Bestuursrecht rechtsbescherming
Leerdoelen
Week 1 grondslagen van het bestuursprocesrecht en bevoegdheidsverdeling
vaak nemen bestuursorganen besluiten, maar niet alleen maar ze verichtten ook privaatrechtelijke
rechtshandelingen en feitelijke handelingen
mag bij bestuursrechter niet opkomen tegen avv’s en beleidsregels ex. art. 8:3 awb.
sommige besluiten. Ook staan besluiten van art. 8:4 jo. 8:5 uitgezonderd van beroep.
Is het bestuursprocesrecht gericht op individuele rechtsbescherming dat staat bescherming van
individuele rechten van rechtszoekende voorop(tegenwoordig). Staat handhaving objectieve recht
centraal dan is primaire taak van rechter om te controleren of bestuur conform recht handelt.
Verschuiving van rechtsbescherming naar geschilbeslechting (finaliteit), komt naar voren in
bestuurlijke lus
Drempels bestuursrecht zowel laag als hoog
Laag: geen verplichte advocaat, laag griffierecht en geen risico op proceskostenveroordeling als
burger
Hoog: beroepstermijn is kort (6weken) te laat= niet ontvankelijk
1) Verschillende bestuursrechtelijke procedures, u heeft kennis van bevoegdheidsverdeling
(absolute & relatieve competentie)
- Bezwaar (8:1 jo. 7:1 Awb) / administratief beroep
- Beroep bij bestuursrechter (8:1 awb jo. 8:6 awb)
Algemene bestuursrechtspraak (rechtbank)
Bijzondere bestuursrechtspraak (andere rechter, h2 bevoegdheidsregeling
bestuursrechtspraak, eerste en enige aanleg)
- Hoger beroep bij hogere bestuursrechter (8:105 awb)
ABRvS (tenzij, h4 bevoegdheidsregeling bestuursrechtspraak)
CRvB (sociale zekerheid)
Cbb (economisch bestuursrecht)
- Relatieve bevoegdheid: art. 8:7 awb
2) Constitutionele grondslag van het bestuursprocesrecht
- Rechterlijke macht – 116 gw
;civiele rechter de algemene rechter voor alle denkbare geschillen, uitzonderingen
daargelaten is bestuursrechter bevoegd als een geschil met overheid een besluit betreft
- ‘de wet kan berechting van geschillen die niet uit burgerlijke rechtsbetrekkingen ontstaan
opdragen aan rechterlijke macht maar ook aan instanties die niet tot rechterlijke macht
behoren’ – art. 112 lid 2 gw
,Changoe/Staat
- Changoe belastingsambtenaar, wordt ontslagen
- Ontslag wordt ingetrokken
- Changoe wil schadevergoeding
- Gaat naar civiele rechter ogv art. 6:162 BW
- Waarom naar civiele rechter
Bestuursrechter terughoudend bij schadevergoeding
Geen wettelijke rente
Geen vergoeding van proceskosten
Maw: minder waarborgen dan in civiele procedure
- Rb: ik ben onbevoegd: weigering schadevergoeding en daartegen staat beroep open bij
bestuursrechter
- Is de civiele rechter bevoegd tot behandeling van de schadevergoedingsvordering van
Changoe? En is hij ontvankelijk
- Wanneer een bestuursrechter bevoegd is doet dit niet af aan bevoegdheid van burgerlijke
rechter (RM altijd bevoegd), aanvullende rechtsbescherming
- Wel dient de burgerlijke rechter eiser niet ontvankelijk te verklaren in zijn vordering, indien
een met voldoende waarborgen bestuursrechtelijke rechtsgang open staat.
