. Als mensen niets regelen is dit van toepassing
Voornaamste beginselen van het moderne huwelijksvermogensrecht
- Gelijkheidsbeginsel: vrouwen en mannen hebben gelijke rechten met betrekking tot het
besturen van hun eigen vermogen en van het gemeenschappelijk fonds. Als er
gemeenschappelijk fonds is. Vroeger was vrouw handelingsonbekwaam en bestuurde de man
alle vermogens.
- Autonomiebeginsel: elke echtgenoot is vrij om tijdens het huwelijk zijn eigen vermogen te
besturen.
- Solidariteitsbeginsel: elke echtgenoot is gerechtigd tot een gelijk aandeel in het
gemeenschappelijke vermogen, ongeacht de wijze waarop hij of zij tot de opbouw van dat
vermogen heeft bijgedragen (betaalde arbeid of kinderzorg).
Door alle verschillende stelsels in Europa lopen dezelfde beginselen. Interessant want als je kijkt naar
echtscheiding lijkt het hetzelfde maar daarachter is veel verschil. Hier zien we straks dat de regimes
heel erg verschillend zijn als je kijkt naar de vormgeving, maar achter die middelen/vormen zien we
dezelfde grondbeginselen. Het resultaat is min of meer hetzelfde. Functionele equivalentie, door
verschillende middelen bereik je hetzelfde functionele resultaat. Die beginselen staan voorop ongeacht
welk regime een stelsel heeft.
Voornaamste huwelijksgoederen regimes
- Gemeenschap van goederen
- Uitgestelde gemeenschap
- Gescheiden vermogen
Gemeenschap van goederen
De door de echtgenoten tijdens het huwelijk (beperkte gemeenschap) of ook voor het huwelijk
(algehele gemeenschap) verworven goederen vormen één gemeenschappelijke boedel die bij
beëindiging van het huwelijk gelijkelijk tussen de echtgenoten wordt verdeeld.
Bestaat alleen in Nederland, maar vaak wel uitgangspunt van andere stelsels.
Algehele gemeenschap van goederen
In het Nederlandse stelsel
Gelijkheidsbeginsel: gelijke rechten
Autonomie: echtgenoten zijn vrij
Solidariteit: past het in onze tijd, is het teveel of te weinig? Bij algehele gemeenschap valt ook
vermogen voor huwelijk binnen gemeenschappelijke boedel, eigenlijk niet. Wat zijn de
minpunten van dit stelsel? Mensen kunnen geconfronteerd worden met schulden van de ander
die ze niet verwacht hebben. Het is ook zo dat in Nederland, op het hele continent, anders dan
Angelsaksische cultuur is non-disclosure, je trouwt een kat in een zak. Men wordt vaak met
schulden geconfronteerd. Pluspunt van het stelsel is dat nu 9 van de 10 paren samenwonen
voor het huwelijk. Vermogen dat die periode is opgebouwd valt in de gemeenschap.
Beschermt paren die ongehuwd samenwonen beter. Extreme mate van solidariteit.
Hoorcollege 13 – Vergelijkend huwelijksvermogensrecht
20 oktober 2016, Prof. Mr. Masha Antokolskaia
Is ons systeem het enige? Of het beste? We gaan het vandaag in een bredere context plaatsen zodat we
begrijpen wat de keuzes zijn.
Deel I Wettelijke regimes
Wettelijke regime van het huwelijksvermogen
Het regime dat op het vermogen van de echtgenoten van toepassing is, ingeval geen huwelijkse
voorwaarden zijn gemaakt. Als mensen niets regelen is dit van toepassing
Voornaamste beginselen van het moderne huwelijksvermogensrecht
- Gelijkheidsbeginsel: vrouwen en mannen hebben gelijke rechten met betrekking tot het
besturen van hun eigen vermogen en van het gemeenschappelijk fonds. Als er
gemeenschappelijk fonds is. Vroeger was vrouw handelingsonbekwaam en bestuurde de man
alle vermogens.
- Autonomiebeginsel: elke echtgenoot is vrij om tijdens het huwelijk zijn eigen vermogen te
besturen.
- Solidariteitsbeginsel: elke echtgenoot is gerechtigd tot een gelijk aandeel in het
gemeenschappelijke vermogen, ongeacht de wijze waarop hij of zij tot de opbouw van dat
vermogen heeft bijgedragen (betaalde arbeid of kinderzorg).
Door alle verschillende stelsels in Europa lopen dezelfde beginselen. Interessant want als je kijkt naar
echtscheiding lijkt het hetzelfde maar daarachter is veel verschil. Hier zien we straks dat de regimes
heel erg verschillend zijn als je kijkt naar de vormgeving, maar achter die middelen/vormen zien we
dezelfde grondbeginselen. Het resultaat is min of meer hetzelfde. Functionele equivalentie, door
verschillende middelen bereik je hetzelfde functionele resultaat. Die beginselen staan voorop ongeacht
welk regime een stelsel heeft.
Voornaamste huwelijksgoederen regimes
- Gemeenschap van goederen
- Uitgestelde gemeenschap
- Gescheiden vermogen
Gemeenschap van goederen
De door de echtgenoten tijdens het huwelijk (beperkte gemeenschap) of ook voor het huwelijk
(algehele gemeenschap) verworven goederen vormen één gemeenschappelijke boedel die bij
beëindiging van het huwelijk gelijkelijk tussen de echtgenoten wordt verdeeld.
Bestaat alleen in Nederland, maar vaak wel uitgangspunt van andere stelsels.
Algehele gemeenschap van goederen
In het Nederlandse stelsel
Gelijkheidsbeginsel: gelijke rechten
Autonomie: echtgenoten zijn vrij
Solidariteit: past het in onze tijd, is het teveel of te weinig? Bij algehele gemeenschap valt ook
vermogen voor huwelijk binnen gemeenschappelijke boedel, eigenlijk niet. Wat zijn de
minpunten van dit stelsel? Mensen kunnen geconfronteerd worden met schulden van de ander
die ze niet verwacht hebben. Het is ook zo dat in Nederland, op het hele continent, anders dan
Angelsaksische cultuur is non-disclosure, je trouwt een kat in een zak. Men wordt vaak met
schulden geconfronteerd. Pluspunt van het stelsel is dat nu 9 van de 10 paren samenwonen
voor het huwelijk. Vermogen dat die periode is opgebouwd valt in de gemeenschap.
Beschermt paren die ongehuwd samenwonen beter. Extreme mate van solidariteit.
