Forensische Psychopathologie
Les 1 - Risicotaxatietheorie
Risicotaxatie =
het inschatten van de grootte van het risico dat een patiënt in de toekomst (opnieuw) gewelddadig
gedrag gaat vertonen van bepaalde aard & omvang.
Forensische diagnostiek : gegevens verzamelen waarop behandeling gebaseerd
kan worden & inschatten risico van delictrecidive.
Actuele inschatting (op basis van relevante factoren een kansberekening maken) VS. klinsiche
inschatting.
Vormen van oordelen
Klinisch :
Actuarieel :
Structureel klinisch : combinatie van beiden.
Gevaar (ethische dilemma’s & tegenstrijdige belangen)
Het gebruik van risicoschalen kan problematisch zijn omdat het er toe kan leiden dat hulpverleners
de dubbelzinnigheid van de situatie uit het oog verliezen en de beslissing presenteren als objectief &
waardevrij. De afwegingen zijn echter nooit helemaal rationeel te rechtvaardigen.
Maatschappelijke belangen of de belangen van de patiënt?
Questionable validity generalization
Betreft de generalisatie. Schalen zijn niet in Nederland ontwikkeld maar in Canada en USA. Hoe zit
het met de toepasbaarheid in andere landen?
Rare risk or protective factors
Betreft zeldzaamheid. Risico instrumenten moeten als leidraad worden gezien, er moet niet te veel
aan vastgehouden worden.
Waan ideeën in het algemeen geen risicofactor, toch moet je voorzichtig wezen.
1
, Forensische Psychopathologie
Psychopathie (PCL-R : Psychopathie checklist
2 factoren:
1. interpersoonlijke / affectieve kern
van psychopathie
Egocentrisme, hardheid en afwezigheid van 2. Onstabiele en antisociale levensstijl
wroeging, gebruik maken van anderen, Impulsiviteit, zwakke gedragscontrole, gebrek aan
oppervlakkigheid, grootsheidideeën, doelen, onverantwoordelijkheid, antisociaal gedrag
onbetrouwbaarheid, afwezigheid van gedurende de kinderjaren en volwassen jaren.
schuldgevoelens, geen empathie en het niet --> Betreft het antisociale gedrag. Vooral factor 2
accepteren van verantwoordelijkheid. voorspelt sterk.
--> emotionele onthechting met arrogantie,
misleiding en een gebrek aan affectieve ervaring.
Recidiverisico : aandachtspunten
- Verslaving addiction severty index
- Persoonlijkheidsstructuur : agressieve stijl, super-ego ontwikkeling, gewetensstructuur
kwaliteit van geweten, type/functie bewustzijn, destructief
gedrag.
- Seksualiteit : Seksuele problemen (ontwikkeling, attitude, gedrag);
Pedofilie;
Sadisme (aanranding, verkrachting, sadisme);
Pervasieve woede;
Zoekgedrag van de seksuele delinquent.
- Psychopathie PCL – R
- Empathie : Impuls tegen de neiging tot antisociaal gedrag.
- Opvoeding, genetica, functioneren van broertjes/zusjes
- Delictvoorgeschiedenis : “gedrag is het resultaat tussen de persoon en de situatie”.
- Psychotische stoornissen
- Behandelmotivatie
- Coping
- Sociale vaardigheden.
2
Les 1 - Risicotaxatietheorie
Risicotaxatie =
het inschatten van de grootte van het risico dat een patiënt in de toekomst (opnieuw) gewelddadig
gedrag gaat vertonen van bepaalde aard & omvang.
Forensische diagnostiek : gegevens verzamelen waarop behandeling gebaseerd
kan worden & inschatten risico van delictrecidive.
Actuele inschatting (op basis van relevante factoren een kansberekening maken) VS. klinsiche
inschatting.
Vormen van oordelen
Klinisch :
Actuarieel :
Structureel klinisch : combinatie van beiden.
Gevaar (ethische dilemma’s & tegenstrijdige belangen)
Het gebruik van risicoschalen kan problematisch zijn omdat het er toe kan leiden dat hulpverleners
de dubbelzinnigheid van de situatie uit het oog verliezen en de beslissing presenteren als objectief &
waardevrij. De afwegingen zijn echter nooit helemaal rationeel te rechtvaardigen.
Maatschappelijke belangen of de belangen van de patiënt?
Questionable validity generalization
Betreft de generalisatie. Schalen zijn niet in Nederland ontwikkeld maar in Canada en USA. Hoe zit
het met de toepasbaarheid in andere landen?
Rare risk or protective factors
Betreft zeldzaamheid. Risico instrumenten moeten als leidraad worden gezien, er moet niet te veel
aan vastgehouden worden.
Waan ideeën in het algemeen geen risicofactor, toch moet je voorzichtig wezen.
1
, Forensische Psychopathologie
Psychopathie (PCL-R : Psychopathie checklist
2 factoren:
1. interpersoonlijke / affectieve kern
van psychopathie
Egocentrisme, hardheid en afwezigheid van 2. Onstabiele en antisociale levensstijl
wroeging, gebruik maken van anderen, Impulsiviteit, zwakke gedragscontrole, gebrek aan
oppervlakkigheid, grootsheidideeën, doelen, onverantwoordelijkheid, antisociaal gedrag
onbetrouwbaarheid, afwezigheid van gedurende de kinderjaren en volwassen jaren.
schuldgevoelens, geen empathie en het niet --> Betreft het antisociale gedrag. Vooral factor 2
accepteren van verantwoordelijkheid. voorspelt sterk.
--> emotionele onthechting met arrogantie,
misleiding en een gebrek aan affectieve ervaring.
Recidiverisico : aandachtspunten
- Verslaving addiction severty index
- Persoonlijkheidsstructuur : agressieve stijl, super-ego ontwikkeling, gewetensstructuur
kwaliteit van geweten, type/functie bewustzijn, destructief
gedrag.
- Seksualiteit : Seksuele problemen (ontwikkeling, attitude, gedrag);
Pedofilie;
Sadisme (aanranding, verkrachting, sadisme);
Pervasieve woede;
Zoekgedrag van de seksuele delinquent.
- Psychopathie PCL – R
- Empathie : Impuls tegen de neiging tot antisociaal gedrag.
- Opvoeding, genetica, functioneren van broertjes/zusjes
- Delictvoorgeschiedenis : “gedrag is het resultaat tussen de persoon en de situatie”.
- Psychotische stoornissen
- Behandelmotivatie
- Coping
- Sociale vaardigheden.
2