Benthem arrest
- College van B&W gemeente Noordwolde verleende Benthem een vergunning op grond van
toenmalige Hinderwet ter uitbreiding van zijn benzinestation
- Omwonenden en regionaal inspecteur vonden te dichtbij omliggende bebouwing en gingen
in administratief beroep
- Kroon gaf omwonenden en inspecteur gelijk, vergunning werd vernietigd
- Benthem stapte daarop naar het EHRM
- EHRM: kroon geen onpartijdig en onafhankelijke instantie als vereist in art. 6 EVRM
- Einde kroonberoep
-
3) Hoofdfuncties en beginselen van bestuursprocesrecht
- Individuele rechtsbescherming: rechtsbescherming van individu, omdat overheid diverse
machtsmiddelen heeft. Staat de handhaving van het objectieve recht centraal, dan is primaire
taak van de rechter om te controleren of het bestuur conform het recht heeft gehandeld
- Beweging van rechtsbescherming naar geschilbeslechting, definitieve beëindiging van een
conflict (finaliteit)
- Een adequaat rechtsbeschermingsstelsel kan ten goede komen een kwaliteit van bestuur
- Onpartijdigheid (2:4)
- Ongelijkheidscompensatie (deskundigheid, financiële mogelijkheden)
- Hoor en wederhoor
- Tijdige behandeling
- Openbare gemotiveerde uitspraak
, W2 ontvankelijkheidsvereisten en voorprocedures
Stap 1: bij welke rechter (w1)
Stap 2: ben je ontvankelijk (w2)
Met een volledige heroverweging wordt bedoeld dat in bezwaar niet alleen de rechtmatigheid maar
ook doelmatigheid van besluit wordt getoetst, en dat de heroverweging niet gebonden is aan
argumenten of omstandigheden die in bezwaarschrift aan orde zijn geweest (recracenter)
- Mag een reformatio in peuis zijn indien zonder bezwaar/beroep ook achteruit had kunnen
gaan
met een heroverweging op grondslag van het bezwaarschrift wordt bedoeld dat er alleen eer
heroverweging plaatsvindt over de argumenten en omstandigheden die in bezwaarschrift aan orde
komen.
;bo niet gebonden aan bezwaarschrift. Wel gebonden aan besluitonderdelen, meeste besluiten
bestaan niet uit onderdelen. Vb. omgevingsvergunning: meerdere activiteiten toestemming verlenen
Reformatio in peuis (7:11): bij de heroverweging in bezwaar mag een bo in beginsel de bezwaarmaker
niet in een nadeligere positie zetten, verslechtering rechtspositie mogelijk als
- Wijzigings- en intrekkingsbevoegdheid los van bezwaar
- Bezwaar gemaakt door derde
indien sprake is van een onjuiste rechtsmiddelenvoorlichting met een verkeerde
termijn(geloofwaardig) is het uitgangspunt dat de termijnoverschrijding niet valt te verwijten aan de
burger en dat er dus sprake is van een verschoonbare termijnoverschrijding ex. art. 6:11 . Tenzij het
heel ongeloofwaardige termijn is
;verkeerde datum mag je normaliter niet worden tegengeworpen
;indien geen rechtsmiddelenvoorlichting dan gelden er strengere regels voor aan professional
(advocaat), omdat van die verwacht wordt dat die de termijnen kent
Een voortijdig ingediend bezwaarschrift (prematuur) blijft niet ontvankelijkheidsverklaring
achterwege, indien besluit ten tijde van indiening besluit reeds tot stand gekomen of indiener dit
mocht menen ex. art. 6:10 awb
1) Eisen voor in behandeling nemen van een bezwaar of beroep (ontvankelijkheidsvereisten)
- 1) bezwaarbevoegdheid/beroepsbevoegdheid (belanghebbende & procesbelang)
Procesbelang: belang hebben bij andere uitkomst van procedure
- 2) bezwaarschrift voldoen aan eisen (art. 6:5 Awb, vormvereisten) (ondertekening)
Proforma bezwaar/beroepschrift kan ook dit is geschrift zonder echte gronden krijgt men
extra termijn ex. art. 6:6 awb
- 3) bezwaartermijn/beroepstermijn in acht nemen (6:7 awb, zes weken) (vuistregel: dag van
bekendmaking zelfde dag als dag einde bezwaartermijn) (dwingend recht, niet van openbare
orde)
- 4) verplichte voorprocedure volgen* (8:1 jo. 7:1 awb)
- 5) griffierecht betalen* (8:41 Awb)
Leerdoelen
Week 1 grondslagen van het bestuursprocesrecht en bevoegdheidsverdeling
vaak nemen bestuursorganen besluiten, maar niet alleen maar ze verichtten ook privaatrechtelijke
rechtshandelingen en feitelijke handelingen
mag bij bestuursrechter niet opkomen tegen avv’s en beleidsregels ex. art. 8:3 awb.
sommige besluiten. Ook staan besluiten van art. 8:4 jo. 8:5 uitgezonderd van beroep.
Is het bestuursprocesrecht gericht op individuele rechtsbescherming dat staat bescherming van
individuele rechten van rechtszoekende voorop(tegenwoordig). Staat handhaving objectieve recht
centraal dan is primaire taak van rechter om te controleren of bestuur conform recht handelt.
Verschuiving van rechtsbescherming naar geschilbeslechting (finaliteit), komt naar voren in
bestuurlijke lus
Drempels bestuursrecht zowel laag als hoog
Laag: geen verplichte advocaat, laag griffierecht en geen risico op proceskostenveroordeling als
burger
Hoog: beroepstermijn is kort (6weken) te laat= niet ontvankelijk
1) Verschillende bestuursrechtelijke procedures, u heeft kennis van bevoegdheidsverdeling
(absolute & relatieve competentie)
- Bezwaar (8:1 jo. 7:1 Awb) / administratief beroep
- Beroep bij bestuursrechter (8:1 awb jo. 8:6 awb)
Algemene bestuursrechtspraak (rechtbank)
Bijzondere bestuursrechtspraak (andere rechter, h2 bevoegdheidsregeling
bestuursrechtspraak, eerste en enige aanleg)
- Hoger beroep bij hogere bestuursrechter (8:105 awb)
ABRvS (tenzij, h4 bevoegdheidsregeling bestuursrechtspraak)
CRvB (sociale zekerheid)
Cbb (economisch bestuursrecht)
- Relatieve bevoegdheid: art. 8:7 awb
2) Constitutionele grondslag van het bestuursprocesrecht
- Rechterlijke macht – 116 gw
;civiele rechter de algemene rechter voor alle denkbare geschillen, uitzonderingen
daargelaten is bestuursrechter bevoegd als een geschil met overheid een besluit betreft
- ‘de wet kan berechting van geschillen die niet uit burgerlijke rechtsbetrekkingen ontstaan
opdragen aan rechterlijke macht maar ook aan instanties die niet tot rechterlijke macht
behoren’ – art. 112 lid 2 gw
,Changoe/Staat
- Changoe belastingsambtenaar, wordt ontslagen
- Ontslag wordt ingetrokken
- Changoe wil schadevergoeding
- Gaat naar civiele rechter ogv art. 6:162 BW
- Waarom naar civiele rechter
Bestuursrechter terughoudend bij schadevergoeding
Geen wettelijke rente
Geen vergoeding van proceskosten
Maw: minder waarborgen dan in civiele procedure
- Rb: ik ben onbevoegd: weigering schadevergoeding en daartegen staat beroep open bij
bestuursrechter
- Is de civiele rechter bevoegd tot behandeling van de schadevergoedingsvordering van
Changoe? En is hij ontvankelijk
- Wanneer een bestuursrechter bevoegd is doet dit niet af aan bevoegdheid van burgerlijke
rechter (RM altijd bevoegd), aanvullende rechtsbescherming
- Wel dient de burgerlijke rechter eiser niet ontvankelijk te verklaren in zijn vordering, indien
een met voldoende waarborgen bestuursrechtelijke rechtsgang open staat.
Benthem arrest
- College van B&W gemeente Noordwolde verleende Benthem een vergunning op grond van
toenmalige Hinderwet ter uitbreiding van zijn benzinestation
- Omwonenden en regionaal inspecteur vonden te dichtbij omliggende bebouwing en gingen
in administratief beroep
- Kroon gaf omwonenden en inspecteur gelijk, vergunning werd vernietigd
- Benthem stapte daarop naar het EHRM
- EHRM: kroon geen onpartijdig en onafhankelijke instantie als vereist in art. 6 EVRM
- Einde kroonberoep
-
3) Hoofdfuncties en beginselen van bestuursprocesrecht
- Individuele rechtsbescherming: rechtsbescherming van individu, omdat overheid diverse
machtsmiddelen heeft. Staat de handhaving van het objectieve recht centraal, dan is primaire
taak van de rechter om te controleren of het bestuur conform het recht heeft gehandeld
- Beweging van rechtsbescherming naar geschilbeslechting, definitieve beëindiging van een
conflict (finaliteit)
- Een adequaat rechtsbeschermingsstelsel kan ten goede komen een kwaliteit van bestuur
- Onpartijdigheid (2:4)
- Ongelijkheidscompensatie (deskundigheid, financiële mogelijkheden)
- Hoor en wederhoor
- Tijdige behandeling
- Openbare gemotiveerde uitspraak
, W2 ontvankelijkheidsvereisten en voorprocedures
Stap 1: bij welke rechter (w1)
Stap 2: ben je ontvankelijk (w2)
Met een volledige heroverweging wordt bedoeld dat in bezwaar niet alleen de rechtmatigheid maar
ook doelmatigheid van besluit wordt getoetst, en dat de heroverweging niet gebonden is aan
argumenten of omstandigheden die in bezwaarschrift aan orde zijn geweest (recracenter)
- Mag een reformatio in peuis zijn indien zonder bezwaar/beroep ook achteruit had kunnen
gaan
met een heroverweging op grondslag van het bezwaarschrift wordt bedoeld dat er alleen eer
heroverweging plaatsvindt over de argumenten en omstandigheden die in bezwaarschrift aan orde
komen.
;bo niet gebonden aan bezwaarschrift. Wel gebonden aan besluitonderdelen, meeste besluiten
bestaan niet uit onderdelen. Vb. omgevingsvergunning: meerdere activiteiten toestemming verlenen
Reformatio in peuis (7:11): bij de heroverweging in bezwaar mag een bo in beginsel de bezwaarmaker
niet in een nadeligere positie zetten, verslechtering rechtspositie mogelijk als
- Wijzigings- en intrekkingsbevoegdheid los van bezwaar
- Bezwaar gemaakt door derde
indien sprake is van een onjuiste rechtsmiddelenvoorlichting met een verkeerde
termijn(geloofwaardig) is het uitgangspunt dat de termijnoverschrijding niet valt te verwijten aan de
burger en dat er dus sprake is van een verschoonbare termijnoverschrijding ex. art. 6:11 . Tenzij het
heel ongeloofwaardige termijn is
;verkeerde datum mag je normaliter niet worden tegengeworpen
;indien geen rechtsmiddelenvoorlichting dan gelden er strengere regels voor aan professional
(advocaat), omdat van die verwacht wordt dat die de termijnen kent
Een voortijdig ingediend bezwaarschrift (prematuur) blijft niet ontvankelijkheidsverklaring
achterwege, indien besluit ten tijde van indiening besluit reeds tot stand gekomen of indiener dit
mocht menen ex. art. 6:10 awb
1) Eisen voor in behandeling nemen van een bezwaar of beroep (ontvankelijkheidsvereisten)
- 1) bezwaarbevoegdheid/beroepsbevoegdheid (belanghebbende & procesbelang)
Procesbelang: belang hebben bij andere uitkomst van procedure
- 2) bezwaarschrift voldoen aan eisen (art. 6:5 Awb, vormvereisten) (ondertekening)
Proforma bezwaar/beroepschrift kan ook dit is geschrift zonder echte gronden krijgt men
extra termijn ex. art. 6:6 awb
- 3) bezwaartermijn/beroepstermijn in acht nemen (6:7 awb, zes weken) (vuistregel: dag van
bekendmaking zelfde dag als dag einde bezwaartermijn) (dwingend recht, niet van openbare
orde)
- 4) verplichte voorprocedure volgen* (8:1 jo. 7:1 awb)
- 5) griffierecht betalen* (8:41 Awb)
